Overleden Down-broer inspireert Barry Atsma. „Maar nu ‘Bennie’ af is voelt het als opnieuw afscheid nemen”

De zon schijnt fel door de ramen van Ketelhuis aan de Werf, een dagbestedingsplek in Hilversum waar mensen met een beperking werken. Barry Atsma ploft neer en neemt zijn glas ijswater in de hand.

Net als hij een slok wil nemen, hoort hij de verslaggever grinniken. Achter hem duikt Wesley van Klink op, de 25-jarige hoofdrolspeler in Bennie. Speels steekt hij eerst twee vingers op achter Atsma’s hoofd, en daarna ook zijn duim. Atsma draait zich om, ziet Wesleys brede grijns en schudt lachend zijn hoofd. „Betrapt!”

Van Klink heeft het syndroom van Down, net als Atsma’s broer Rimmert, die in 2020 op 53-jarige leeftijd overleed aan corona. Met Bennie maakt Atsma zijn debuut als seriemaker. „En hoe!”, lacht Atsma. „Best heftig, toch? Om als allereerste project iets te maken dat geïnspireerd is op je eigen leven?”

„Het is absoluut geen veilige keuze. Want ondanks dat het niet autobiografisch is, komt het heel dichtbij. Ik voel continu onwijs veel emotie. De serie vertelt Bennies strijd om zelfstandigheid en zit vol met liefdevolle en hilarische stukken. Maar tegelijkertijd gaat het ook over de worstelingen binnen een gezin als een kind het syndroom van Down heeft.”

„Heel veel doet mij terugdenken aan Rimmert. Bennie botst bijvoorbeeld af en toe met zijn vader (gespeeld door Fedja van Huêt, red.). Mijn vader probeerde altijd heel goed voor Rimmert te zorgen en hem te beschermen. Maar daardoor worstelde hij soms met Rimmert echt de ruimte geven en hem te laten dromen. Achteraf denk ik weleens: we hebben hem te klein proberen te houden. Mijn broer was het soms spuugzat dat iedereen voor hem bepaalde wat hij moest doen.”

„Er is een scène waarin Bennie met zijn vader in de snackbar staat”, vervolgt hij. „Bennie is dan net 18 jaar geworden en vertelt wat hij wil in het leven. Zijn vader zie je dan opschrikken en denken: verdomme. Ik snap wat je wilt, en ik geloof dat we dat mogelijk moeten maken.”

Atsma blijft even stil. Met vochtige ogen zegt hij zacht: „Die scène raakt me zo erg.” Hij neemt nog een slok water, inmiddels minder koud. „Ik heb Rimmert door de serie een paar jaar langer bij me kunnen houden. Ik was elke dag alsnog met hem bezig. Maar nu het af is, voelt het alsof ik opnieuw afscheid moet nemen.”

In een andere, stille ruimte, waar Wesley van Klink geen last heeft van een rumoerige omgeving, wijst hij lachend naar een stapel dozen. „Sinterklaas is vroeg”, klinkt het droog.

De acteur had in 2023 ook al de hoofdrol te pakken in de film Jippie no more! en werkt daarnaast in een supermarkt, een brasserie en in het theater. „En nu speel ik Bennie”, roept hij trots. „Ik heb vroeger altijd gezegd dat ik beroemd wilde worden. En dat is gelukt. Ik mag over rode lopers. Rustig werken in de supermarkt lukt niet altijd. Ik moest laatst zeven keer op de foto en handtekeningen uitdelen.”

Ondanks dat Bennie en Van Klink fysiek gezien op elkaar lijken, benadrukt hij het verschil heel duidelijk. ,Je hebt de echte wereld en de filmwereld. In de filmwereld is Bennie best vaak boos. Maar ik ben nooit boos. In de serie ben ik ook jarig in de zomer, maar mijn echte verjaardag is in december en die vier ik dus altijd met oliebollen.”

„Maar ik doe als Bennie wel dingen die ik normaal ook doe. Mijn seriemoeder (Hadewych Minis, red.) viel in het verhaal uit een boom. Ik besloot daarom haar voeten te masseren, want dat doe ik bij mijn echte moeder ook altijd. Ik heb heel veel dingen gedaan die helemaal niet in het script stonden.”

Atsma: „En precies dat maakte de opnames legendarisch. Zoveel spontaniteit en ongefilterde humor.”

Betekent een succesvolle acteercarrière tegenwoordig automatisch dat je ook een briljante maker bent? Atsma: „Er zijn inderdaad veel acteurs die deze stap al hebben gemaakt. Denk aan Robert de Hoog, Nasrdin Dchar, Halina Reijn. Ik denk dat het in de filmwereld wel begrijpelijk is. Maar het grote verschil zit in de tijdsduur. Als maker moet je een heel lange adem hebben. Je bent bijvoorbeeld 5 jaar bezig met een titel in plaats van 3 maanden.”

„Ook heb je een andere verantwoordelijkheid dan een acteur. Je moet alle mensen in hun kracht zetten, er komt management bij kijken en je moet vooral de smaak bepalen. Dat is soms eenzaam, maar het bevalt mij heel goed. Of het andere mensen ook bevalt, moet ik gaan zien. Voorlopig staat het acteren wel even op pauze. Maar dat ga ik uiteindelijk zeker weer oppakken.”

Over de landsgrenzen is Atsma’s carrièreswitch ook niet onopgemerkt gebleven. De acteur speelde immers in aardig wat buitenlandse producties.

„Zoiets zingt inderdaad snel rond en ik krijg wel berichten van mensen die de trailer van Bennie zagen en vragen of ik ook in hun land dingen kom maken. In Duitsland en Engeland bijvoorbeeld. Maar ik heb zó ontzettend veel gereisd en maken is intensief. Voorlopig blijf ik lekker in Nederland bij mijn kinderen en Noortje (Herlaar, red.).”