De wereldberoemde filmregisseur David Lynch is op 78-jarige leeftijd overleden. Het Forum Groningen eert hem door deze en volgende week drie van zijn beste films te vertonen. In juni volgt een uitgebreid retrospectief.
Veel filmliefhebbers zullen er even stil van zijn geweest toen ze het nieuws hoorden dat David Lynch was overleden. Zijn familie maakte dat vorige week donderdag bekend, enkele dagen voor hij 79 zou zijn geworden. Het regent al dagen loftuitingen, eerbetonen en dankwoorden uit de filmwereld. Hollywood hield van David Lynch, om zijn werk maar ook om zijn ontwapenende en bescheiden persoonlijkheid.
Duister, onbegrijpelijk, beangstigend, absurdistisch en soms grappig of ontroerend. Dat zijn de films van David Lynch. De Amerikaanse filmmaker wordt algemeen beschouwd als een van de beste, origineelste en invloedrijkste regisseurs van zijn generatie. De films van Lynch hebben een unieke stijl met vaak een melancholieke, mysterieuze en beklemmende ondertoon.
Lynchiaans
Zo ontstond zelfs de term ‘Lynchiaans’ om die duistere, dromerige en surrealistische eigenheid mee te omschrijven. Denk aan ‘Hitchcockiaans’ voor de spannende thrillers van Alfred Hitchcock, die veel andere makers probeerden te kopiëren. Maar net als bij Hitchcock kon niemand zo goed Lynchiaanse films maken als Lynch zelf.
Blue Velvet (1986).
Drie van zijn beste films zijn deze en volgende week te zien bij Forum Groningen. In juni volgt een volledige terugblik op zijn hele oeuvre. Volgens communicatiemedewerker Marjolein Bos van het Forum verdient Lynch die aandacht. „Als je een David Lynch-film kijkt, weet je dat meteen. Bij hem wist je nooit precies wat je te zien kreeg, maar altijd dat het interessant ging worden. Vaak denk je na afloop: waar heb ik naar zitten kijken? Zijn films hebben veel verschillende lagen en zorgen dat je erover wil napraten.”
Keurige tuinen en witte hekjes
Een herkenbare signatuur, dat is maar weinig andere regisseurs gegeven. Bos noemt Quentin Tarantino als voorbeeld. „En net als bij hem hebben anderen ook Lynch nooit goed kunnen imiteren. Hij maakte de duistere onderbuik van de Amerikaanse samenleving zichtbaar.”
Veel van Lynchs films spelen zich af in plattelandsstadjes met keurig aangeharkte tuinen en witte hekjes. „Maar achter de voordeur speelt zich van alles af. Lynch was in die onderwerpen geïnteresseerd en dat is niet gek, want iedereen is daar nieuwsgierig naar. We zijn allemaal voyeurs, zei hij ooit.” Die thema’s zijn terug te zien in de films die Forum komende tijd vertoont.
Mulholland Drive (2001).
Blue Velvet (1986) is te zien op 23/01, 31/01 en 02/02, Mulholland Drive (2001) op 25/01, 30/01 en 01/02 en Lost Highway (1997) op 29/01, 31/01 en 03/02. Te zien in Forum in Groningen.
