Tranen, trauma en herkenning: boeken met veel emoties zijn bestsellers | Paula leest

Op TikTok filmen lezers zichzelf als ze aan Een klein leven van Hanya Yanagihara beginnen. De zieldoorborende bestseller gaat over Jude, die in New York woont en geteisterd wordt door de demonen uit zijn verleden. Een verhaal over een verleden met seksueel misbruik en emotioneel geweld volgt.

En dat komt aan. De Amerikaanse @kennaareads begint opgewekt te lezen in haar video. Halverwege breekt ze al een beetje, richting het einde veegt ze de tranen onder haar ogen vandaan. De Vlaamse boektokker Britt Monten valt tijdens haar reviewvideo even stil omdat ze moet huilen. ‘Ik had vooral na het lezen dat ik dacht: ik mag heel dankbaar zijn voor de jeugd die ik heb gehad, de mensen die ik om me heen heb’, vertelt ze haar volgers. Haar tip voor als je het ook gaat lezen? Houd vooral zakdoeken bij de hand.

„Mijn lezers vinden het fijn dat mijn personages niet perfect zijn. Zo hebben mijn personages bijvoorbeeld een drugsverslaving gehad of een trauma van vroeger. Of een chronische ziekte. Juist daardoor kunnen ze zich er goed in verplaatsen: een personage uit mijn boek zou je buurvrouw kunnen zijn”, vertelt Ryanne Veldkamp (33).

De schrijfster uit het Friese Donkerbroek pent zo’n zes romantische verhalen neer per jaar, waar zakdoeken bij de hand houden geen overbodige luxe is. Samen met Roel Dirven, die haar boeken als stemauteur insprak en na het lezen van zo’n boek zo onder de indruk was, schreef ze Tot de bodem over Bram en Maarten. Na de dood van zijn vader verliest Bram langzaam de grip op zijn leven. Lege flessen overal, nachten vervagen en daardoor belandt hij in een verslavingskliniek. In de kille zalen van het instituut is de knappe Maarten een fijne bijkomstigheid. Alleen is het zijn therapeut. Niet zo verstandig, misschien.

„Roel en ik verdelen de personages, ook in ons nieuwe boek Tot het uiterste. We checken elkaars hoofdstukken natuurlijk ook. Als een zin niet lekker loopt, markeer ik ‘m even rood voor Roel. Nog even naar kijken.’’

De boeken van Veldkamp zorgen voor extreem persoonlijke reacties. Haar inbox op Instagram stroomt na elk nieuw boek vol. „Soms krijg ik een heel levensverhaal opgestuurd waarin iemand tot in detail haar ervaringen in de GGZ beschrijft. Dat is mooi en heftig tegelijk. Mijn lezers durven heel open te zijn bij me. Bij een boek over pesten kreeg ik de meeste reacties. Lezers zeiden: als jij gepest bent vroeger, dan durf ik ook toe te geven dat ik ook gepest ben.”

Dat de reacties zo persoonlijk worden, merkt schrijfster Tamara Postma (35) uit Veendam ook. In de Seizoenen-reeks die ze schreef, werd een personage ernstig ziek. „Toen kreeg ik een berichtje van een vrouw die zelf kanker had gehad en die zei dat het precies zo voelde zoals zij het had meegemaakt. Iemand anders zei: je boek zorgde echt voor heling bij mij.”

Ze vindt het ontroerend om te horen, al die reacties. „Ik heb een lastige jeugd gehad met een zieke moeder en ging toen ik 15 jaar was al uit huis. Ik heb er hard voor moeten knokken om te komen waar ik nu sta. Mijn personages zijn ook zo: ze moeten iets leren, hun eigen kracht terugvinden na een trauma. Het is altijd diepe dalen en hoge pieken.'’

Vlinder zonder vleugels is het nieuwe boek van Tamara Postma dat op 20 mei verschijnt. Ook weer vol emotie, want we volgen een gezin dat na het verdwijnen van een dochter door moet gaan.

„Ik noem mezelf ook geen feelgood-auteur, maar een all the feels-auteur'’, lacht Postma, „Vlinder zonder vleugels schreef ik omdat true crime me fascineert: wat doet een vermissing met de achterblijvers? Iedereen in het gezin in mijn boek gaat er op een eigen manier mee om: de broer zoekt zichzelf kapot en stort in, de ouders zijn lamgeslagen en zusje Phileine stort zich obsessief op online fora vol theorieën over de zaak en vindt verborgen dagboeken.”

Dat haar boeken zo vol verdriet zitten, zou je niet zeggen. Op de covers van haar Oxymoron-trilogie prijken snoephartjes op de cover. „Een lezeres kwam eens naar me toe en zei: ik kan die zoetsappige covers niet meer geloven, ik heb nog nooit zó hard gehuild als bij jouw boek'’, zegt Postma.

Beide schrijfsters halen inspiratie uit hun eigen levens, maar ook uit die van anderen. „Schrijven is verslavend. Ik zie soms direct een hele boekenserie voor me, alleen al door één opmerking van iemand. Dan ben ik in mijn hoofd al aan het plotten en is het halve verhaal al geschreven. Lezers komen soms ook naar me toe met ideeën. De kleinste dingen inspireren me, zoals een mooi huis waar ik langsloop waar ik personages kan laten wonen’’, vertelt Veldkamp.

De laptop van Postma staat ook vol mapjes en ideeën voor nieuwe verhalen. „Na het schrijven van zo’n heftig boek zeg denk ik: nu ga ik een simpele feelgood schrijven. Maar dat lukt dan toch niet'’, lacht ze.

De personages kruipen onder haar huid, elke keer weer. „Ik ben zelf een beetje een dramaqueen. Soms zit ik te schrijven achter mijn laptop en huil ik mee met mijn personages. Dan kijkt mijn man me aan alsof ik gek ben.” En soms ziet ze later pas dat er in een personage best veel van zichzelf zit. „Hazel uit mijn Oxymoron-trilogie is net zo’n stuiterbal en fan van glitters als ik. Haar love interest is het tegenovergestelde van haar: heel kalm. Mijn man is ook de rust zelve”, vertelt ze.

Het is precies waarom de emotionele boeken momenteel zulke bestsellers worden. Ze geven de lezer herkenning, en soms de auteur zelf ook.