Valentina Manea (rechts) zit met een vriendin in het Cișmigiupark: ,,Ik heb alle vertrouwen in de Nederlandse autoriteiten dat ze de helm terugvinden." Foto: DVHN
,,Natuurlijk ken ik dat ding. Er zijn belangrijker zaken om ons druk om te maken”, zegt Bianca Leon (25). De gouden helm van Coțofenești roept wisselende reacties op bij de inwoners van Boekarest.
Leon rookt een sigaret op het terras van een koffietentje, vlakbij het Cișmigiupark, in het centrum van de Roemeense hoofdstad. Wij lopen over straat met een afbeelding van de helm, die twee maanden geleden gestolen werd uit het Drents Museum.
,,Voor extreemrechts is dat goud van nationaal belang, maar niet voor mensen zoals ik. No fucking way!” Als net afgestudeerd journalist volgt Leon het nieuws op de voet. ,,De onstabiele politieke situatie in Roemenië, met al dat toxische nationalisme, houdt ons veel meer bezig.”
In mei zijn immers de presidentsverkiezingen. ,,Extreemrechts heeft de diefstal politiek uitgebuit”, zegt Leon. ,,Het kwam de partij AUR (Roemeens voor goud, red.) goed uit dat het gouden dingen waren, verbonden met de Daciërs. Daar associëren ze zich mee.”
Ze schudt mismoedig haar hoofd. ,,Kom op: het was gewoon een diefstal, zoals die overal plaatsvinden. Meer niet.”
‘Ik heb er niks mee’
In het park, een van de vele groene oases in de hoofdstad van Roemenië, zijn de reacties minder uitgesproken. ,,Ja, ik ken die helm”, zegt Mihai Chebac (62), die op een bankje geniet van de kleurenpracht van de uitbottende bomen en struiken. ,,Hij is gestolen in Nederland. Er waren ook armbanden bij.”
Terwijl de merels en de mezen in het park het begin van de lente vieren met uitbundig gezang, haalt Chebac zijn schouders op. ,,Natuurlijk hoop ik dat ze terugkomen. Ze zijn onderdeel van onze geschiedenis. Maar verder heb ik er niks mee. Ik heb ze ook nooit in het echt gezien.”
Mihai Chebac: ,,De gestolen spullen zijn onderdeel van onze geschiedenis.” Foto: DVHN
Er zijn veel tieners in het park, dat dicht bij een school ligt. ,,Wij chillen hier elke dag”, zeggen Ana (17) en Melissa (17). Melissa kent de helm van tv, maar de diefstal in Assen is nieuws voor haar. Ana weet helemaal niks van de helm.
,,Misschien heb ik hem vroeger als kind in het museum gezien”, zegt Melissa. ,,Ik weet het niet meer. Slecht hè.” Ze kunnen zich niet herinneren dat de helm tijdens de geschiedenislessen aan bod kwam.
‘Mijn zoon was erg onder de indruk’
Waarschijnlijk hebben ze niet goed opgelet, want alle andere Roemenen die we spreken hebben op school over de helm geleerd. ,,De helm is onderdeel van onze culturele identiteit”, zegt Valentina Manea (50). ,,De diefstal ervan was groot nieuws hier.”
Manea vindt dat de Nederlanders de helm beter hadden moeten beschermen. ,,Maar ik heb alle vertrouwen in de Nederlandse autoriteiten dat ze de helm en de armbanden terugvinden.” Ze lacht. ,,Ik ben van nature een optimistisch mens.”
Ze heeft de objecten ook in het echt gezien. ,,Op 1 december, de Roemeense nationale feestdag, is het museum hier gratis toegankelijk. Vier jaar geleden ben ik er met mijn zoon geweest. Hij was erg onder de indruk van al het goud.”
‘De helm hoort bij ons’
Even verderop in het park zit Ada met haar 86-jarige oma op een bankje ,,Het was een fout om de helm uit te lenen aan een land waar hij niet zo bekend is”, zegt Ada’s oma. ,,Nederland is bekend om zijn kunstroven”, voegt haar kleindochter eraan toe.
Ada en haar oma, die woont in een dorp aan de voet van de Karpaten, hebben wel opgelet tijdens de geschiedenislessen. ,,Natuurlijk kennen we de geschiedenis van de helm en van de Daciërs, die vochten met de Romeinse keizer Trajanus”, zegt Ada.
Erg optimistisch over een goede afloop is ze niet. ,,Ik denk dat de helm op de zwarte markt verkocht is. Er is nu veel discussie in Roemenië over het uitlenen van ons nationale erfgoed.”
Bij de ingang van het park zit Nicolae met een vriend te praten. Zijn kleinzoon van een jaar of acht rent naar ons toe. ,,Ja, die is gestolen”, roept het jongetje als hij de afbeelding ziet. ,,Hij is heel erg waardevol en hoort bij ons!”
Het jongetje heeft de helm, in tegenstelling tot zijn opa, nooit in het echt gezien. ,,Het zal er ook wel niet meer van komen”, sombert zijn grootvader.
