Johnny loves me met film en muziek op IFFR: ‘Durf je wel jezelf te zijn?’

Eerst het album, toen de film. Het album Écht? kwam al uit in 2023, de gelijknamige film gaat pas deze week in première. ,,Die film is ook al een poosje af, hoor”, zegt Leeuwarder Jonathan Bergsma (27), de man achter Johnny loves me.

,,Toen hebben we ‘m aangemeld voor verschillende filmfestivals, maar voor je bent geselecteerd.... We zijn druk aan het mailen geweest, over van alles en nog wat. Maar ja, wij doen alles voor het eerst, we weten ook niet hoe dingen werken. Op je bek gaan en weer opstaan, zo heb ik alles moeten leren door de jaren heen. In het begin probeerde ik alles te doen zoals het hoorde, nu doe ik waar ik zin in heb.”

Dat lijkt te werken. Het International Film Festival Rotterdam was de eerste die hapte. ,,Gelukkig zijn we goed genoeg.” Die ‘we', dat zijn dus vooral Jonathan Bergsma zelf, die de hoofdrol speelt en het concept bedacht en dus als ‘creatief regisseur’ te boek staat, en voornaamgenoot Jonathan Sipkema.

Beide zaten op de Academie voor Popcultuur in Leeuwarden, maar niet allebei tegelijk. En beide zijn aangeraakt door de ‘vierkante’ esthetiek van de Volvo, de Zweedse auto die dan ook prominent in de film zit. Plus: ,,Je kan een matras achterin leggen en dan rij je zo naar Frankrijk, je hoeft niks te plannen. Want dat kan ik niet.” ADHD misschien? ,,Wij allebei, en mijn manager ook. Mooie cocktail.”

Die film, zegt Jonathan, hoort heel duidelijk bij de plaat, vertelt hetzelfde verhaal. Zeg nou niet dat die film dus zoiets is als een uitgerekte videoclip in hoofdstukken, ,,dan sla je het plat.”

Maar toch: dat verhaal. ,,Ik denk dat iedereen kampt met onzekerheid. Wie je bent, wie je hoort te zijn. Daar gaat de film over. Kwetsbaarheid, niet kwetsbaar durven zijn. Durf je wel jezelf te zijn?”

Dat betekent ook: eerlijk zijn. Vooral tegen jezelf. ,,Als je dat niet bent, verlies je de grip op de realiteit. Je opgekropte gevoelens nemen je belevingswereld over. In de film zie je dat letterlijk gebeuren.”

Het verhaal van plaat en film is zeker voor een deel gebaseerd op Jonathan zelf, ,,vrijelijk vertaald naar dit concept.” Zijn relatie met iemand die te kampen had met mentale problemen had er beslist mee te maken.

Die relatie hield geen stand. ,,Maar die is uiteindelijk heel waardevol geweest. Mentale problemen, dat wordt in het algemeen onderschat. Het is ook heel lastig om eerlijk te zijn, in zo’n situatie. Maar als je dat niet bent, ontneem je de ander ook de kans om ernaartoe te groeien.”

De muziek van Écht? zou je kunnen omschrijven als ‘slaapkamerhiphop’: broeierige, naar binnen gekeerde en soms ronduit psychedelisch klinkende producties, met een afwisselend gekweld en berustend klinkende zanger-rapper. Een kwetsbare held, Jonathan dus, die zijn ego weer op een andere manier op het spel zet dan de gemiddelde macho-rapper.

In de film is die slaapkamer verruild voor de rauwe sfeer van het Stationskwartier in Leeuwarden, en de afwisselende landschappen van Terschelling. ,,Dat eiland heeft elke paar honderd meter een ander uiterlijk, bijna buitenaards. Je kunt niet goed plaatsen waar je bent.” Het strand, waar de film begint en eindigt, liet zich goed gebruiken als metafoor voor diepgang, of juist de angst daarvoor.

De eerste verdieping van het gebouw op het Stationskwartier, ,,net een verlaten ziekenhuis”, was decor voor een sleutelscène: een droom waarin de dokter, en tegelijkertijd de vriendin, pijnlijke vragen stelt. Vragen als: ‘heb je wel eens gestolen?’ ‘Heb je wel eens van vrienden gestolen?’ ‘Heb je gehuild toen je de hond liet inslapen?’ ‘Waarom was je bang voor je vader?’

Jonathan heeft daadwerkelijk een winkelverbod voor alle Jumbo-supermarkten in Leeuwarden, ,,dat vinden mijn vrienden erg grappig”. En ja, zijn vader. ,,Die was eigenlijk boos op zichzelf en op de wereld. Fucking depressief omdat hij eigenlijk creatief wilde zijn maar intussen gewoon huizen stond te schilderen.”

Met vader kwam het goed. Die gooide het roer om, maakt nu theaterdecors en is erg trots op het creatieve pad dat zijn zoon is ingeslagen, met zijn studie aan de Academie voor Popcultuur. Daar leerde Jonathan denken in concepten, zijn ideeën vormgeven dwars door de disciplines heen.

,,Ik werd verliefd op creativiteit. De magie van iets maken, en wat dat vervolgens met je doet. Dat je dingen voelt, onbewust, en dan uitkomt bij dingen die je niet had kunnen bedenken. Het creatieve proces als metafoor voor het leven zelf.”

Écht?, de film, is 6/2 te zien om 20 uur in Forum, Groningen. Met live-begeleiding van Johnny loves me zelf.