De broers van de vermoorde Ryan Al Najjar uit Joure. Afbeelding: Petra Urban
Extravert, temperamentvol en vrolijk. Ryan Al Najjar (18) uit Joure was een gewoon pubermeisje, zegt het Openbaar Ministerie. Tot haar broers en vader haar volgens justitie vermoordden. Voor de eer van de familie.
Wat moet Ryan bang zijn geweest, zeiden de officieren van justitie vrijdag bij de rechtbank in Lelystad. Toen ze in het holst van de nacht haar laatste momenten beleefde op een afgelegen plek: bij de Knardijk in Lelystad. Daar brachten haar broers (23 en 25) haar op 27 mei 2024 naartoe.
Een klaphek, een heel klein pad. „Alleen de geluiden van vogels. Zou ze hebben geweten dat haar laatste uren hadden geslagen? Heeft ze gevochten? Heeft ze geschreeuwd?” Het zou tevergeefs zijn geweest. „Niemand had haar kunnen horen in de wijde omtrek. Ze vertrouwde haar broers. Die zouden haar beschermen.”
Dat deden ze allesbehalve, zegt het OM. Samen met hun vader (53) beraamden ze haar moord. Ze moest dood, omdat ze in hun ogen de eer van de uit Syrië afkomstige familie had geschaad. Ze droeg niet altijd haar hoofddoek, ze zat op sociale media en toen ze bij hulpverleners aan de bel trok, gooide ze de familie-eer al helemaal te grabbel.
‘Vader luisterde haar af’
In vertrouwen vertelde Ryan eens aan haar moeder dat ze had gelogen. Ze was niet naar stage gegaan, maar naar een vriend. Haar vader stond stiekem bij de deur en luisterde het gesprek af, zeiden de officieren. Hij mishandelde haar daarna. Hij vreesde dat ze geen maagd meer was.
In familieapps bespraken de broers, zussen en ouders steeds vaker plannen om Ryan om te brengen. Ze was een varken, een slang, een ezel, vond haar vader. Ze kon zich in zijn ogen maar beter ophangen.
Door aankomende huwelijken van de broers voelde de familie mogelijk een noodzaak om de eer snel te herstellen. Meerdere families zouden dan bijeenkomen. „Daar kun je iemand die de morele reputatie van de familie schaadt, niet bij hebben”, vertelde deskundige in eergerelateerd geweld, Rob Ermers. „Dat heeft gezorgd voor paniek.”
Uitbarsting
Haar achttiende verjaardag vierde Ryan thuis in Joure. Een dag later appte ze een van haar broers dat ze nooit meer thuis wilde komen. ‘Het is klaar. Mijn gedachtewijze en die van jullie botsen en het is voor ons heel moeilijk elkaar te begrijpen.’
Een week later kwam het tot een uitbarsting. Op TikTok vertelt Ryan in westerse kleding waar zij en haar familie vandaan kwamen. De familie voelde zich volgens justitie nog meer vernederd.
Niet meer de mooie, jonge, extraverte Ryan
Op de afgelegen plek ontmoette hun vader zijn kinderen die 27 mei 2024. De mannen gingen weer naar huis, Ryan bleef achter. De 18 meter tape om haar lichaam leek haastig aangebracht, vertelde het OM. Eerst waren haar enkels strak aan elkaar gebonden, toen werd haar mond afgeplakt en daarna haar polsen, achter haar rug.
Ze werd verwurgd en in het water gegooid. Daar is ze waarschijnlijk door verdrinking gestorven. „Haar mond moest worden gesnoerd”, zeiden de officieren. „Dat gebeurde letterlijk. Vermoord door haar eigen vader en broers. Gereduceerd tot een dier. Niet meer de mooie, jonge, extraverte Ryan.”
Het OM wist tot in detail hoe de vader en de broers waren gereden. Waar ze liepen, met wie ze contact hadden. Het onderzoek naar hun telefoons en die van Ryan had bergen aan informatie opgeleverd. Maar wie in de laatste ogenblikken nu precies wat had gedaan, kon niet meer worden achterhaald. „Daarvoor zijn simpelweg geen sporen.”
Dat kan erop duiden dat ze zich heeft verzet
Wel zat er aan de binnenkant van de tape een vingerafdruk van de vader. Er zat ook DNA op, vrijwel zeker van hem. Net als onder de nagels van Ryan. „Dat kan erop duiden dat ze zich heeft verzet.”
Dat de precieze rolverdeling op het einde niet kon worden vastgesteld, maakt voor het OM niet uit. „Wat van belang is, is dat ze er alle drie samen zijn geweest. Zonder hen was ze nooit op dat donkere paadje geweest. Ze hadden het gepland en het afgesproken.”
Het OM wil dat de vader 25 jaar de cel in gaat. Hij nam het initiatief en terroriseerde hun leven lang zijn zoons. Maar ook die zoons verdienden volgens het OM forse straffen: 20 jaar cel. Ze hadden Ryan niet alleen gedood, ze hadden volgens justitie ook nog eens ongelooflijk berekenend hun sporen verborgen.
Het doden van Ryan was eerwraak, zegt het OM. „Een vorm van femicide. In Nederland is geen plaats voor deze vormen van geweld. Nederland is een land waar het leven het allerhoogste goed is. Hoger dan eer.”
Maandag is het woord aan de advocaten. Ook daar is de vader niet bij aanwezig. Hij is gevlucht naar Syrië.
