Als er 130 km/u op een snelweg mag worden gereden, dat geeft dat meer herrie en slijt het asfalt sneller. De kosten voor aanpassingen én het onderhoud zijn enorm hoog.
Zit ook geluid de 130 km/u-plannen van minister Madlener (Infrastructuur en Waterstaat, IenW) in de weg? Harder rijden zorgt ervoor dat asfalt minder lang meegaat en de herriegrenzen sneller worden overschreden. Omdat een miljoenenstrop daardoor dreigde, viel één kansrijk traject op het nippertje af, zo blijkt uit vrijgegeven documenten.
Rijkswaterstaat waarschuwde begin oktober dat een stuk van de snelweg A7 uit zijn zogenoemde geluidproductieplafond zou lopen als verkeer 130 km/u zou rijden. Dat mag niet: Rijkswaterstaat is wettelijk gehouden dat te voorkomen. Dat zou echter een bak met geld kosten en extra hinder door wegwerkzaamheden opleveren. Het stuk snelweg werd vijf dagen later niet gepresenteerd als optie om 130 km/u te rijden door minister Madlener.
Dat is opvallend, want uit dezelfde stukken komt naar voren dat het traject vanaf Groningen tot de Duitse grens in zijn geheel op de nominatie stond om het gaspedaal dieper te mogen in te trappen. De vraag is of ook bij andere stukken weg die op de nominatie staan er fors extra kosten gemaakt moeten worden voor stiller asfalt en meer onderhoud. Dat wil IenW voorkomen.
Snelheidsverhoging leidt tot meer geluid
„Het klopt dat snelheidsverhoging tot meer geluid leidt”, bevestigt een woordvoerster van IenW desgevraagd. „Ook zal het asfalt iets minder lang meegaan als we harder rijden en soms zal er in de toekomst dubbellaags ZOAB nodig zijn. Rijkswaterstaat zal dat in de onderhoudsplanning meenemen.”
Op de A7 staan de nieuwe snelheidsborden al klaar voor volgend jaar.
Over de kosten daarvan valt nog niets te zeggen, klinkt het. Het is immers de vraag wat de prijzen van wegwerk dan zijn. Dat het om mogelijk vele miljoenen gaat, wordt evenwel niet ontkend. In de vrijgegeven documenten door Rijkswaterstaat staat wel een schatting wat het zou kosten als de minister wél het asfalt op de A7 zou willen aanpakken. Dat is echter weggelakt.
Ambtenaren gebruikten ’zeefmethode’
Waarom vooralsnog slechts vier kleine stukjes snelweg zijn geselecteerd, wordt duidelijk uit de documenten. Ambtenaren hebben een ’zeefmethode’ gebruikt om tot een beperkt aantal kansrijke trajecten te komen. Stikstof, geluid, luchtkwaliteit en wegontwerp zijn sleutelcriteria. Opvallend detail: er werd óók gekeken naar trajecten waar men kan volstaan met het weghalen van de borden 100 (06.00-19.00 uur), omdat dat inzet van Rijkswaterstaat scheelt. De instantie heeft het al druk zat.
In een plan van aanpak staat ook nadrukkelijk genoemd dat het niet de bedoeling is dat ’de verhoging van de maximumsnelheid leidt tot een overschrijding van de geluidproductieplafonds op een eerder moment dan dat het wegdek aan groot onderhoud toe is’. Dat zou zorgen voor ’een risico op omvangrijke extra kosten’ omdat het wegdek dan eerder moet worden vervangen dan nodig is.
Deel van A7 gaat over geluidsnormen heen
Rijkswaterstaat waarschuwde kort voordat Madlener zijn eerste selectie presenteerde dat een deel van de A7 wel over die normen heen zou gaan. Het was op dat moment nog één van de acht kansrijke trajecten die de IenW-stuurgroep presenteert. De verwachting was dat op het traject tussen Westerbroek en Zuidbroek het maximum aan geluid pas in 2044 overschreden zou worden. „Door snelheidsverhoging zal de inschatting zijn dat overschrijding eerder plaatsvindt, in 2036”, schrijft de instantie.
Rijkswaterstaat presenteerde vervolgens drie opties; de snelheidsverhoging niet invoeren, volgend jaar al stil asfalt neerleggen of dat te doen als de herriegrens bereikt is. Zowel nu als later het asfalt vervangen zou miljoenen extra kosten. Plannen moesten worden aangepast, er zou vaker onderhoud nodig zijn en in één geval zou zelfs prima asfalt vroegtijdig worden weggefreesd. Het stuk weg viel vooralsnog af, al kijkt het ministerie nog altijd of niet tóch op meer plaatsen 130 km/u mogelijk is.
Onderzoeken naar andere trajecten 130 lm/u
Rijkswaterstaat wilde niet op vragen ingaan. IenW wijst erop dat er nog onderzoeken gedaan moeten worden naar de andere trajecten waar de minister 130 km/u wil invoeren, maar erkent dus dat het mogelijk leidt tot snellere slijtage van het asfalt. In allerijl nieuw asfalt aanleggen is echter niet de bedoeling, beklemtoont de woordvoerster.