Nederlands elftal klaar op WK: Marokko schakelt Oranje uit via strafschoppen

De tranen, het naar de hemel wijzen, de knuffel van Denzel Dumfries, de kus op zijn hand en het kruisje dat de begrijpelijk emotionele Gakpo sloeg, zullen allemaal het sportjaaroverzicht halen. Maar de openingstreffer werd diep in blessuretijd weggepoetst door Issa Diop, die Virgil van Dijk in de lucht aftroefde (1-1). In de penaltyserie stuurde uitgerekend PSV’er Ismaël Saibari Nederland naar huis.  

Met zijn keuze voor een vijfde verdediger (Nathan Aké), die ten koste ging van middenvelder Tijjani Reijnders, legde Koeman zijn hoofd bijna anderhalf uur voor de aftrap op het hakblok. Bij een nederlaag zou zijn ’kop’ er ongetwijfeld af gaan, omdat hij zich aan de tegenstander aanpaste. Tóch viel er in theorie wel iets voor de tactiekswijziging te zeggen, want in de groepsfase hield Oranje te vaak open huis. De bondscoach zei meer vertrouwen te hebben in een systeem met vijf dan in een systeem met vier verdedigers. Er was de dagen voor het treffen met de Atlas-leeuwen op getraind en dat voelde goed, omdat Oranje compacter stond.

Ten opzichte van het duel met Tunesië voerde Koeman in de voorhoede zoals verwacht één wijziging door. De tot dusver Donyell Malen moest op de bank plaatsnemen en Crysencio Summerville mocht starten. Dat was tegen de Tunesiërs normaal gesproken ook gebeurd als Summerville qua gele kaarten niet op scherp had gestaan. Als iemand een basisplaats verdiende dan was dat de aanvaller van West Ham United, legde de bondscoach uit.

De keuze van Koeman voor een vijfmans-defensie leek ruim zeventig minuten al desastreus uit te pakken. Summerville was na een geweldige pass van Ryan Gravenberch nog wel op weg naar de eerste kans, maar stond centimeters buitenspel. Dat maakte niet veel uit, omdat zijn pass op Brian Brobbey werd onderschept. Dat gebeurde overigens pas na een verhitte beginfase, waarin Jan Paul van Hecke een flinke bodycheck uitdeelde en de verdediger even later door Ismael Saibari in zijn gezicht werd geraakt.

De Zeeuwse pechvogel kreeg daarna een elleboogstoot van Azzedine Ounahi in zijn gezicht, maar de Braziliaanse scheidsrechter Wilton Sampaio, die in het openingsduel met drie rode kaarten had gewapperd, vond het om onbegrijpelijke reden te licht om Ounahi weg te sturen of zelfs geel te geven.

Het was in de fase voor de eerste hydratatiebreak aan Bart Verbruggen te danken geweest dat Nederland geen achterstand opliep. Na eerder in het toernooi al twee tegentreffers uit corners te hebben geïncasseerd en nadat er beterschap was beloofd, was het bij de eerste de beste hoekschop van Marokko weer alarmfase één. Brian Brobbey liet Neil El Aynaoui voor zich komen. Maar de kopbal was een prooi voor de doelman, die daarna Achraf Hakimi van scoren afhield.

Het restant van de eerste helft, waarin Van Hecke opnieuw aan het hoofd werd geraakt, was door alle onvriendelijkheden over en weer niet om aan te zien. En Oranje was fletser dan flets. Totdat Micky van de Ven in de 42e minuut geweldig uithaalde. Zijn inzet – de eerste doelpoging van het bewust laag en compact staande Nederland – was een prooi voor Yassine Bounou. Dat Van de Ven op slag van rust een vrije trap weggaf, was niet zo handig. Maar Ismael Saibari kwam nét te kort om binnen te werken.

De conclusie na het eerste bedrijf, luidde dat Nederland moeite had met de lopende mensen van Marokko, dat in het boeiende, maar niet hoogstaande voetbalgevecht tussen de nummer zeven en acht van de FIFA-ranking gevaarlijker was. Ook omdat het talent Ayyoub Bouaddi voortdurend vrij stond en zich in Luilekkerland waande.

In de tweede helft, waarin het uit Nederlands perspectief van kwaad tot erger ging, schoot Hakimi de bal tegen de lat. Maar daar leek buitenspel aan vooraf te zijn gegaan. Met een geweldige tackle op de bal voorkwam Van de Ven even later de 0-1 van Hakimi. Het was in een fase dat Oranje onder meer bij vier corners op rij van Hakimi piepte en kraakte. De waterpauze in de tweede helft werd benut om dan eindelijk in te grijpen en Teun Koopmeiners en Wout Weghorst in te brengen.

Het leek een gouden greep, want Weghorst had – na net als tegen Zweden een fantastische lange bal van Verbruggen – een belangrijk aandeel in de 1-0. De spits kopte door op Summerville die onreglementair werd gestuit, maar de bal alsnog bij Gakpo kreeg. De linksbuiten vuurde vervolgens knap raak. Mede door uitstekend verdedigend werk van Van Dijk leek Oranje de zege over de streep te trekken. Maar in de extra tijd zag de aanvoerder er bij de 1-1 van Diop niet goed uit. In de verlenging verrichte Verbruggen een wereldredding op een inzet van dichtbij van Soufiane Rahimi, maar in de penaltyreeks kon hij het verschil niet maken.

En dus werd het penaltytrauma van Nederland – dat op de EK’s van 1996 en 2000 en de WK’s van 1998, 2014 en 2022 ontstond – wéér groter. Daardoor speelt Marokko en niet Nederland zaterdag (19.00 uur Nederlandse tijd) tegen Canada in de achtste finale van het WK. En zijn de dagen van bondscoach Koeman, die het loon van de angst kreeg, geteld, waardoor de KNVB op zoek kan naar een opvolger.