Tegen vrijwel alle wanden in mijn huis staan boekenkasten. Als bleekneuzige broekenman – je moet toch wat wanneer je niet van voetballen houdt – begon ik een eigen bibliotheek op te bouwen, en daar ben ik onverdroten tot op heden mee doorgegaan, nu ik langzamerhand onder ogen moet zien dat er zich het één en ander in mijn verzameling bevindt waar ik niet meer aan toe zal komen.
Toen eind vorige eeuw de woning grondig gerenoveerd werd, moest mijn boekerij, die toen al behoorlijk omvangrijk was, worden opgeslagen. Op zeker ogenblik zette een bezwete werkman de zoveelste doos op de grond, en wendde zich tot mij met de vraag: ‘Hebbn joe dai oal leezn?’ Ik besefte dat een relativerende kwinkslag averechts zou uitwerken, en antwoordde zonder blikken of blozen: „Allemaal, van kaft tot kaft!” Zuchtend hervatte hij zijn arbeid.
Bijwijlen vindt De Overigens Wel Degelijk Belezen Vrouw Die Vooral Veel Uit De Forumbieb Leent dat er te veel boeken overdwars liggen, en er opgeruimd dient te worden. Dat gebeurt onder haar strenge leiding, om te voorkomen dat ik in ieder deeltje ga zitten lezen, en zo eens per jaar gaan er een paar dozen de deur uit. Het valt me op dat ik, of de duvel ermee speelt, in de weken daarna steevast iets wil opzoeken in een naslagwerkje dat juist is weggedaan.
Adelaarsblik
Tegenwoordig huldigen we de regel dat er bij elk nieuw boek een oudje weg moet. Daar smokkel ik weleens mee, maar val meestal door de mand, want ze heeft een adelaarsblik. Onlangs verwonderde ze zich terecht over de wildgroei aan biografieën van uiterst onsympathieke figuren als Hendrik VIII, Hitler, Stalin en Thomas Mann (de laatste is moreel wel van een geheel andere orde, maar toch een onaangenaam persoon). Dat is de fascinatie die van het kwade uitgaat. Er is oneindig veel meer geschreven over zeg Napoleon dan over Krishnamurti.
De meeste ketens drijven op bestsellers, maar Groningen telt nog één ‘ouderwetse’ boekhandel
We mijmeren er weleens over wat er na mijn verscheiden met de heleboel moet gebeuren, want veel moet weg, bijvoorbeeld boeken in talen die ze niet kent. Die kasten nemen aanzienlijke ruimte in, en het staat stellig een stuk frisser zonder. Veel bibliofielen willen dat hun collectie postuum behouden blijft, maar er is geen instelling die zo’n nalatenschap integraal aanvaardt. Teneinde te verwerven wat ik bezit, heb ik door heel Europa antiquariaten afgeschuimd, en ik ben ervoor dat alles naderhand weer onder de mensen komt.
Modetitels
Dat moet dan via tweedehands boekenzaakjes, die echter overal aan het verdwijnen zijn; jongeren hebben daar geen belangstelling voor, en de bejaarde mannetjes die ze drijven, sterven uit, waarmee de hoofdreden tot een bezoek aan vreemde steden vervalt. Mijn wereld verarmt, en de gewone winkels bieden voornamelijk alom verkrijgbare modetitels aan.
Ach, alles wordt minder, maar ik wil met een iets vrolijker noot eindigen. De meeste ketens drijven op bestsellers, maar Groningen telt nog één ‘ouderwetse’ boekhandel, die zich daarvan niets aantrekt, en een eigengereid inkoopbeleid huldigt: Godert Walter in de Oude Ebbingestraat, die morgen onder gepast feestgedruis na een ingrijpende verbouwing opnieuw opengaat, zonder eigenlijk dicht geweest te zijn. Schrijver dezes zal erbij zijn, en waarschijnlijk weer met een boek thuiskomen.
