Mag ik alsjeblieft met Bobbie mee? | column Irma van Steijn

Johanna is 85 jaar. Dertien jaar geleden kwam ze in therapie met hevige angstaanvallen, na het plotseling overlijden van haar echtgenoot Jan. Ze had zich uit het sociale leven terug getrokken en werd steeds eenzamer. We werkten aan een aantal rouwtaken, gestaag kwam ze uit haar schulp en liet ze mensen weer toe. Ook gingen we samen naar het asiel en vonden daar Bobbie, een fantastisch hondje dat sindsdien niet meer van haar zijde week. Na een jaar sloten we af, het lukte haar zich weer te verbinden en van betekenis te zijn.

Afgelopen week zag ik Johanna opnieuw: schuifelend achter een rollator, nog steeds zelfstandig en trouw aan haar dagelijkse gymnastiek. Ze wil de sessie zelf betalen, want ‘dit hoeft niet via de huisarts, ik heb immers geen psychische stoornis’, aldus Johanna.

Haar vraag raakt me. Ze vertelt dat hond Bobbie kanker en veel pijn heeft en binnenkort zal overlijden. Het allerliefste wil ze met hem mee, ook al weet ze dat dat niet kan. ,,Irma, mijn leven is voltooid, ik wil niet nog veel langer leven en al helemaal niet het verpleeghuis in. Toen Jan overleed heb je me geholpen het leven weer aan te gaan, maar nu is mijn vraag anders. Mijn lichaam is op, ik heb steeds vaker en meer pijn door artrose en ik heb al drie keer een TIA gehad. Ik ben bang dat de volgende een hersenbloeding gaat zijn.’’

,,Al jaren heb ik een euthanasieverklaring, mijn huisarts weet ervan, maar er is nu nog geen sprake van genoeg ondraaglijk of uitzichtloos lijden, volgens de deskundigen. Maar ik kan dat heus zelf beslissen. Ook mijn zoon vindt mijn wens maar lastig. Maar hij woont in het buitenland, ik zie hem misschien twee keer per jaar.”

Johanna haalt uit haar tas een document waarop staat: Burgerinitiatief Levenseinderegie. Ze vertelt dat dit haar laatste doel is in dit aardse leven. Samen met een groep lotgenoten verzamelt ze handtekeningen, ze hoopt op 40.000. Dat vergroot de kans dat het ingediende wetsvoorstel voor meer beslissingsrecht bij mensen zelf komt te liggen, mits mensen daartoe in staat zijn uiteraard. In plaats van palliatieve sedatie kan er dan voor euthanasie gekozen worden.

Haar vraag aan mij is geen therapie, maar medemenselijkheid in haar zo invoelbare wens. Ze vraagt me het initiatief te verspreiden, dat doe ik bij deze: misschien wil je je handtekening zetten op de site van Stichting Levenseinderegie.

Samen staan we nog even stil bij het leven van Bobbie. Hij belandde ooit als verschoppeling in het asiel en kreeg vervolgens een leven vol liefde bij Johanna. Nu is het zijn tijd en ik hoop voor haar binnenkort ook de hare.