‘Russische slaven!’, en: ‘RuZZia is a terrorist state!’ De demonstraties tegen de zittende regering, die nog elke dag plaatsvinden voor het parlementsgebouw aan de sjieke Roestaveli-allee in Tbilisi en in andere grote Georgische steden, staan voor een groot deel in het teken van de afkeer van Rusland.
Irakli is een vriendelijke dertiger die een hip en sfeervol café runt op de eerste verdieping van een historisch pandje in het oude centrum van Tbilisi. Hij spreekt redelijk Engels en brandt los over voetbal. Dat Georgische spelers nu overal bij Europese topclubs zitten en dat het nationale voetbalteam afgelopen zomer zo goed presteerde op het Europees Kampioenschap in Duitsland.
Als het gesprek op Rusland en de Russen komt, blijft de bebaarde Georgiër een heer. Maar tussen de regels door klinken schimpscheuten naar de noorderburen, die zijn land in augustus 2008 nog met grof geweld binnenvielen. Ze steunden daarmee de afvallige Georgische regio’s Abchazië en Zuid-Ossetië, die daarmee de facto onafhankelijk werden van het Kaukasusland.
Moskou erkent hun onafhankelijkheid tot op heden en heeft er zelfs ‘vredestroepen’ gelegerd. ,,Er zijn hier natuurlijk veel Russen naartoe gevlucht sinds de invasie in Oekraïne. Die zijn overwegend oké’, stelt Irakli. Maar de Russische toeristen zijn anders, merkt hij. ,,Ze gaan er maar gewoon vanuit dat we hier Russisch spreken en willen dat wij het hen naar de zin maken.’’
Onze V/M
Leeuwarder Courant en Dagblad van het Noordenpubliceren iedere week een column van Onze Vrouw/Man, een van de acht mediacorrespondenten uit een ander continent.
Joost Bosman (1969, Eindhoven) was sinds eind oktober 2013 correspondent in Moskou voor het AD, Financieele Dagblad, deze krant, EWMagazine, BNR Nieuwsradio en EenVandaag. Hij studeerde journalistiek aan de Hogeschool Windesheim in Zwolle en Ruslandkunde aan de Universiteit van Amsterdam. Hij werkt nu vanuit de Georgische hoofdstad Tbilisi.
Overal anti-Russische graffiti
De demonstraties tegen de zittende regering, die nog elke dag plaatsvinden voor het parlementsgebouw aan de sjieke Roestaveli-allee in Tbilisi en in andere grote Georgische steden, staan voor een groot deel in het teken van de afkeer van Rusland. De Georgische Droom, de partij die al twaalf jaar de scepter zwaait, eind oktober geheel in Russische stijl knoeide met de uitslagen van de parlementsverkiezingen en daardoor opnieuw alleen verder kan regeren, kruipt steeds verder aan tegen Moskou.
Overal in Tbilisi zie je anti-Russische graffiti, vaak met de Oekraïense vlag erbij. ‘RuZZia is a terrorist state’, luidt de begeleidende tekst.
Tijdens de betogingen worden oproeragenten en de Georgische Droomparlementariërs consequent uitgemaakt voor Rusebo, ‘Russen’ of zelfs ‘Russische slaven’. Er zijn posters waar de gezichtshelften van Poetin en Bidzina Ivanisjvili, de schatrijke oprichter van de Georgische Droom en al dertien jaar de ongekroonde koning van het land, aan elkaar zijn geplakt.
En jongeren scanderen baldadig lachend ,,Poetin choejlo!’’, ,,Poetin is een eikel!’’, een kreet die is overgewaaid uit Oekraïne.Ook dragen pro-Europademonstranten naast vlaggen van Georgië en de EU, vaak ook die van Oekraïne mee.
Wachtwoord ‘Glorie aan Oekraïne!’
Uitbater Data van café Dedaena is een uitgesproken voorstander van steun aan Oekraïne in zijn bloedige gevecht tegen Rusland. Hij laat Russische gasten online een ‘visum’ aanvragen voor zijn bar, waarin ze erkennen dat Rusland een agressor is en Poetin een oorlogsmisdadiger.
Ook dienen ze bij wijze van wachtwoord aan de deur de strijdkreet ,,Slava Oekraini!’’ (,,Glorie aan Oekraïne!’’) te slaken, waarop de Russische tv-celebrity Ksenia Sobtsjak nu bijna drie jaar geleden verhaal kwam halen. Ook Data is vriendelijk, maar zijn standpunten zijn radicaal. ,,Oekraïne en Georgië hebben met dezelfde vijand te maken. We vechten dezelfde strijd en dus vind ik het logisch dat Slava Oekraini ook onze leuze is’’, legt hij rustig uit.
Zijn de de stemmers op ‘De Droom’ dan uitgesproken pro-Russisch? Nee, de meesten zijn eerder a-politiek, stemmen op de regeringspartij omdat het zo hoort of omdat ze bang zijn. Bang voor Rusland.
Ze zien hoe Russische militairen vrijwel dagelijks het prikkeldraad dat Zuid-Ossetië van de rest van Georgië scheidt, een stukje richting het zuiden verplaatsen en zo telkens weer een klein stukje land annexeren. Voor je het weet vallen ze weer binnen, vrezen veel Droom-aanhangers.
Wil je vrede, stem dan op de ‘Droom’
,,We hadden geen keus dan op de Georgische Droom te stemmen’’, zegt een jonge goudsmid in het centrum van Tbilisi. ,,Als de oppositie de verkiezingen zou gewonnen hebben, waren ze ruzie gaan maken met Rusland. Met alle chaotische gevolgen van dien.’’
De angst voor de Russen heeft de Georgische Droom slim uitgespeeld. Tijdens de verkiezingscampagne afgelopen oktober toonden posters en tv-spots van de partij de vernietiging in Oekraïne en daarnaast de vredige rust in Georgië. De boodschap was duidelijk: wil je vrede, stem dan op de ‘Droom’. Wil je oorlog, kies dan voor de oppositie.
Maar intussen gaat het verzet tegen Ivanisjvili, zijn partij en de Russische invloed door. Ook in stille vorm. Een op bezoek zijnde vriend uit Nederland bezocht het Nationale Museum en ontdekte iets grappigs. Hij vroeg om het wachtwoord van de wifi. ‘Abkhazia is Georgia’, luidde dat. Iedere Russische toerist mag dat optikken in zijn smartphone, wil hij tenminste draadloos internet kunnen. In your face.
Zo’n 70 procent van de toeristen in Georgië komt nog altijd uit Rusland en vormt een belangrijke bron van inkomsten. Maar niet tegen elke prijs, de waarheid moeten de Russische toeristen kennen.
