Een auto van de handhaving van de gemeente Groningen rijdt over de Grote Markt. Foto: Huisman Media
De vernieuwde Grote Markt in Groningen is vooral een plek geworden voor toeristen en andere vertierzoekers, stelt Herman Blom. Hij pleit ervoor de Grote Markt weer terug te geven aan alle Stadjers. Oplossingen liggen volgens hem voor de hand.
Wat is er van de Grote Markt geworden na de grote ombouw? Ze is in ieder geval groter geworden. Maar is haar ‘verblijfsfunctie‘ voor Stadjers overeind gehouden, zelfs versterkt?
Trijnco’s poffertjeskraam is weg, de populaire tribune was een voorlopige constructie, de V&D was al weg, en idem dito nu de vier overgebleven bushaltes. Wel is er een heus bosje gekomen, dat echter weinig zonwerend werkt. Verkeerde boomsoort uitgekozen?
We hebben in de stad betere voorbeelden: naast de Stadsschouwburg en naast de Minerva. Voor gezinnen met jonge kinderen zijn er nu de waterpartijen. En toch, het is een lege boel geworden, op de horecaranden aan de Zuid- en Oostkant na.
‘s Avonds is het in het hart van het plein zelfs vervelend donker, want de twee hoge lantaarnpalen die voor het Stadhuis stonden zijn verdwenen.
Waar is die gezellige drukte gebleven?
Loop je overdag over de Grote Markt, valt je al snel op hoe weinig voetgangers op pad zijn. Waar is die gezellige drukte gebleven? Wagen Stadjers zich nog in de binnenstad, op de Grote Markt?
Het grootste plein heeft sinds decennia in het proza van de gemeentelijke beleidsmakers de functie van huiskamer van de stad. Maar in plaats daarvan lijkt de Grote Markt het domein te zijn geworden van toeristen en van, vooral in de vroege uurtjes, een gemêleerd gezelschap van vertierzoekers.
Haar marktfunctie is verloren gegaan. Zelfs geen broodje haring meer voor het Stadhuis. De Grote Markt lijkt haar centrumfunctie voor Stadjers te hebben verloren. Waarom?
Fatbike
De nieuwe inrichting van de Grote Markt focust op verkeersluwte. Er zijn twee optisch slecht herkenbare routes voor fietsers (Oosterstraat langs Vindicat naar Kreupelstraat en Oude Ebbinge dwars oversteken naar Gelkingestraat.) Er is minstens een andere, verboden route (voor het oude gebouw van V&D langs) die extreem problematisch is.
Nu zelfs de taxi’s hun standplaatsen op de Grote Markt dreigen te verliezen, valt des te meer op hoe de fatbike (en haar gebruikerspubliek) de macht op dit plein heeft overgenomen. Van ontspannen rondlopen of oversteken van de Grote Markt is geen sprake meer sinds de opgevoerde kinderbrommer trottoirs, pleinen en zelfs terrassen terroriseert.
De zone tussen Grote Markt Noord (oud-V&D) en het Stadhuis is een no-go area geworden voor de Stadjer op pad in het centrum. Te gevaarlijk. De macht van de brutaalste heerst. Oorzaak: de idee van de shared space en de onmogelijkheid om hier nog verkeersregels te handhaven.
Minder bereikbaar
Gek, een links stadsbestuur in de ban van de neoliberale gedachte dat de verkeersdeelnemers het wel onder mekaar gaan regelen. Niet dat de Grote Markt zo goed bereikbaar is. Daarmee hebben we gelijk een andere oorzaak van de teloorgang van de Grote Markt te pakken.
Waar er voorheen aan de Kreupelstraat in de namiddag lange rijen mensen op de bus naar een buitenwijk wachten, is die drukte op de nieuwe, verafgelegen bushaltes heel overzichtelijk. Voor ouderen, maar ook voor gezinnen met kleine kinderen is de Grote Markt en daarmee het hele centrum minder bereikbaar en bruikbaar geworden.
Menselijk gedrag beinvloeden is deels een kwestie van geboden en verboden, maar uiteindelijk gaat het erom mensen ongemerkt in een richting te leiden.
Leg kinderkopjes neer
Het nieuwe tegeltableau van de Grote Markt nodigt uit om er overheen te fietsen. Leg op de Grote Markt maar kinderkopjes neer, zoals op de Vismarkt en je zult zien dat het fietsverkeer zal afnemen en rustiger wordt. Ook het aanleggen van trottoirs met stoepranden op de beide toegestane routes kan wonderen verrichten en bevrijdt de politie van handhavingsonduidelijkheid.
Was dit de bedoeling van de herinrichting van de Grote Markt? Natuurlijk, het gebruik van de binnenstad is fluïde. Het zwaartepunt lijkt verschoven naar de as Westerhaven/A-straat/Brugstraat/Vismarkt, met hooguit nog een loopje langs de terrassen aan de Zuidkant naar het Forum.
De rest van de Grote Markt is opgeofferd aan het shared space-concept en wacht op festivals voor jonge Groningers. Toch is het de moeite waarde om de Grote Markt weer terug te geven aan alle Stadjers. Oplossingen liggen voor de hand.
