Vrijwilligers van de kerk in de Oekraïense stad Poltava maken camouflagenetten voor het Oekraïense leger. Foto: EPA
Of het nou gaat om het brengen van voedsel en medicijnen naar net bevrijde gebieden, het evacueren van burgers of hulp bij de overstromingen: Oekraïense vrijwilligers zijn onmisbaar in het door oorlog geteisterde land.
In juli vorig jaar was ik voor de eerste keer in Oekraïne, in Irpin, een voorstad van Kyiv. Via stadskerk De Wijngaard kwam ik terecht bij de Irpin Bible Church. Het eerste dat me daar opviel was de enorme hoeveelheid werk die zij verrichtten: het uitdelen van honderden maaltijden per dag, het leveren van brood in dorpen in de omgeving. Maar ook het ondersteunen van de militairen aan het front. Vaak met gevaar voor eigen leven reden leden van de kerk naar de hotspots van de oorlog met medische hulpmiddelen, slaapzakken: je kunt het zo gek niet bedenken.
Via via leerde ik allerlei mensen kennen. De grote gemeenschappelijke deler: ze zetten zich in voor anderen. Ieder op zijn of haar eigen manier. Na de actie van de LC en DvhN rond de kerstdagen ging ik in januari terug met generatoren en allerlei hulpmiddelen. Met mensen als Oleg, Lyudmila, Feder en Lioned bracht ik het naar kleine dorpjes vlak bij het front.
En na iedere trip groeide het aantal vrijwilligers, in Oekraïne volunteers genoemd, dat ik ontmoette. En al die volunteers samen vormen een informeel netwerk, verspreid over het hele land.
Reddingsoperatie
Hoe goed dat netwerk functioneert, ontdekte ik vorige week. In Novovorontsovka, aan de oever van het leeggelopen stuwmeer, had ik een interview met Andriy Seletskyi, nu hoofd van de militaire autoriteit in het dorp. Maar gedurende de oorlog volunteer.
’s Avonds in het verderop gelegen Kryvy Rih had ik een afspraak met Juliy – ook iemand die zich met hart en ziel inzet voor Oekraïne. Toen ik hem vertelde dat ik in Novovorontsovka was geweest, begon hij te lachen. ,,You met Andriy?”
Het verbaasde me niet eens, het was volstrekt logisch dat Juliy, uit een stad met 600.000 inwoners, Andriy kent – uit een klein dorp 70 kilometer verderop.
Toen ik een dag later met pech met mijn bus strandde, leerde ik hoeveel verder uitgebreid dit officieuze netwerk is. Een telefoontje naar Oleg in Kyiv, zette een ‘reddingsoperatie’ op gang waarbij ik alleen maar verbaasd kon toekijken. Oleg belde Lyudmila – ook in Kyiv – die een oproep op Facebook plaatste en een half uur later stonden er – 450 kilometer van Kyiv – drie mannen bij mijn bus. Volunteers die reageerden op de oproep vanuit Kyiv.
Hoopvolle belofte voor de toekomst
Een dag later rijdt de bus weer en kan ik mijn reis vervolgen. Die reis gaat onder meer naar Chernihiv, samen met twee vrijwilligers die ik in juni tien minuten sprak in Cherson. Via sociale media hielden we contact en bedachten we een project dat we in augustus gaan uitvoeren in het noorden van het land.
Volgens een artikel dat ik onlangs ergens las, zouden er achter iedere militair in Oekraïne zeven actieve vrijwillige staan. Variërend van de mensen die humanitaire hulp brengen naar de meest afgelegen plaatsen tot bejaarde vrouwen die dag in, dag uit camouflagenetten ‘haken’. Zij allemaal samen vormen het kloppend hart van Oekraïne en een hoopvolle belofte voor de toekomst van het land, als de oorlog eenmaal gewonnen is.
Patrick van ’t Haar is verslaggever van de Leeuwarder Courant.