De chaos in de Tweede Kamer bewijst het nut van een Eerste Kamer. Maar ook die gaat de explosieve situatie rond het asielbeleid niet oplossen.
De Tweede Kamer heeft vlak voor het zomerreces nog even drie zorgvuldig voorbereide wetten totaal over de kop gegooid en met drie wijzigingen er snel even doorheen gejast: de woonwet en twee asielwetten. Alles met als doel het beleid strenger te maken voor asielzoekers.
De woonwet die bedoeld is om de woningbouw in Nederland weer op gang te krijgen zou op zichzelf op brede politieke steun kunnen rekenen. Maar het rechtse blok van PVV, VVD, BBB, SGP, FVD en JA21 wist er ineens een wetswijziging aan toe te voegen die het verbeidt om statushouders voorrang te geven op een sociale huurwoning.
Over die wijziging is niet of nauwelijks gedebatteerd. De consequenties zijn niet onderzocht. En dat is nou precies waar de Eerste Kamer voor bedoeld is: om nog eens goed naar de werking van wetgeving te kijken.
Met de asielnoodmaatregelenwet en de wet over het tweestatusstelsel gebeurde iets vergelijkbaars. De oorspronkelijke wetten waren van tevoren uitgebreid besproken en van advies voorzien.
Maar op de valreep werden ze aangescherpt waardoor ze anders uitwerken. Voortaan is het volgens deze wetswijziging strafbaar voor ex-asielzoekers die zijn afgewezen om in Nederland te blijven, en zelfs het helpen van deze groep wordt aangemerkt als een misdaad.
Tegenstanders van de aanscherpingen hopen nu dat de Eerste Kamer de wetten alsnog tegenhoudt of wijzigt. Dat na een advies van de Raad van State, dat vast uiterst kritisch zal zijn.
In de senaat wordt het weer spannend want ook daar is de stemverhouding weer heel krap. Maar het is niet gezegd dat de wetten zomaar verworpen worden. Er zouden zomaar wat CDA’ers of onafhankelijke senatoren kunnen zijn die toch voor stemmen.
Een andere strohalm van de tegenstanders is dat minister Van Weel al heeft gezegd dat politie en Openbaar Ministerie de strafbaarstelling van hulp aan uitgeprocedeerden nog niet gaan uitvoeren. Hoe dat uitpakt is ook nog afwachten.
Het gevolg is dat er nog heftige politieke debatten over asiel zullen volgen dit najaar, in de aanloop naar de Tweede Kamerverkiezingen. Partijen die vinden dat het asielvraagstuk overdreven wordt en hoopten dat andere thema’s de boventoon gaan voeren komend najaar, kunnen wel eens van een koude kermis thuiskomen.
