‘Bij zaaien is ongeduld een grotere boosdoener dan onkunde’ | column Brian Kabbes

Een zaadje is een wonder op zich. Verpakt in een modest omhulsel zit een complete plant verstopt. Je hoeft alleen nog maar wat aarde, licht, vocht en toewijding toe te voegen om uit het zaadje een plant op te roepen, compleet met wortels, stengels, bladeren en bloemen.

Zaaien is ook een voordelige manier om je tuin vol te planten. Zakjes zaad zijn meestal niet duur, bevatten vaak honderden zaden en zijn daarmee de uitgelezen mogelijkheid je tuin kostenvoordelig in te planten. Zo ver het goede nieuws. In de praktijk is het vaak lastig om daadwerkelijk resultaat te boeken. De reden daarvoor zijn niet even prettig om te horen, maar het ligt meestal aan de tuinier, de zaaigrond, de zaaimethode of het zaad dat succes achterwege blijft. Nadrukkelijk in die volgorde.

Door schade en beslist ook veel schande wijzer geworden deel ik hierbij wat van mijn tips.

Om meteen maar met onszelf te beginnen, meestal is de tuinier zelf debet aan het mislukken van het zaaisel. Ongeduld is daarbij een grotere boosdoener dan onkunde. Uit eigen ervaring weet ik dat ongeduld lastiger te bedwingen is dan onkunde tot kunde te promoveren. Zaai vooral niet te vroeg. Het is verleidelijk al in de winter paprika’s, tomaten en courgettes te zaaien, maar dat is toch echt veel te vroeg.

Al na korte tijd heb je meer spichtige kiemplanten dan dat er plaats is in lichte vensterbanken. Met hangen en wurgen is het misschien te rekken tot half mei voordat ze naar buiten kunnen, maar de planten zijn dan verre van fraai en geven een achterblijvende opbrengst. Zaai ze daarom pas op z’n vroegst eind maart, nog beter begin april binnen. Dat is overigens geen geheime kennis, het staat gewoon op de zaadzakjes. Maar ongeduld is en blijft moeilijk te bedwingen, ik weet er alles van.

Zaaien doe je in goede grond, niet in een schep aarde uit de tuin. Gebruik goede potgrond, al dan niet turfvrij, speciale zaaigrond is ook een mogelijkheid. De eerlijkheid gebiedt mij te zeggen dat turfhoudende potgrond van betere kwaliteit is dan de turfvrije variant daarop, en ik daar vroeger betere ervaringen mee had, maar ik gebruik tegenwoordig alleen nog turfvrije potgrond uit milieuoverwegingen.

Kies als zaaipot een ruime en vooral diepe plastic pot. Yogurtbekertjes, vleesbakjes, eierdozen en dergelijke zijn volkomen ongeschikt. Geef ook geen mest. Zaden en jonge plantjes hebben dat niet nodig, hun eisen zijn bescheiden. Je geeft pasgeboren baby’s ook geen boerenkoolstamppot met rookworst. Voor pasgeboren plantjes is het niet anders. Pas als de groei er flink in zit mogen ze wat extra voeding krijgen, te vroeg en te veel voeden is eerder schadelijk dan nuttig.

Kijk tot slot naar de houdbaarheidsdatum op het zaadzakje, dat is een goede indicatie of de zaden kiemkrachtig zijn. Mijn handen jeuken al, ik ga morgen tuinbonen leggen en vandaag nog viooltjes zaaien.