Sinds mei 2023 rijdt de European Sleeper reizigers ’s nachts van Brussel via Amsterdam naar Berlijn en op termijn zelfs naar Praag. Reisredacteur Sybylle Kroon stond op een winterse avond bij Amsterdam Centraal op deze nachttrein te wachten, in de veronderstelling de volgende ochtend fris en fruitig in de Duitse hoofdstad aan te komen.
Amsterdam Centraal, 22.05 uur. Als het goed is, moeten we in coupé 2 instappen. Maar in welk vak we precies op het perron moeten staan wachten – wat bij internationale treinen normaal gesproken via informatieborden wordt aangegeven – dat weten we niet. We staan op het juiste perron, 8b, meer informatie is er niet. Als de European Sleeper een paar minuten voor vertrektijd (22.32 uur) het station binnenrijdt, is het even zoeken naar de coupénummers.
European sleeper vanaf Amsterdam Centraal. Foto: Sybylle Kroon
We stappen snel in en wurmen ons door het smalle gangetje naar couchette nummer 3. In elke couchette kunnen zes personen slapen, net als in een jeugdherberg, in stapelbedden van driehoog. Maar hé, we zitten wel in een van de eerste slaaptreinen die sinds járen weer rijdt in Nederland. Al snel blijkt dat het handbagagekoffertje onhandig is, een weekendtas was slimmer geweest. Nadat we met onze reisgenoten kennis hebben gemaakt, een paar drankjes, chips en levensverhalen hebben gedeeld, is het tijd om de bedjes op te maken. Het geleverde kussen, de lakenzak en deken liggen al snel klaar, het hoofd is slechts drie keer – boem, au, haha – gestoten.
Een couchette in de trein. Foto: european sleeper
Slapstickachtige momenten in de mini-badkamer
Bad Bentheim, 0.10 uur. Gewapend met tandenborstel, tandpasta en een flesje water waggelen we door het gangetje naar het deel waar de wc’s en wasruimtes zijn. Het hokje met wastafeltje is aangepast aan de beperkte dimensies van de trein en vraagt daarom om enige creativiteit in het gebruik. Het zijn slapstickachtige momenten in deze mini-badkamer. Bukken om je mond te spoelen gaat eigenlijk niet. Er komt sowieso geen water (meer) uit de kraan dus we gaan dit keer maar ’s ongewassen en met mascara nog op naar bed. De wc heeft – hoera – wc-papier en er is zelfs zeep om je handen te wassen onder het bescheiden straaltje water dat zich nog uit de kraan weet te persen.
Zitplaats wordt later ligplaats. Foto: european sleeper
Als we even later weer terug zijn in onze couchette, blijkt de lakenzak een volgende uitdaging. Met het nodige hilarische kunst- en vliegwerk weten we ons in de zak te wurmen, deken erover, klaar. Ja: klaarwakker zul je bedoelen. Ondertussen kedengkedengt de trein door en liggen wij heen-en-weer wiegend in ons geïmproviseerde bedje. Het is inmiddels tegen enen. Nog een paar uur en we zijn in Berlijn. Met onze coupégenoten kletsen we nog wat over wat ze gaan doen in de stad maar langzaam maar zeker wordt het stil.
Trein met logo. Foto: Sybylle Kroon
Ergens in Duitsland, 02.54 uur. Plotseling remt de trein sterk en komt met een schok tot stilstand. Iedereen weer wakker. De trein staat zeker een uur stil, ergens in donker Duitsland. We schuiven het gordijntje een beetje opzij, maar vanuit het raam is niks te zien. Een paar lichtjes in de verte en sneeuw op de velden, dat is het. De remmen waren vastgelopen, horen we later.
Slapen in een 3 hoog stapelbed Foto: european sleeper
Het mist nog de moderne touch
Het is namelijk (gehuurd) verouderd materieel waarmee de European Sleeper rijdt. De slaapcoupés dateren nog uit de vorige eeuw. Er is wel wat aangepast, maar het mist nog de moderne touch. Als de trein zich weer in beweging zet, proberen we de slaap weer te vatten. En nét als we lekker liggen te dromen, klinkt het blikkerig door de speakers dat we bijna in Berlijn zijn. Diepe zucht. Dat wordt een moeilijke dag, want uitgeslapen, laat staan fris & fruitig zijn we zeker niet.
Skyline Berlijn. Foto: Shutterstock
Het is 6.58 uur als de European Sleeper het Hauptbahnhof van Berlijn binnenrijdt. We zijn een nachtrust armer maar wel een avontuurlijke ervaring (en een paar vrienden) rijker. Precies wat zo’n reis met de nachttrein nu zo bijzonder maakt. Op het perron waait een frisse wind de slaap uit ons gezicht, we zijn klaar om Berlijn onveilig te maken. Maar eerst: een sloot koffie! Slapen doen we vanavond wel weer.
De European Sleeper (ES) is de nieuwe nachttrein tussen Brussel en Berlijn, met tussenstops in onder meer Amsterdam en Amersfoort. Vanaf deze maand rijdt de trein verder via Dresden en Bad Schandau (in Saksisch Zwitserland) naar Praag. In de trein is ook plaats voor fietsen. ES is een Nederlands-Belgische treinmaatschappij met het doel reizigers te motiveren de auto, de bus en het vliegtuig te laten staan en te kiezen voor een duurzamer alternatief: de nachttrein. ES huurt nu nog oude slaaptreinen, vandaar dat het comfort niet (altijd) optimaal is en het bedrijf af en toe geconfronteerd wordt met technische uitdagingen. Op termijn wordt in nieuwe, eigen slaaptreinen geïnvesteerd, waarin meer comfort en privacy gegarandeerd wordt.
Zitten – liggen - slapen
Er zijn verschillende luxe-niveaus in de trein. Van goedkope zitplaatsen (vanaf 59 euro) tot duurdere slaapplaatsen waar je een kamer en wastafel voor jezelf of met maximaal twee anderen hebt (vanaf 179 euro). Sybylle overnachtte in een tussenvorm: een couchette met ligplaatsen (vanaf 89 euro per coupé). Dat is een coupé voor maximaal zes personen die op ‘stapelbedden’ kunnen liggen, sanitair is op de gang. Een zitcoupé, slaapcoupé of couchette kun je ook privé boeken, maar dan worden de kosten wel hoger. Er zijn ook couchettes en slaapplaatsen speciaal voor vrouwen. Na aankomst in Berlijn overnachtte Sybylle in een hotel dat duurzaamheid hoog in het vaandel heeft: Hotel Intercontinental Berlin.
Eerste wat we doen na aankomst in Berlijn, is een Berlin Welcome Card aanschaffen. Voor 35 euro kunnen we de komende dagen vrijelijk op bus, metro en tram stappen. Handig als je langere afstanden moet overbruggen binnen de stad.
Hoewel Berlijn al bijna tweehonderd musea heeft, worden er ook regelmatige nieuwe geopend. Zoals deze drie:
Deutschland Museum (Leipzigerplatz 7)
De ‘recente’ geschiedenis van Duitsland is al op tal van plekken in Berlijn te zien. Maar een museum dat de historie van het land vanaf het begin van onze jaartelling laat zien, was er nog niet. Tot nu. In het Deutschlandmuseum maak je op interactieve wijze een tijdreis van het jaar nul tot heden.
De iconische foto ‘De Sprong’ – van de Duitse soldaat die in 1961over het prikkeldraad van Oost- naar West-Berlijn springt – is een van de thema’s in dit nieuwe, interactieve museum. Je ontdekt in dit museum op indringende wijze dat de Koude Oorlog in allerlei lagen van de wereldwijde samenleving doordrong. www.coldwarmuseum.de
Cold war museum. Foto: Sybylle Kroon
Futurium (Alexanderufer 2)
Trek gerust een middag uit om dit gratis toegankelijke hypermoderne museum te bezoeken. Zoals de naam al zegt, ontdek je in dit interactieve museum hoe de toekomst eruit kan zien, hoe we gaan of willen leven. Techniek, natuur en mens vormen hierbij het uitgangspunt. Je eigen antwoorden worden opgeslagen op een speciaal bandje dat je draagt. www.futurium.de
Futurium. Foto: Mo Photography Berlin
Friedrichstadt Palast (Friedrichstrasse 107)
Berlijn is niet alleen een museumstad, het is ook een party-, film- en theaterstad. Van heinde en verre komen feestgangers en cultuurliefhebbers naar de Duitse hoofdstad. Friedrichstadt Palast heeft een van de grootste theater- en showpodiums ter wereld. In dit moderne showpaleis wordt de nieuwe show/musical Falling in love opgevoerd. Een kleurrijk muzikaal spektakel annex modeshow, een zinnenprikkelende mix van zang, dans, ballet, sport, acrobatiek. Niet minder dan designer Jean Paul Gaultier verzorgde de kleding van de artiesten. www.palast.berlin
Friedrichstadt palast. Foto: Sybylle Kroon
Met een gids op pad
Natuurlijk mag je de highlights van Berlijn niet missen, maar wil je de stad eens op een andere manier ontdekken, dan kan dat met een gids. Zo zijn er Fork&Walk Tours die je langs bijzondere eetgelegenheden leiden. Wil je je bezoek nog duurzamer maken, boek dan een Creative Sustainabiltiy Tour. De gids neemt je mee langs duurzame projecten en restaurants in Berlijn.