Fysiek contact heeft veel positieve effecten. Wil je een knuffel? | column Irma van Steijn

Toen ik naar het filmpje keek werd ik zelf ook overspoeld door een warm gevoel: ik keek naar een ontwapende jongeman in Utrecht die zich al wat langere tijd somber voelde en de neiging had zich steeds meer terug te trekken uit sociaal contact. Het effect daarvan was dat hij steeds verder verschraalde en wist: ik moet iets doen. En hoewel het best eng voor hem was, schreef hij op een stuk karton ‘Free Hugs’ en ging daarmee in een drukke winkelstraat staan.

Misschien was het zijn ontwapende blik, ik weet het niet, maar ik kreeg de neiging om hem vanachter mijn laptop een knuffel te geven. In het filmpje zag ik vele mensen ‘instant blij’ worden van zijn knuffels: mannen, vrouwen, kinderen en alles er tussenin. En het positieve effect op hemzelf was nog vele malen groter, hij kreeg immers vele lieve knuffels terug.

Waarom is dit eigenlijk zo belangrijk, waarom leidt warm fysiek contact tot een gelukkig en verbonden gevoel? Nou, het is ingebakken in onze natuur, het geldt voor dieren én voor mensen. Onlangs ben ik oma geworden en wanneer ik kijk naar het contact tussen mijn dochter en haar kleintje, naar hoe ze hem fysiek troost als hij huilt, hoe ze knuffelt en hoe goed hij daarop reageert, dan zie je aan alles: we hebben fysiek contact nodig: het heelt, het verbindt, het brengt tot rust, het maakt blij. We weten dat allemaal, maar we worden er steeds banger voor én onhandiger in.

We leven in een tijdperk waarin fysiek contact al snel fout is en vlot geïnterpreteerd wordt als seksueel grensoverschrijdend, we zijn op onze hoede. En ook dat is verstandig, mijn betoog is geen pleidooi voor ongewenste aanraking, absoluut niet. Ook ik vind dat grensoverschrijdend gedrag moet worden aangepakt. Maar stel nou voor dat knuffels en fysieke communicatie weer normaler zouden zijn en dat we met z’n allen handiger worden in het leren interpreteren van non-verbale signalen en ook gewoon kunnen vragen of een knuffel gewenst is of niet?

Nu wordt er zoveel direct ‘fout’ gevonden, met steeds meer emotionele verschraling tot gevolg. We gooien het kind met het badwater weg en we praten honderduit over de voorbeelden waar het mis is gegaan. Hoe mooi zou het zijn als we ook de mooie voorbeelden delen, de positieve effecten van gewenst fysiek contact breed verspreiden? Wat een positieve besmettelijkheid zal dat opleveren.