Wanneer je bang bent voor spinnen noemen we dat arachnofobie, voor pleinen heet het agorafobie. Ook Martje heeft last van angst, angst om vermoord te worden door mannen. Martje is begaan met de vermoorde Lisa. Wanneer ze erover spreekt, laaien angst en woede direct op.
We hebben er nog geen officiële diagnose voor, maar gezien alle media-uitingen over hoe agressief en gevaarlijk mannen zich naar vrouwen gedragen, zal die diagnose vast vlot in het diagnoseboekje verschijnen. Dan wordt dat waarschijnlijk androfobie, andros betekent mannen.
Irma van Steijn
Froukje Jackson en Irma van Steijn zijn beiden GZ-psycholoog bij Maarsingh & van Steijn. Froukje in Groningen en Irma in Leeuwarden. Zij schrijven om en om een wekelijkse geanonimiseerde column over wat zij meemaken in o.a. de spreekkamer. Mail: f.jackson@maarsinghenvansteijn.nl of i.vansteijn@maarsinghenvansteijn.nl
Net als de meeste spinnen en pleinen, doen de meeste mannen je geen pijn. Ik vraag Martje of ze iets over de cijfers kent. Want als je veel akelige voorbeelden hoort, zoals nu in de media, dan gaan mensen de kans dat hen iets akeligs gebeurt per definitie overschatten. Dat is een zelfbeschermende actie van ons brein, maar niet passend bij de werkelijkheid. Martje zit er vreselijk mee en denkt voortdurend dat mannen gevaarlijk zijn, met name mannen uit een andere cultuur.
We gaan samen op onderzoek uit en Martje is verbaasd als ze de cijfers van de wetenschap op een rijtje heeft: Sinds 1996 worden in Nederland sterftecijfers bijgehouden en we zien dat de moorden op vrouwen sinds 1996 (tot 2023) daalden van 69 naar 41. Mannen hebben meer kans om vermoord te worden, voor hen daalde het aantal van 171 naar 84. Overigens is het aantal door vrouwen gemelde verkrachtingen sinds 2013 wel toegenomen, maar exacte cijfers kunnen we niet goed vinden.
In 2023 werden er in Nederland dus 41 vrouwen vermoord, 41 te veel! Volgens het CBS leefden er toen 8,96 miljoen vrouwen in Nederland. De kans dat je als vrouw vermoord wordt, is dus 0,000212 procent, ongeveer 1 op 218.000 vrouwen per jaar. Vergelijk: de kans om een dodelijk slachtoffer te worden in het verkeer is 1 op de 27.000 en de kans op overlijden door longkanker (ten gevolge van roken) is nog vele malen groter.
Zoals eigenlijk altijd bij angst bedenkt ook het brein van Martje direct een tegenargument. Ze denkt dat het komt door de toename aan migranten. We duiken opnieuw in de cijfers van het CBS en zien dat het aantal mensen met een migratieachtergrond in Nederland de afgelopen jaren inderdaad is verdubbeld. Maar moord- en doodslag, trouwens ook andere zware criminaliteit, daalde juist met zo’n 50 procent. Dus als er al een samenhang is, dan geldt: hoe meer migranten, hoe veiliger het is!
Natuurlijk wil ik ook dat agressie en moord helemaal verdwijnen, elke moord is er één te veel. Bewustzijn van gevaar is van belang, maar een broodnuchtere kansberekening lijkt me geen overbodige luxe. De aandacht in de media kan vrouwen echt angstiger maken dan nodig.
