Zo geniet je écht van je moestuin: zes tips van Marleen (43) en Tjark (42) uit Blijham. 'Hoeft er niet uit te zien als op de plaatjes'

Zo’n 15 bij 25 meter: een moestuin zo groot als die van Marleen Bos-Linnenkoper en Tjark Bos is niet voor iedereen weggelegd, dat geeft het stel uit Blijham meteen toe.

Maar goed, de tuin maakt dan ook deel uit van hun werk. Tijdens coronatijd begonnen Marleen en Tjark aan huis een centrum voor groen onderwijs: De Bostuin. Aan de lopende band struinen groepen kinderen over het terrein, dat in totaal zo’n 3 hectare beslaat. Naast de moestuin zijn er een paardenweide, een bosje en zelfs twee leslokalen.

Ook buiten werktijd gebruikt het gezin de tuin veel. Zoons Bart (8) en Thom (6) spelen er dagelijks, dochter Marinde (1) gaat nog een tijdje op de arm mee op sleeptouw. Maar of je moestuin nou een paar bakken op het balkon beslaat of groot genoeg is om je hele straat te voeden: ervan genieten kan je sowieso. Hoe maak je het moestuinieren, tussen al het wieden en verpotten door, nou écht leuk? Dit zijn de tips van Marleen en Tjark.

“Laat los dat het er niet zo uitziet als op de plaatjes”, adviseert Tjark. “Dat vond ik in het begin wel moeilijk.” Marleen knikt. “Wij waren toen we begonnen wat sterieler.” Het gezin woont inmiddels vijf jaar in de woning in Blijham: hun eerdere tuin was een stuk kleiner.

Nu is ieder plukje onkruid weghalen onbegonnen werk, en bovendien helemaal niet nodig. Hogere begroeiing doet veel insecten goed en kan zorgen voor minder vraat van je geliefde groenten, aldus Marleen. „Beestjes moeten zich dan eerst door andere planten heen eten voor ze bij de planten en bessen zijn waar wij van willen eten.”

„Wij eten eigenlijk alleen waar we bij kunnen”, zegt Marleen. Van de vlierbessenstruik tot de hazelnootboom: wat hoog in de takken hangt, is gereserveerd voor vogels, eekhoorns en vleermuizen. En juist omdat er zoveel lekkers te vinden is, weten die beestjes de tuin in grote getalen te vinden, aldus Tjark. „Dat geeft weer een stukje biodiversiteit in de tuin.”

Experimenteer, proef en probeer, benadrukt Tjark. Van heel veel planten zijn de blaadjes en bloemen bijvoorbeeld ook eetbaar. Het blad van een mosterdplant of de bloemetjes van rucola en courgette bijvoorbeeld. „Bij blad geldt bijna altijd dat de jonge blaadjes het lekkerst zijn.” Zoals altijd geldt: wel even opzoeken of het plantje dat je in je hand hebt écht eetbaar is.

Met de kinderen doet het stel regelmatig een rondje ‘uut de toene soep’, een idee van kennis Bonnie. Ze zetten een grote pan op een campingstelletje in de moestuin en plukken precies waar ze die dag zin in hebben. Het resultaat is een verse groentesoep die elke keer wat anders smaakt.

Net zo belangrijk, vindt Tjark: meebewegen met de seizoenen én de omstandigheden. ,,Lang niet alles doet het ieder jaar even goed. Dit is een moeilijk moestuinjaar, omdat het zo nat is geweest. Maar prei, ui en eigenlijk alles in de Alliumfamilie doet het juist heel goed.”

Een rits jonge bomen die vorig jaar geplant zijn – het moet uiteindelijk een voedselbos worden – bewateren Tjark en Marleen bewust niet. Tjark: ,,Als het niet wil groeien, dan staat het hier blijkbaar niet op de goede plek. We weten nooit precies wat de tuin gaat doen. Je moet je een beetje laten verrassen.”

Het beste advies voor de startende (of gefrustreerde) moestuinier is om makkelijk te beginnen, aldus Marleen. Met radijsjes, peterselie of lente-ui bijvoorbeeld: plantjes die gemakkelijk een goede oogst geven. ,,Dan heb je gelijk een succeservaring. Anders kijk je soms de dingen de grond uit.”

Zoals een goede Nederlander beaamt, is geld besparen ook een snelle weg naar geluk. ,,Wij zijn groot fan van gratis spullen”, zegt Tjark. Via Marktplaats is veel nuttigs kosteloos op te halen: van aarde tot stenen, planken en plantenbakken.

Marleen tipt ook de zadenbibliotheken die door het hele land te vinden zijn. Daar kunnen enthousiaste moestuiniers gratis zaden ‘lenen’: je haalt ze op, plant ze, en zodra je nieuwe plantjes zaden gaan geven, breng je een deel weer terug.