Jan Wassenaar sleutelt nog dagelijks aan antieke trekkers. Foto: Jilmer Postma
Bijna slokte De Skieding twee keer Jan Wassenaars woning op. Maar hij heeft het hier goed met zijn antieke trekkers en 28 parkieten en is vast besloten te blijven. „Rustig is het nooit, maar ik wil hier niet weg.”
,,Ik kan me nog goed heugen dat het gewoon een zandpad was”, zegt de inmiddels 82-jarige Jan Wassenaar over De Skieding. Hij brengt zijn kinderjaren even verderop door, aan de Poelbuurt in Opende. De Skieding is dan nog het domein van paard en wagen en af en toe komt er een fietser voorbij. De weg, vernoemd naar de scheiding tussen Friesland en Groningen, valt dan nog niet overal precies samen met de provinciegrens.
De voertaal is Westerkwartiers
Jan en Dinie Wassenaar strijken in 1963 als pasgetrouwde stel neer in een van de woudhuisjes die kort na de aanleg van het zandpad zo rond 1900 in deze bocht van De Skieding werden gebouwd. Dit is dan nog het Groningse Opende. De huisjes die aan dezelfde kant van de weg staan, liggen onder paal elf in Friesland. In huize Wassenaar is de voertaal Westerkwartiers.
Dat hun huis zo dicht op De Skieding staat, lijkt aanvankelijk niet zo’n probleem, maar door de jaren heen komt de weg steeds dichter bij de voorgevel. Dat heeft alles te maken met de aanleg van Rijksweg 43: in 1960 wordt het niemandsland dat De Skieding ooit was ineens is aangesloten op een belangrijke verkeersader.
De Skieding moet verbreed worden en in 1965 komt er 2 meter bij. Eenvoudig gaat dit niet. Ook al is de weg slechts 6,6 kilometer lang, hij ligt destijds nog in vijf gemeenten. ,,Ik weet nog goed dat ze allemaal met hun eigen sneeuwscheppen de weg overstaken.”
De aansluiting op de Rijksweg verdwijnt in 1981 weer als die wordt opgewaardeerd tot snelweg A7. Dankzij een viaduct blijft het noordelijke stuk van De Skieding met het zuidelijke deel bij Frieschepalen verbonden. Om de weg veiliger te maken, bedenkt een verkeersbureau dat er maar een fietspad moet komen, dwars door de keuken van Jan en Dinie.
In 1990 gaat hun huis tegen de vlakte. Een paar meter naar achteren verrijst een nieuwe woning genaamd ‘Zonrondom’. „Maar Dinie kon er nooit echt aarden en bleef het oude huis missen.”
De knik in de Skieding onder Surhuisterveen die tot 1993 bij Groningen hoorde. Rechts de inmiddels afgebrande bar-dancing De Lauwers waar tegenwoordig een industrieterrein ligt. Foto: Oud Achtkarspelen
In 1993 komt De Skieding in het bezit van de provincie Fryslân. Zo worden de bewoners van de vier woningen bij het knikje in De Skieding Fries zonder dat ze ervoor hoeven te verhuizen. Jan is de enige die er nog altijd woont.
Geleidelijk wordt er steeds meer Fries in huis gesproken. De vijf zoons zijn in het Westerkwartiers opgevoed, maar de meesten komen thuis met een Friestalige vriendin. En ook Wassenaar zelf krijgt een Friestalige vriendin, Tjerkje, nadat Dinie in 2001 overlijdt.
De Skieding blijkt ondertussen allerminst ‘af’. Ten noorden van Wassenaars huis verrijst aan beide kanten van de provinciegrens een industrieterrein. Als de weg wordt aangesloten op de A7 wordt er vaak hard gereden, met meerdere verkeersdoden tot gevolg. De roep om een veiliger weg klinkt steeds luider.
De provincie maakt nieuwe plannen voor De Skieding. En weer kreeg Wassenaar de mededeling dat zijn huis in de weg staat, maar dit keer weigert hij er afscheid van te nemen. Tjerkje overlijdt in 2015 en de emotionele binding met de plek is groot. ,,Ik wilde niet weg.”
Wat volgt is een jarenlang juridisch proces, met als uitkomst dat de nieuwe ontsluiting voor het industrieterrein over twee jaar als het ware om zijn achtererf wordt aangelegd.
Rustig is het de afgelopen 61 jaar nooit geweest, maar Wassenaar is blij dat hij kan blijven. Hij heeft alle ruimte voor zijn volière met bontgekleurde parkieten en de vier antieke Massey Fergusontrekkers ,waar hij nog dagelijks aan sleutelt met zijn zoon Jappie. Jaarlijks rijden ze er de Elfstedentocht mee.
Boven het spatbord van een van de trekkers prijkt een Fries vlaggetje, maar of hij zich inmiddels meer Fries dan Groninger voelt kan hij niet zeggen. „Ik voel me beide. Het is maar net hoe het uitkomt.”
Even leek de Skieding voor de tweede keer het huis van Jan Wassenaar op te slokken, maar hij wil niet weg. Foto: Jilmer Postma