Een trein van de Nederlandse Spoorwegen (NS) op het Hoofdstation van Groningen. Venema Media
Sparen voor de Lelylijn blijkt in de huidige politiek lastig. Lelylijn-gezant Klaas Knot adviseerde in januari jaarlijks te sparen maar partijen willen het eerste gespaarde geld nu al uitgeven.
De VVD reageerde woensdag in een Kamerdebat over openbaar vervoer welwillend op een plan van de Groep Markuszower om de overgebleven 600 miljoen uit het Lelylijn-potje te halen. Hidde Heutink van die groep afgesplitste PVV’ers vindt dat er dringender zaken zijn dan sparen voor de Lelylijn. Het geld ligt volgens hem nu maar te ‘verstoffen’ en de uiteindelijke 14,5 miljard euro die de spoorlijn Lelystad-Groningen gaat kosten, zijn in zijn ogen toch niet haalbaar.
Het Zeeuwse VVD-Tweede Kamerlid Björn Schutz haalde zich de woede van andere Kamerfracties op de hals toen hij zei ‘mee te voelen’ met Hidde Heutink van de Groep Markuszower. Het Friese Tweede Kamerlid van JA21 Maarten Goudzwaard vroeg Schutz of de VVD niet pal achter de Lelylijn bleef staan. „Ik wil van de VVD horen dat ze de gereserveerde 600 miljoen als een bok op de haverkist gaat bewaken.’’
VVD wil niet beloven geld apart te houden
Dat wilde Schutz alleen niet beloven. „Nee. Maar u mag het me opnieuw vragen na 22 april.’’ Op die dag wil de minister van Infrastructuur, VVD’er Vincent Karremans, een zogenoemd ‘afwegingskader’ presenteren waarmee hij alle investeringen in infrastructuur opnieuw tegen het licht houdt.
Habtamu de Hoop, van Progressief Nederland, in de Kamer nog Groenlinks-PvdA genoemd, vond dat de VVD hiermee de deur openzet voor het stoppen met de Lelylijn. Hij wees erop dat de Lelylijn-gezant Klaas Knot eind januari een advies presenteerde om de overheid te laten sparen voor de Lelylijn. „Als je dat rapport van Knot serieus neemt moet je nu beginnen met sparen en daar hoort die eerste 600 miljoen bij.’’
Schutz sputterde tegen dat hij gewoon vindt dat er niet van te voren geld apart gezet kan worden. De Hoop reageerde dat dit geld al eerder apart is gezet. „Blijkbaar ken ik het regeerakkoord van dit kabinet beter dan de VVD want het staat er gewoon in.’’
‘Cruciaal voor vertrouwen in Noorden’
Volgens De Hoop is het cruciaal voor het vertrouwen in het Noorden om het geld apart te houden. „,Dat vertrouwen staat toch al onder druk door de discussie over de gasputten in Groningen.’’
Het plunderen van het Lelylijn-potje ligt in politiek Noord-Nederland gevoelig. In nachtelijke onderhandelingen voor de voorjaarsnota in 2025 besloot de coalitie van PVV, VVD, NSC en BBB om de toen gespaarde 3 miljard euro voor de Lelylijn uit te geven aan andere projecten: de Nedersaksenlijn, de sluis in de Afsluitdijk bij Kornwerderzand en het spoorknooppunt Meppel.
Vooral Friesland en een deel van Groningen reageerden woedend. Als goedmakertje besloot VVD-staatssecretaris Thierry Aartsen Lelylijn-gezant Klaas Knot aan te stellen. Die stelde eind januari dat de Lelylijn wel degelijk haalbaar is als er maar ieder jaar 400 miljoen euro gespaard wordt, tot het jaar 2049. Het kabinet-Jetten moet nog reageren op het advies van Knot.
Het ook nog plunderen van de overgebleven 600 miljoen is binnen de coalitie in ieder geval nog geen uitgemaakte zaak. Het Drentse CDA-Kamerlid Henk Jumelet liet weten dat de 600 miljoen wat het CDA betreft gewoon apart blijft staan voor de Lelylijn. „Daar zijn afspraken over gemaakt.’’
