Een agent bij de portiekwoning aan de Helperzoom in Groningen, waar een vrouw (24) om het leven kwam door een politiekogel. Foto: Persbureau Meter
Een agent schoot in de nacht van zondag op maandag een 24-jarige vrouw neer aan de Helperzoom in Groningen. Ze raakte zwaargewond en overleed korte tijd later. Wanneer mag de politie (gericht) schieten? En hoe vaak komt dat voor? Vijf vragen.
Wat is er gebeurd?
In de nacht van zondag op maandag kreeg de politie rond 00.30 uur een melding over een dreigende situatie in een portiekwoning aan de Helperzoom in Groningen. ‘Ter plaatse ontstond er een situatie, waarbij één agent zich genoodzaakt voelde te schieten. De vrouw raakte zwaargewond en overleed kort daarna’, meldde de politie in een persbericht. De betrokken agenten raakten niet gewond en werden opgevangen op het politiebureau.
Gericht schieten met het dienstpistool is alleen toegestaan als de agent zelf of een andere persoon in levensgevaar is. De politie is getraind om op de benen van een verdachte te schieten. In dat geval is de kans op dood of blijvend letsel het kleinst. Alleen in het uiterste geval richt een agent op de romp. Deze situaties kunnen onder het begrip noodweer vallen. Een rechter bepaalt later of er sprake was van noodweer.
Hoe vaak valt er een dode door een politiekogel?
Zelden, als we ons beperken tot Nederland. Als een agent een vuurwapen heeft gebruikt met letsel of dood tot gevolg, doet de Rijksrecherche altijd onderzoek. In 2023 werd de recherche in elf zaken ingezet, zo valt te lezen in het jaarbericht 2023 van het Openbaar Ministerie (OM). Bij al die schietincidenten vielen geen dodelijke slachtoffers.
En in het Noorden?
In september 2021 schoot de politie in het Friese dorp Boelenslaan Andries Booi (28) dood, die met zijn auto op agenten was ingereden. Drie agenten losten binnen vijf seconden 25 schoten. Eén kogel raakte Booi dodelijk in zijn nek, zeventien kwamen op de auto terecht. De agenten handelden uit noodweer, concludeert het Openbaar Ministerie op basis van een onderzoek van de Rijksrecherche. De agent die het fatale schot loste werd niet vervolgd. De ouders van Booi startten in 2023 een artikel 12-procedure in de hoop dat het OM alsnog gaat vervolgen.
Als een agent een vuurwapen heeft gebruikt met letsel of dood tot gevolg, doet de Rijksrecherche altijd onderzoek. De Rijksrecherche is een opsporingsdienst die deel uitmaakt van het OM en verricht onpartijdig onderzoek naar het incident, samen met een officier van justitie. Op basis van de uitkomsten daarvan bepaalt justitie of een agent al dan niet moet worden vervolgd. Tijdens het onderzoek kan de betrokken agent doorgaans in functie blijven.
