VVD-petitie legt tweespalt over samenwerking met PVV bloot. 'Dit is ondermijning van de partijlijn'

Het echte gesprek over liberale waarden ontbreekt op dit moment bij de VVD. Dat is waarom Ietje Jacobs-Setz uit Haren, tevens fractievoorzitter in Groningen, één van de initiatiefnemers is van de petitie voor een liberale VVD, zegt ze. De petitie is donderdagochtend honderden keren ondertekend.

Hoewel het daar alle schijn van heeft, benadrukt Jacobs-Setz dat ze niet bij een verzetsclub van de VVD hoort. ,,We zijn gewoon bevlogen VVD’ers die vinden dat het goed en nodig is om over onze waarden en grenzen te praten”, legt ze uit. ,,Wat is onze ondergrens? Wat vinden we wel en niet acceptabel?”

Alles draait om de samenwerking met de PVV in het huidige kabinet. In het najaar begon het rumoer al toen VVD’ers, met de Harense voorop, een brief stuurden waarin ze een gedoogconstructie met de PVV steunden, maar niet in een kabinet met Geert Wilders wilden.

,,Dit is niet mijn coalitie”, laat Jacobs-Setz weinig aan de verbeelding over. Maar de coalitie is wel realiteit. ,,Wij willen dat we met elkaar bespreken hoe ver we hierin gaan. Mijn lidmaatschap staat niet ter discussie, maar ik wil niet dat in de toekomst de ondergrens wordt bereikt.” Als die wel wordt bereikt, moet de VVD volgens de mensen achter de actie breken met de PVV. „Wetende dat we daar natuurlijk niet over gaan.”

In de petitie op liberalevvd.nl wordt mensen gevraagd waar voor hen de grens ligt. „Mijn grens trek ik bij discriminatie, uitsluiting en schending van de rechtsstaat”, zegt Jacobs-Setz zelf. „We moeten niet tornen aan de verdraagzaamheid van dit land. Dat kunnen we ons als liberalen niet veroorloven.”

Bij de petitie zijn onder meer voormalig VVD-Kamerlid Pim van Strien, raadslid Erik Verweij uit Rotterdam en burgmeester Hanne van Aart van Loon op Zand betrokken. Maar de petitie valt niet bij iedereen in goede aarde.

De Drentse VVD-regiovoorzitter Ewout Klok is er niet blij mee dat kritische VVD’ers de vuile was buiten hangen. „Zoiets bespreek je intern. Dit is ondermijning van de partijlijn”, vindt Klok.

De pomphouder uit Hoogeveen vindt dat GroenLinks-PvdA verder af staat van de VVD dan de PVV. „Zeker als je ziet wat de PVV allemaal in de ijskast heeft gezet, komen hun plannen dichter bij de onze dan die van GroenLinks en PvdA”, vindt Klok. „De Nederlanders hebben bij de verkiezingen duidelijk de PVV de grootste gemaakt. De VVD is een bestuurspartij en als het dan gelukt is afspraken te maken over een regeerakkoord, moet je ook proberen met ze te regeren.”

Een andere prominente Drentse VVD’er, oud-Kamerlid en ondernemersvoorman Erik Ziengs uit Assen, is ook niet van plan de petitie te ondertekenen. „Ik ben van de school die niet wegloopt voor de samenwerking met de PVV”, zegt Ziengs. Om de petitie net als Klok „ondermijning” te noemen, vindt hij wat te heftig. „Leden van de VVD mogen best kritisch zijn.”

Ziengs vindt ook dat de Tweede Kamerfractie onder leiding van Dilan Yeşilgöz tijdens het Kamerdebat van vorige week wat minder kritisch op Wilders had mogen zijn. „De samenwerking mag naar buiten toe ook zichtbaar zijn. Het was geen mooie vertoning dat partijen die een akkoord hebben gesloten elkaar in de haren vlogen.”

De Tweede Kamerleden van de VVD hebben vorige week allemaal ingestemd met het hoofdlijnenakkoord tussen PVV, VVD, NSC en BBB. Er staan dus ook geen Kamerleden bij de initiatiefnemers van de petitie. Twee oud-bewindslieden in het vorige kabinet zijn wel openlijk kritisch over de samenwerking met Wilders; ex-asielstaatssecretaris Eric van der Burg en oud-natuurminister Christianne van der Wal. Maar ze hebben ook laten weten zich neer te leggen bij de meerderheid in de VVD-fractie en lid te blijven van ‘het team’.

Volgens De Groene Amsterdammer hebben Van der Wal en Van der Burg zich ook aangesloten bij de kritische VVD’ers. Zelf hebben ze zich daar nog niet openlijk over uitgelaten.