In coronatijd verschenen lange rijen bij coffeeshops, zoals hier bij De Schavuit. Raadsleden zijn bang dat de druk te groot wordt met weinig coffeeshops. Foto: Corné Sparidaens
Volstaan de negen coffeeshops die Groningen op dit moment telt? De gemeente laat dat onderzoeken en als blijkt dat de stad meer verkooppunten voor softdrugs nodig heeft, gaat de burgemeester ze toestaan.
Al jarenlang mag Groningen veertien coffeeshops hebben. Op papier althans, want iemand met plannen voor een nieuwe shop staat bij de gemeente voor een dichte deur. Burgemeester Mirjam van ‘t Veld staat een procedure om een nieuwe zaak te beginnen nu niet toe. Er is in haar ogen geen sprake van overlast op straat door minder shops, dus dan zijn meer niet nodig.
De stad telt op dit moment negen winkels waar je softdrugs kunt kopen en roken, maar het voortbestaan van de zaken Dees en Driemaster is serieus in gevaar. De gemeente wil beide zaken sluiten vanwege de verdenking van strafbare feiten en een rechter moet beslissen of de twee inderdaad dicht moeten. Is dat het geval, dan blijft van de veertien toegestane zaken de helft over.
Vierde van de wereld
Een recent onderzoek van het Europese drugsagenschap EUDA liet zien dat Groningen na Seattle, Montreal en Amsterdam wereldwijd vierde staat als het gaat om cannabisgebruik. Die cijfers, evenals een rioolwateronderzoek van de stad, stroken niet met het aantal coffeeshops dat de stad nu telt, vindt bestuurslid van Stichting Drugsbeleid en binnenstadbewoner Fleur Woudstra.
„Groningen is een bruisende studentenstad met buitenproportioneel veel jongeren”, zegt Woudstra. „Als er maar zeven coffeeshops overblijven, komt er een enorme druk op het veel te kleine aantal legale verkooppunten. De lange rijen tijdens de coronapandemie maakten zichtbaar hoeveel mensen hier hun cannabis wilden kopen. Ons advies is: zorg dat er weer veertien shops in de stad zijn.”
Zorgen over lage aantal
In de gemeenteraad van Groningen zijn ook brede zorgen over de hoeveelheid wietcafés in de stad. „Maastricht, Rotterdam en Amsterdam hebben meer coffeeshops per inwoner dan wij”, zegt raadslid Wesley Pechler van de Partij voor de Dieren. „Het is tijd om de procedure open te stellen en toe te groeien naar veertien shops.”
Komende week start in Groningen een volgende fase van het wietexperiment. Dan mogen coffeeshops alleen legaal geteelde staatswiet verkopen. Maria Martinez Doubiani (D66) noemt dat een historisch moment.
„Maar juist nu we een goede stap zetten in het sluiten van de illegale achterdeur, neemt het aantal coffeeshops af”, zegt zij. „Dat is een zorgwekkende trend om meerdere redenen. Het beïnvloedt het experiment, speelt criminaliteit en straatverkoop in de kaart en vergroot de gezondheidsrisico’s voor gebruikers. Precies het tegenovergestelde van wat we willen bereiken.”
Straathandel floreert
Ook GroenLinks maakt zich zorgen over het dalende aantal shops, zegt raadslid Femke Folkerts. Niet alleen is de cannabisconsumptie niet gedaald en hebben de huidige shops het drukker gekregen, maar ook de straathandel floreert volgens haar. „Juist coffeeshops zijn een plek waar mensen veilig en deskundig kunnen kopen en advies krijgen.”
Student & Stad wil zelfs nog een stap verder gaan: raadslid Daan Swets pleit voor een minimumaantal coffeeshops in Groningen. Hoeveel dat is, moet onderzocht worden. Ook de Partij van de Arbeid pleit voor onderzoek, omdat de discussie nu gebaseerd is op aannames.
Er komt nieuw beleid
Burgemeester Mirjam van ‘t Veld gaat mee in dat verzoek. Ze belooft de gemeenteraad onderzoek te doen naar het aantal coffeeshops dat Groningen nodig heeft en ook hoe ze verspreid zijn of zouden moeten zijn door de stad. „Als blijkt dat we door onze hoeven zijn gezakt, gaan we de procedure openstellen. Dat lijkt me evident.”
Van ‘t Veld zegt ook het beleid voor nieuwe coffeeshophouders te willen veranderen. Als de gemeente de procedure nu zou openstellen, zou er geloot worden tussen de kandidaten die een shop willen beginnen. Een ruime meerderheid van de gemeenteraad wil dat er naar inhoudelijke overwegingen wordt gekeken, zoals de mogelijkheid tot overname van personeel of een locatie.
