De windturbines van het windmolenpark N33 bij Meeden. Foto: Corné Sparidaens
De aanpassingen aan de windturbines bij Meeden hebben de gekmakende bromtoon niet verholpen. Dat blijkt uit een rapport in handen van DVHN. Honderden mensen hebben ernstige overlast en kampen met slaapproblemen.
In november onderzocht Arcadis de bromtoon van windturbines in Meeden. De uitslag van dit onderzoek is in handen van DVHN. Hieruit blijkt dat de maatregelen van bouwer Siemens het probleem gedeeltelijk oplossen, maar dit is slechts het topje van de ijsberg. De turbines maken op andere momenten nog steeds geluid.
Windmolens ‘s nachts stil
De gemeente Midden-Groningen wil dat de windmolens onderzocht worden. Wethouder Erik Drenth wil weten wat de oorzaak is van de bromtonen en wat de oplossing kan zijn. „Daar wil ik vanuit de gemeente best een bijdrage aan leveren, maar de exploitanten, het ministerie van Economische Zaken en de provincie kunnen ook bijdragen.”
Inwoners van Meeden vragen exploitanten RWE en Eurus Energy om de windmolens ‘s nachts stil te zetten. Dan hebben mensen het meest last van de bromtoon. Wethouder Drenth sluit zich hierbij aan. „Tot het opgelost is moeten de molens stil staan als mensen slapen.”
Aanpassing in de software
De 35 turbines rondom Meeden zijn nu drie jaar in bedrijf. Sinds ze draaien klagen omwonenden over een tergende bromtoon. Deze klachten werden jarenlang weggewuifd. Tot in juli 2023 een rapport verscheen. Daaruit bleek dat de turbines inderdaad geluid maken.
De bromtoon bleek vooral goed te horen wanneer het energienet overvol was. Op die momenten werd de productie van de windmolens namelijk ‘afgeroomd’. De wieken draaiden volop, maar leverden minder of geen vermogen. In vaktermen heet dit curtailment.
Siemens, de fabrikant van de molens, kwam in actie. Besloten werd om de windmolens op die momenten minder hard te laten draaien. Dit zou de overlast moeten terugdringen.
Uit het onderzoek van Arcadis blijkt dat dit weinig helpt. „Kort en goed, de windmolens brommen nog steeds”, zegt Jan van Muijlwijk hierover. Van Muijlwijk was voor zijn pensioen geluidsspecialist bij de gemeente Veendam. Ook hij meet de bromtoon bij Meeden. Hij weet zeker dat de windmolens bij Meeden ‘kapot’ zijn. „Ik meet regelmatig bij andere parken en ik ken geen enkel ander park wat dit gedrag vertoont.”
Honderden inwoners van het dorp liggen hiervan wakker. Dit leidt weer tot stress en andere problemen, zegt huisarts Cornelis Pet. „Ook kinderen liggen wakker van de bromtoon”, zegt hij. „Dit is slecht voor de ontwikkeling van hun hersenen.”
‘s Nachts stil
„De enige mogelijkheid is om de molens ‘s nachts stil te zetten”, zegt huisarts Pet. Volgens hem heeft ongeveer een derde van de inwoners van Meeden last van het gebrom. „De afgelopen dagen was het ook weer verschrikkelijk”, zegt hij. „Vanmorgen had ik weer een echtpaar op het spreekuur. De man wordt stapeldol van het geluid.”
Veel mensen in Meeden kampen met ernstige slaapproblemen, weet de huisarts. „En het is bekend dat dat enorm schadelijk is voor de hersenen. Als je diep slaapt ruimt je afweersysteem de rommel op. Dat kan de psychische rommel zijn, maar ook bijvoorbeeld schadelijke stoffen.” Het probleem: zijn patiënten worden regelmatig wakker en komen dus niet in die diepe slaap.
Niet af te dwingen
Dinsdag stelde kamerlid Henk Vermeer (BBB) vragen aan demissionair staatssecretaris Vivianne Heijnen, demissionair staatssecretaris van Infrastructuur en Waterstaat. Reden was een artikel in het over gezondheidsklachten door bromtonen van de windmolens in Meeden.
Verschillende Kamerleden vroegen de staatssecretaris om het park stil te zetten. Heijnen gaf aan dat ze wilde wachten op een onderzoek van het RIVM. Dat is op zijn vroegst na de zomer af.
In theorie kan de gemeente Midden-Groningen aan de noodrem trekken en de molens stil laten zetten. Dit is echter zeer risicovol. De kans is namelijk groot dat RWE en Eurus Energy naar de rechter stappen. Als de gemeente daar onderuit gaat zullen de exploitanten enorme claims indienen bij de gemeente.
