Megatransport van Tennet kronkelt met grote vertraging door Oost-Groningen. ‘Belangstelling was overweldigend’

Robert Hooiveld uit Nieuw Buinen en Jakob Koolman uit Muntendam zijn extra vroeg uit de veren. Zeker voor een zondagochtend. Ze willen om 7.00 uur het begin van het megatransport op de Losplaats in Veendam niet missen. ,,Wij zijn chauffeurs, die ook met zwaar materieel rijden”, zegt Hooiveld. ,,Opleggers met hei-installaties van 130 ton. Geen klein bier, maar wat hier gebeurt is wel heel speciaal. Het is mijn droom om ooit zover te komen”, biecht hij op.

Koolman spreekt van het bijzondere samenspel tussen de chauffeurs en de begeleiders voor en achter het transport. ,,Dat vraagt om grote concentratie en stuurmanskunst. Ze stemmen alles op elkaar af. En dat over smalle wegen, krappe rotondes en een brug waar je net overheen kunt. Deze jongens zijn zo rustig.” Koolman observeert alles. ,,Deze transformator weegt 312.700 kilo en is 3,5 meter breed en 5,6 meter hoog. Dat is geen kwartjeswerk.”

De eerste krachtproef is een viaduct richting Zuidwending. Het gevaarte van Tennet past er maar net onderdoor. Het is bestemd voor een nieuw hoogspanningsstation, waarmee nieuwe bedrijven en huizen worden aangesloten op het elektriciteitsnet. De transformator maakt elektriciteit geschikt voor gebruik in huis. Aan het transport waarvoor ingrepen in het weggennet en de omgeving nodig zijn, is met vervoerder Wagenborg vier jaar gewerkt.

In Zuidwending klonteren buren alvast samen. Tuinstoelen staan bij de weg. Dorpshuis De Wending is nog dicht. Geen nood. Emma Steenwijk (12) heeft haar geïmproviseerde koffietentje op straat al aan de loop. Voor een euro per bakje schenkt zij er vrolijk op los. Haar ouders genieten op een afstandje van haar ondernemingslust. Het transport trekt redelijk vlot door het langgerekte Zuidwending.

Dat is anders in Nieuwe Pekela. De Onstwedderklap, een brug waarover een tweede noodbrug is gelegd, blijkt een heuse hindernis. Enkele honderden Pekelders kijken toe hoe het rollend materieel de brug oprijdt. Dan stokt het transport en gaat de boel weer in de achteruit. Is de brug iets verschoven? Er is hele lichte twijfel over de stabiliteit van de brug. Woordvoerder Marco Bos stelt dat de brug wordt verstevigd. Mogelijk met stalen buizen. Het oponthoud kan een uur duren.

,,We hebben zulke slechte bruggen in Pekela en dan komt er ineens zo’n ding over”, zegt een toeschouwer. ,,Beetje gas geven en door”, roept een vrouw die thuis aan de koffie wil. ,,Ze hebben dit toch wel goed voorbereid”, vraagt een Scheemder. ,,Anders moet er maandag vast iemand op het matje komen.” Als de noodbrug aan de onderkant wat is ‘gestut en gesteund’, volgt een tweede poging en rijdt het transport probleemloos en vlot over de brug.

Op naar Alteveer waar bij het viaduct en via op- en afritten op de provinciale weg N366 een lastige draai moet worden gemaakt om in het dorp te komen. Hier staan honderden mensen op het viaduct, grasveldjes en taluds van wegen met paraplu’s, omdat het miezert. De begeleiders van het transport krijgen bijval en applaus als ze met z’n drieën in een lantaarnpaal klimmen om een verkeerbord dat de transformator dreigt te raken, scheef trekken.

Via Alteveer rijdt het transport naar Onstwedde waar een rotonde is ontmanteld om ruimte te maken. Daarna koerst het naar Mussel, waar mensen lang moeten wachten vanwege de vertraging. Café Summertime heeft om de rit mogelijk te maken het terras tijdelijk verwijderd. ,,Maar binnen is nog plek hoor”, zegt een medewerkster als het gevaarte passeert. ,,Je kunt aan de bar zitten.”

Het laatste traject naar Ter Apelkanaal verloopt naar wens. Hier worden de komende weken nog vijf transformatoren naar toe gebracht. Als het megatransport rond acht uur ‘s avonds op de plaats van bestemming is, blikt woordvoerder Marco Bos van Tennet kort terug. ,,We hebben vijf uur vertraging opgelopen. Dat komt omdat we wat gekke dingen hebben gehad. In Nieuwe Pekela is de brug uit voorzorg verstevigd. Bij Alteveer hadden we oponthoud en overwegen we de volgende keer de vangrail bij de N366 eruit te halen.”

Volgens Bos was de publieke belangstelling langs de route met een geschatte tien- tot vijftienduizend mensen overweldigend. ,,Daar zijn we blij mee, omdat we kunnen laten zien hoe belangrijk werken aan het elektriciteitsnet is. Tegelijkertijd was het lastig om iedereen op veilige afstand te houden. Onze mensen hebben daar veel aandacht voor gehad. Toeschouwers stonden vaak heel dicht op het transport.”

Bos zegt dat dit iets is wat Tennet en transporteur Wagenborg gaan bespreken. ,,Nogmaals de interesse voor dit megatransport is mooi, maar het moet veilig zijn. Als mensen er te dicht op staan, leidt dat af. Onderweg zeiden we tegen elkaar: het is goed om door de dorpen te rijden en de grote interesse te ervaren, maar dit leek wel een groot evenement. Je moet je afvragen of het dat moet zijn.” De komende weken volgen nog vijf transporten.