De eerste van zes 312.700 kilo wegende transformatoren wordt zondag met een megatransport van Veendam naar Ter Apelkanaal gereden. Hoe leef je daar als vrachtwagenchauffeur naar toe?
„Dit wordt wel de klus van het jaar hoor”, zegt Erik Kooij in de cabine van zijn MAN-truck. Kooij is één van de chauffeurs van Wagenborg Nedlift die de 35 kilometer lange route naar Ter Apelkanaal gaan afleggen.
De cabine waarin de vrijgezelle Kooij uit Noordbroek grote delen van de dag doorbrengt is een soort mobiele mancave. Hier werkt, slaapt en eet hij. „Ik overnacht liever achter dit gordijn in mijn eigen bedje, dan in een hotelkamer.”
De transformatoren zijn per schip naar Veendam gebracht. Foto: NoorderNieuws
Zijn vrachtwagen is een beest van een truck. Het ding is goed voor 640 paardenkracht en heeft een trekgewicht van maximaal 250 ton. De motor slurpt dan twee liter diesel per kilometer.
Maar wacht eens even, als Kooij 250 ton mag trekken, hoe zit dat dan met die transformator, die alleen al ruim 312 ton weegt?
Twee trucks
Het antwoord is simpel: Erik is niet de enige chauffeur. Zijn collega Johan Schoneveld rijdt in dezelfde soort truck achter hem aan. Erik trekt een dieplader, en Johan duwt er één. Of andersom. Daartussen hangt een soort brug, die op beide diepladers rust. Op die brug staat de transformator.
Zo wordt het gewicht over twee diepladers met in totaal twintig assen verdeeld. Elke as telt acht wielen, zodat de gigantische last goed verdeeld is. Zo wordt het wegdek zoveel mogelijk gespaard.
Eén van de transformatoren wordt in Veendam op de kade gezet. Foto: Huisman Media
Door die twee diepladers en een brug zijn er extra draaipunten, waardoor Johan en Erik het zeventig meter lange transport met passen en meten langs obstakels en door bochten kunnen manoeuvreren.
In 2024 werd een 250 ton zware transformator met een soortgelijk transport naar Meeden gebracht. Foto: Wagenborg Nedlift
Twee operators controleren de lading
Maar met die twee chauffeurs zijn we er nog niet. „Op elke dieplader staat een hokje met een operator”, zegt Kooij. „Die kunnen de brug zonnodig laten zakken zodat het transport een viaduct kan passeren. En ze moeten de last nivelleren, ervoor zorgen dat die recht blijft liggen”.
Het vervoeren van de trafo vereist dus een samenspel tussen vier mensen. „We staan continu via portofoons met elkaar in contact.”
Opdrachtgevers voor het transport zijn Tennet, dat het hoogspanningsnet beheert, en Royal Smit in Nijmegen, dat de transformatoren produceerde. Ze huurden Wagenborg Nedlift in voor het vervoer. De opdrachtgevers gaan niet over één nacht ijs: er rijdt een derde vrachtwagen mee in de stoet, voor het geval één van de trucks panne krijgt. Het idee daarachter is dat het transport hoe dan ook moet doorgaan.
Wagenborg zet zijn meest ervaren chauffeurs in voor deze klus. Zoals Erik dus, die het leven als trucker met de paplepel kreeg ingegoten. „Ik reed vanaf 1992 vijf jaar lang samen met mijn vader op een truck voor zwaar transport. Hij heeft me de fijne kneepjes bijgebracht.”
Extra papieren zijn niet nodig
Voor een bijzonder transport als dit zijn vergunningen nodig, maar de chauffeurs hoeven geen extra bevoegdheid te hebben boven het vrachtwagenrijbewijs. „Speciale papieren zijn niet nodig, het is de ervaring die telt.”
Het is dan ook niet voor het eerst dat Erik een zware lading vervoert. Vier jaar geleden bijvoorbeeld zette hij al twee iets lichtere transformatoren van 280 ton per stuk op hun plek in Zeijerveen. „Maar zoiets als dit, zes zondagen achter elkaar over een route van 35 kilometer, dat is toch wel even iets anders hoor.”
De transformator ligt op een brug tussen twee diepladers. Foto: Wagenborg Nedlift
Echt zenuwachtig is Erik niet voor de klus die hem wacht. Met alle ervaring die hij opdeed in binnen- en buitenland heeft hij het vertrouwen dat het goed gaat. Toch kan hem wel een soort angst bevangen, bekent hij. Dat heeft te maken met het publiek.
„De verwachting is dat er veel mensen komen kijken. Dat snap ik natuurlijk, maar ik heb er ook een beetje hekel aan. Je loopt natuurlijk op je tenen, en als er iets misgaat kan het ook goed misgaan. Dat een hydraulische slang met daarop een druk van misschien wel 150 bar barst bijvoorbeeld. Niet dat ik verwacht dat zoiets gebeurt, maar toch. Toeschouwers moeten wel afstand houden.”
Acht uur lang billenknijpen
Voor wie wil is het transport in ieder geval goed te zien, want de trucks zullen langzaam voorbij trekken. ,,Met vijf of tien kilometer per uur houdt het wel op.” Na ongeveer acht uur sturen en billenknijpen komen Erik en zijn collega’s aan in Ter Apelkanaal. ,,Dan weten we hoe het gaat en kunnen we die ervaring meenemen naar de vijf zondagen die nog volgen.”
Wat gaat er gebeuren?
De komende zes zondagen worden er evenzoveel megatransformatoren met speciaal vervoer van Veendam naar Ter Apelkanaal gereden, via een route van 35 kilometer. Ze zijn gemaakt door Royal Smit in Nijmegen en per schip naar Veendam gebracht. De transformatoren worden ingezet op een nieuw hoogspanningsstation in Ter Apelkanaal. Voor de megatransporten worden wegen tijdelijk afgezet, rotondes tijdelijk gewijzigd en lantarenpalen en verkeersborden tijdelijk verwijderd. In Nieuwe Pekela is een brug aangepast om de passage van de transporten mogelijk te maken.
