Jeugdbescherming Noord mag ondanks grote problemen door

In een toelichting meldt het KMI dat na ‘uitgebreid en intensief onderzoek’ blijkt dat JB Noord inmiddels weer aan de certificatiecriteria voor jeugdbescherming en jeugdreclassering voldoet. Dinsdagmiddag zijn medewerkers van Jeugdbescherming Noord geïnformeerd over het besluit.

In Nederland zijn 14 zogeheten gecertificeerde instellingen die jeugdbescherming leveren. JB Noord is een van die instellingen en verantwoordelijk voor de bescherming van zo’n 950 kinderen en jongeren in Drenthe en Groningen. JB Noord is hiermee nog niet uit de problemen. De organisatie ligt tot en met januari onder het vergrootglas van de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ).

JB Noord biedt jeugdbescherming en jeugdreclassering. Ook Veilig Thuis Groningen is bij de organisatie ondergebracht. JB Noord kampt al jaren met flinke problemen. Zo zijn er te weinig jeugdwerkers om het werk te doen, is er een hoog verzuim en moeten jongeren en gezinnen lang wachten op veiligheidsplannen, een plan van aanpak en überhaupt een vaste jeugdzorgwerker.

Het Keurmerkinstituut trok afgelopen december het vaste certificaat van JBN in en verving voor een zogeheten overbruggingscertificaat. Een gecertificeerde instelling zonder certificaat moet namelijk onmiddellijk de deuren sluiten. JBN kreeg negen maanden de tijd om orde op zaken te stellen en die periode is nu afgelopen. Het nieuwe certificaat is tot juni 2028 geldig.

Het KMI toetst niet of een jeugdbeschermingsorganisatie goed handelt, maar of een organisatie genoeg doet om te zorgen dat ze aan wettelijke eisen en normen voor jeugdbescherming te voldoen.

Een certificaat is in de woorden van de inspectie, die ook toezicht houdt op de certificering door het KMI van jeugdbescherming, geen bewijs van geleverde kwaliteit, maar van het ‘voldoen aan procesnormen en organisatorische waarborgen’.

Het Keurmerkinstituut benadrukt dat de context en maatschappelijke belangen geen rol spelen bij hun beoordeling. ,,Dat betekent niet dat we geen kennisnemen van de zorgen die leven bij ouders, verzorgers en andere belanghebbenden. Zij hebben die de laatste maanden veelvuldig met ons gedeeld. Wij begrijpen die zorgen en nemen de klachten serieus”, zegt directeur Sara van den Broek van het KMI.

Maar omdat die klachten ,,per definitie” gaan over het verleden, heeft dat geen invloed op het wel of niet verstrekken van het noodzakelijke certificaat.

Begin van dit jaar concludeerde het door Drentse en Groninger gemeenten ingevlogen onderzoeksbureau Andersson Elffers Felix (AEF) dat er al jaren sprake is van ‘stevige financiële en organisatorische problemen’ bij Jeugdbescherming Noord. Op de werkvloer zou onrust heersen door vele wisselingen in leidinggevende posities, maar ook door gebrekkige leiding.

AEF constateerde een cultuur waarin mensen elkaar niet durven aanspreken en medewerkers niet altijd de verantwoordelijkheid nemen die nodig is. Het gevolg: hoge werkdruk, hoog ziekteverzuim en extreem hoog personeelsverloop.

JBN kwam daar bovenop in juli onder verscherpt toezicht te staan van de inspecties Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ) en Justitie en Veiligheid (Inspectie JenV). Die rapporteerden in een ongekend hard rapport dat ‘kinderen en jongeren (en hun ouders) niet tijdig de passende bescherming, begeleiding en hulp die zij nodig hebben krijgen’. Het verscherpte toezicht duurt zeker tot begin volgend jaar.

Jongeren en gezinnen moeten bij Jeugdbescherming Noord lang wachten op een veiligheidstaxatie en een plan van aanpak. Een flink aantal jeugdigen heeft geen vaste jeugdzorgwerker en staat op een interne wachtlijst. ‘Hiermee wordt niet voldaan aan de wettelijke eisen en aan de uitspraak van de kinderrechter’, schrijven de inspecties. Ook zagen ze een hoog verzuim en groot verloop van jeugdzorgwerkers.

Bestuurder Hemmala Sheerbahadoersing van JB Noord is blij met het verkrijgen van het certificaat. Tegelijkertijd vindt Sheerbahadoersing dat de organisatie nog flinke stappen moet zetten en dat het beter moet. ,,Sinds maart werken we hard aan het herstel en het terugkrijgen van het certificaat laat zien dat we op de goede weg zijn.”

Enkele raadsfracties in Assen en Groningen richtten afgelopen zomer een meldpunt op, voor ouders die in de knel kwamen door het optreden van JB Noord. Daar kwamen de afgelopen periode meer dan honderd meldingen binnen, ook van huisartsen, therapeuten en pleegouders. Joop Roebroek werd gevraagd de meldingen te analyseren. Volgens Roebroek blijkt daaruit dat JB Noord vooral zichzelf beschermt en niet zozeer de kinderen. Hij is ook voorzitter van de rekenkamers van Westerwolde en Pekela.

Nu het Keurmerkinstituut heeft besloten dat JBN het certificaat behoudt, is het eerste gevaar voor de jeugdbeschermingsorganisatie afgewend. Afgelopen week informeerden de 22 gemeenten in Drenthe en Groningen alle raden nog over de stand van zaken bij JB Noord. Daarin werd geschetst dat het beste scenario zou zijn als de jeugdzorgorganisatie overeind blijft.