Windmolens in de avondschemering in de Eemshaven. Foto: Corné Sparidaens
Honderdvijftig huishoudens rond de Eemshaven hebben een eerste compensatievergoeding ontvangen voor de vele windparken in het havengebied.
Daarmee komt het stichting Compensatiefonds Energieparken Eemshaven na een lange aanloop op stoom. Deze SCEE beheert het geld dat de exploitanten van de vele tientallen windturbines in het havengebied moeten afdragen ter compensatie van de aantasting van de leefbaarheid in de omliggende dorpen en buurtschappen.
De nog prille stichting heeft jaarlijks een pot van ruim 400.000 euro te verdelen. Exploitanten, van energieconcern RWE tot boeren-grondeigenaren met één of enkele turbines, zijn sinds 2022 verplicht om ieder jaar een deel van hun winst af te dragen. Per megawatt vermogen storten zij 1050 euro in het fonds.
Van Valom in Het Hogeland tot Nieuwstad in Eemsdelta
Van dat geld gaat 80 procent als rechtstreekse compensatievergoeding naar omwonenden in een straal van anderhalve kilometer rond de windparken. Dat loopt van Valom aan de westkant van het Eemshavengebied, via Heuvelderij, Polen, Oudeschip en Nooitgedacht naar het oosten tot de buurtschappen Polen en Nieuwstad, net over de gemeentegrens met Eemsdelta.
De resterende 20 procent van het budget is bestemd voor projecten van en voor de gemeenschap. Een eerste aanvraag is inmiddels toegewezen aan de Energiecoöperatie Oudeschip en Omstreken ofwel ECOO. Dit bewonersinitiatief wil het geld van de SCEE gebruiken om zelf twee ‘dorpsmolens’ te realiseren in het nieuw geplande windpark Eemshaven West.
Het compensatiefonds is ingesteld om de omliggende dorpen en buurtschappen niet alleen op te zadelen met de lasten van de windparken rond de Eemshaven, maar de inwoners ook te laten meedelen in de (financiële) lusten. Alle turbines die sinds 2022 zijn gebouwd vallen onder de onder de compensatieplicht, ook het nog te bouwen windpark Eemshaven West. Vergelijkbare gebiedsfondsen zijn opgericht voor de windparken rond Delfzijl en bij Meeden (N33).
Compensatie kan oplopen als Eemshaven West verrijst
Welk bedrag de omwonenden van de Eemshaven precies ontvangen, wil SCEE-voorzitter Anne van Zwol niet zeggen. Maar de compensatie is nu met terugwerkende kracht tot 2022 vastgesteld en tot en met 2024 uitgekeerd. De vergoedingen kunnen in de toekomst nog oplopen als ook Eemshaven West is gerealiseerd. Tegen dat park, met 24 turbines en minstens 80 MW vermogen, loopt nu nog een Raad van State-zaak.
Het heeft even geduurd voor de stichting de zaken op orde had. „Het heeft heel wat werk gekost om het fonds up and running te krijgen”, zegt Van Zwol, zelf inwoner van Spijk, net als zijn medebestuurders woonachtig in het gebied. Er is onder meer een website (zie: https://sce-eemshaven.nl) uit de grond gestampt inclusief aanmeldplatform voor bewoners.
Het bestuur beslist zelfstandig over de verdeling van het fonds. De provincie kijkt op afstand mee via een Raad van Toezicht, met verder vertegenwoordigers van de windmolenexploitanten en de omwonenden.
