Enit Olea geeft vanuit Vakland Het Hogeland cursussen Spaans in Bedum. Foto: Nienke Maat
Cider maken? Kan. Spaans leren? Kom maar door. Liever bloemschikken? Prima. Vakland het Hogeland heeft in de gemeente bij bijna elke cursus, evenement en groot project een vinger in de pap. Maar wat is het eigenlijk?
Het met tl-lampen verlichte zaaltje in activiteitencentrum De Meenschaar in Bedum vult zich met gebroken Spaans.. Stamelend stelt Polly Brante (48) haar gesprekspartner Will voor. De Hollandse namen klinken apart in de wereldtaal. Brante weet waarvoor ze leert: haar vakanties naar Spanje.
Vakland is als een spin in een web
Docent Enit Olea (47) vliegt in haar knalrode vest van het lesbord naar de schriften van cursisten en weer terug. Vandaag zitten er vijf vrouwen in het klasje, in totaal heeft ze acht cursisten. De geboren Peruaanse heeft zich - na omzwervingen in Spanje, Canada en Finland - met haar kinderen gesetteld in Bedum en wil graag Spaanse les geven op school. Haar diploma’s zijn hier alleen niet geldig. Bovendien: ze kan wel wat meer werkervaring gebruiken. Door gratis les te geven bij Vakland kan ze die ervaring opdoen. Bijkomend pluspuntje: ze oefent haar Nederlands.
Will Beenes en Ingrid Hof volgen via Vakland Het Hogeland een cursus Spaans in Bedum. Foto: Nienke Maat
Die kruisbestuiving tussen Brante en Olea is waar Vakland het Hogeland op mikt. Als een spin die weeft aan een web van connecties voor Hogelandsters die willen leren. Brante is al langer bij Vakland betrokken. Vorig jaar gaf zij via Vakland zelf een cursus: cider brouwen. ,,Als slot organiseerde ik een ciderdiner. Ik maakte bij Wongema in Hornhuizen eten voor bij de ciders die de cursisten zelf hadden gemaakt.”
Vakland kreeg bijna drie jaar geleden 2 miljoen euro uit de pot van het Nationaal Programma Groningen. Nu lopen gesprekken om zelfs uit te breiden naar andere gemeenten als Westerkwartier, Eemsdelta en Midden-Groningen.
Wat is Vakland Het Hogeland?
In Vakland-hoofdkwartier ‘t Wieshoes in Warffum zitten ondernemer Engbert Breuker, Hogeland College-rector Agnes Schaafsma en ambtenaar Ernst Ottens. Zij zijn de oprichters van Vakland. Het ‘hoofdkwartier’ is een blibliotheek, huiskamer, computerlab en vergaderzaal ineen.
Maar wat is Vakland Het Hogeland precies? Wat regelt de organisatie? Waarom? En voor wie?
‘t Wieshoes mag dan het hoofdkwartier zijn, het doel is dat Vakland uiteindelijk in elk dorp in de gemeente een plekje vindt, zegt Breuker.Een plekje waar dorpsbewoners die ergens goed in zijn (breien, koken, pottenbakken, fotografie, filosofie, etcetera) cursussengeven aan dorpsgenoten. En waar dorpsbewoners cursusleiders van buiten uit kunnen nodigen. Het is allemaal op basis van debehoefte in het dorp. Vakland ondersteunt het, maar de vrijwilligers moeten het wel zelf doen.
Geen aanbieder, maar een schakel
Waarom? Zodat mensen hun hele leven de kans krijgen te leren, zegt Breuker. „We willen deze regio zien stralen en de ontwikkeling van deze regio bestaat uit de ontwikkeling van haar mensen.” Daarvoor brengt de club opleidingen, cursussen en workshops in kaart. Ze zijn geen aanbieder, benadrukt Schaafsma: „We zijn een schakel, we helpen aanbieders van cursussen en kijken waar behoefte aan is in de regio.”
„Voor 2020 bestond het aanbod uit losse flodders”, zegt Breuker. „Maar op die manier laat je het aan het toeval over of de regio ontwikkelt.”
Maar mensen in dorpen zetten toch sowieso wel cursussen op? Hebben ze daar echt een overkoepelende externe organisatie voor nodig? „Dit was vast ook wel op de natuurlijke manier gebeurd, ja. Wij hebben het proces alleen versneld.”
Vakland wil ‘elke inwoner van de gemeente op de schouderen tikken: waar heeft u behoefte aan?’, zegt Breuker. ,,Veel mensen willen wel wat doen, maar worden niet bereikt.’’ Om zichzelf op de kaart te zetten, flyert het initiatief bij supermarkten en verspreidt via de netwerken van twintig vrijwilligers het woord. ,,Deze zomer houden wij ‘Circus Vakland Het Hogeland’ in acht dorpen in de gemeente en zoeken zo de mensen op.’’
Wat heeft een regio aan een cursus bloemschikken?
Maar in de plaatselijke supermarkt heb je niet echt iets aan Spaans? En hoe helpt een cursus bloemschikken een regio om te ontwikkelen? Vakland gaat niet alleen om leren, maar ook om de samenhang in de maatschappij, legt Schaafsma uit. ,,Er zijn teveel mensen die thuis blijven zitten, eenzaam zijn en niet participeren in de samenleving. Een cursus bloemschikken, bijvoorbeeld, kan dat patroon doorbreken.’’ En of je nu drone-piloot of molenaar wil worden: het kan. ,,We hebben een 80-jarige cursist die nu met een drone kan vliegen.’’
Enit Olea geeft vanuit Vakland Het Hogeland cursussen Spaans in Bedum. Foto: Nienke Maat
Will Beenes (64) is blij dat ze lessen van Olea kan volgen. ,,Nu kan ik Spaans oefenen met mijn kleinzoon. Hij woont in de Verenigde Staten en krijgt Spaans op school.’’ Ze glimlacht. ,,En ik zie het als een manier om mijn hersenen scherp te houden.’’
Een andere vrouw volgde vorig jaar de cursus grafisch vormgeven. ,,Ik vind het leuk dat ik via Vakland op een laagdrempelige manier nieuwe dingen kan leren.’’, zegt ze. En heel eerlijk, dat het gratis is, geeft net het extra zetje.
Dat blijft het niet. Wie het kan betalen, moet dat in de toekomst doen. Voor mensen met een kleine portemonnee blijft het gratis en komen vouchers beschikbaar. Maar als het aan Olea ligt, blijft ze hoe dan ook nog lang Spaanse les geven.
