De Gerrit Krolbrug in Groningen, die in mei 2021 is stukgevaren. Foto: Corné Sparidaens
Rijkswaterstaat komt dinsdag voor de zoveelste keer met slecht nieuws naar Groningen. Dat roept veel vragen op over de kwaliteit en betrouwbaarheid van de rijksdienst.
In het Floreshuis laat Rijkswaterstaat dinsdag zien wat haar plannen voor de tijdelijke fietsverbinding zijn en toont ze de eerste tekeningen van de nieuwe definitieve Gerrit Krolbrug over het Van Starkenborghkanaal: een stevige tante. Van beide plannen komt voorlopig niets terecht omdat de procedures (weer) zijn vertraagd en onbegrijpelijk lang duren.
Soap
Het meest schokkende van de soap rond de Gerrit Krolbrug en andere bruggen in Groningen is dat inwoners (bijna) niet meer kwaad worden van het zoveelste uitstel. Waar je een ‘opstand’ zou verwachten, omdat die brug er niet voor niets ligt, halen mensen uit machteloosheid de schouders op.
B en W van Groningen komen wel in actie. Ze willen dat verantwoordelijk minister Mark Harbers (Infrastructuur en Waterstaat, VVD) persoonlijk ingrijpt. Het Platform Gerrit Krolbrug maakt onophoudelijk duidelijk wat er moet gebeuren met de brug(gen) en de veiligheid op de vaarweg Lemmer- Delfzijl.
Schets van hoe de nieuwe Gerrit Krolbrug er in de toekomst mogelijk uit kan komen te zien. Er komt een nieuw fietspad onder de brug aan de stadskant van het Van Starkenborghkanaal. Tekening: Rijkswaterstaat
Tot dusver helpt dat niet. Rijkswaterstaat negeerde de wens van het platform om een zo laag mogelijke definitieve brug te bouwen en maakte dinsdag bekend dat die niet in 2026 klaar is, maar 1 tot misschien wel 3 jaar is vertraagd.
Er komt een hogere brug om de schade bij een aanvaring te beperken: dan gaat hooguit de stuurhut van het schip stuk en blijft de brug heel. Over maatregelen die aanvaringen op de vaarweg Lemmer- Delfzijl kunnen voorkomen, hoort het Platform niet veel. Daar zijn, volgens een veiligheidsrapport uit 2017, elektronische en andere technische en organisatorische beheersmaatregelen voor nodig.
Paddepoelsterbrug
Bij de Paddepoelsterbrug, die in 2018 na een aanvaring -oorzaak: Rijkswaterstaat deed de brug te vroeg dicht- zelfs even definitief leek te verdwijnen (,,Geen brug terug is ook een optie’’), greep de gemeente in. Er komt (in 2026? 2027?) een hoge voetbrug terug. Extra frustrerend: Rijkswaterstaat nam het beheer van de vaarweg over van de provincie en zette een streep door de plannen voor lagere bruggen.
Steeds meer mensen verbazen zich niet meer over het trage tempo. Zeker Groningers weten inmiddels maar al te goed dat je in de aap bent gelogeerd als het Rijk jouw probleem moet oplossen.
Andere overheden en bedrijven voelen ook niet altijd even goed aan waar hun inwoners en klanten recht op hebben en vergeleken met de Toeslagenaffaire, de Asielcrisis en de Gasdossier zijn de probleembruggen over het Van Starkenborghkanaal klein bier. Toch is het niet vreemd dat met alle machteloosheid ook de kritiek op Rijkswaterstaat aanzwelt.
Grote zaak
Dat gebeurt bij de Gerrit Krolbrug juist omdat het niet om een grote zaak gaat, zoals de miscalculaties bij complexe projecten (oa de Afsluitdijk en de HSL Zuid waar Rijkswaterstaat de regie over had) of de reusachtige achterstanden in het onderhoud aan viaducten, tunnels, bruggen en sluizen waarmee de dienst geregeld in het nieuws komt.
Het gaat in Groningen ‘alleen maar’ om een kapotte brug, maar die dupeert dagelijks wel bijna 20.000 mensen. Het beweegbare deel van de cruciale brug midden in de stad is stuk gevaren. De hoge vaste voetbruggen staan er nog. Hoe moeilijk kan het zijn om een hellingbaantje naar een van de voetbruggen aan te leggen?
Niet moeilijk, zo blijkt nu: de hellingbaan van steigermateriaal kan er over een halfjaar staan. Maar daar is Rijkswaterstaat al wel twee jaar mee bezig. Veelzeggend: een buitenlander die pas kort in Groningen woont, keek daar in een reactie nog het meest van op.
Ring
Groningen heeft op meer plekken te maken (kampen) met Rijkswaterstaat. De Driebondsbrug over het Eemskanaal ligt al lange tijd in storing (daar hebben vooral hoge schepen en zeilboten last van: bij uitzondering legt Rijkswaterstaat het verkeer op de ringweg stil om de brug met de hand te bedienen).
Over de ringweg gesproken: Rijkswaterstaat heeft ook de leiding over het project Aanpak Ring Zuid in Groningen dat kampt met vertragingen, miscalculaties (de weg werd honderden miljoenen duurder) en extra overlast.
Dat helpt niet mee om het vertrouwen te herstellen. In theorie weet Rijkswaterstaat wel hoe dat moet, blijkt uit haar website: ,,We betrekken burgers bij een plan en werken samen met bijvoorbeeld waterschappen, gemeenten, bedrijven en kennisinstituten aan duurzame oplossingen voor een veilig, leefbaar en bereikbaar Nederland.’’
Dat moet zorgen voor balans tussen economie, milieu en woongenot. Maar alleen aandacht voor leefbaarheid en woongenot op lange termijn mag niet het enige doel zijn. Daar horen een vlotte schadereparatie en tijdelijke maatregelen om leefbaarheid en woongenot zo snel mogelijk te herstellen, ook bij. En daar moet snel veel meer aandacht voor komen.