Veel daklozen hebben vooral een huis nodig, en in mindere mate zorg. Foto: ANP
Eerst een woning, dan passende zorg. Dat wordt de focus van de gemeente Groningen bij het bestrijden van dakloosheid. ,,Veel daklozen hebben vooral een woning nodig.”
In de provincie Groningen is het aantal daklozen gestegen van 937 in 2021 naar 1339 in 2024, blijkt uit de Monitor Dakloosheid van Onderzoek Informatie en Statistiek Groningen (OIS). Onder hen zijn niet alleen mensen die zijn opgenomen in de maatschappelijke opvang, maar ook mensen die buiten slapen en bankhoppers: mensen die tijdelijk bij vrienden, familie of kennissen verblijven.
Nul daklozen in 2030
Woensdag presenteerde de gemeente het Actieplan Dakloosheid, om die aantallen terug te dringen. Het ambitieuze doel: nul daklozen in 2030. De gemeente wil vooral inzetten op de woonvraag, laten de plannen zien. ,,De helft van de daklozen heeft alleen een probleem met huisvesting”, licht wethouder Inge Jongman toe.
Wonen eerst, wordt daarom het principe. Een goed idee, vindt zorgmanager Esther Renkema van Limor, een zorginstelling die daklozen begeleidt. ,,Veel daklozen hebben vooral een huis nodig, en in mindere mate zorg.”
Maar ook de daklozen die wel zorg nodig hebben, kunnen er profijt van hebben die zorg in een zelfstandige woning te ontvangen, licht ze toe. Normaal gesproken gaat iemand die dakloos is naar de maatschappelijke opvang. Van daaruit stromen ze eventueel door naar een doorstroomwoning of begeleid wonen. De laatste stap is een eigen woning.
Voor veel daklozen zou die woning juist een eerste stap moeten zijn, zegt Renkema. ,,Sommige mensen vinden het moeilijk om zich in een groep te richten op herstel. Als ze een zelfstandige woning hebben, gaat het vaak beter. Het helpt soms ook dat ze iets te verliezen hebben.”
‘De vraag naar deze vorm van wonen stijgt’
De gemeente wil meer huurhuizen vrij maken voor daklozen, maar ook meer woonvormen en woon-zorgconcepten opzetten. Als voorbeeld wijst wethouder Jongman op de pilot Grevingaheerd: een project waarbij tien studio’s in de wijk Beijum beschikbaar zijn voor inwoners uit de wijk met een urgente woonvraag, zonder een zorgvraag.
De studio’s zijn bedoeld voor mensen die dak- of thuisloos zijn geworden door bijvoorbeeld een relatiebreuk of gedoe met een huisbaas, maar die niet te maken hebben met middelengebruik of psychische problemen. Zij kunnen een half jaar lang een studio huren. WIJ Groningen ondersteunt ze bij het vinden van een nieuwe woning.
,,De vraag naar deze vorm van wonen stijgt, ziet Wiebe Florisson, die als praktijkbegeleider van WIJ Beijum bij het project betrokken is. Hij hoopt dat de gemeente het project ook in andere wijken op gaat zetten. ,,Er komen bij ons aanvragen vanuit de hele stad binnen. Het project is echt alleen voor de wijk Beijum, dus we moeten regelmatig mensen teleurstellen.”
De woonvorm heeft effect, ziet hij. ,,Mensen behouden hier hun zelfstandigheid en regie. Bovendien voorkomen we dat ze in de maatschappelijke opvang belanden. Dat scheelt maatschappelijk geld en zorgt ervoor dat die plekken beschikbaar blijven voor mensen die die vorm van opvang nodig hebben.”
Nul daklozen gaat niet lukken, denkt hij. ,,De dakloosheid neemt alleen maar toe. Maar het streven is natuurlijk mooi. En nodig.”
Noodopvang uitbreiden
Naast het realiseren van meer woonvormen wil de gemeente ook de noodopvang uitbreiden. Naast een niet-weersafhankelijke noodopvang in de wintermaanden, hoopt ze een niet-seizoensgebonden vorm van opvang te kunnen realiseren.
Ook blijft de gemeente inzetten op het voorkomen van dakloosheid, en op het wegnemen van het stigma over dakloosheid. ,,Men is snel geneigd tot oordelen. Dat kan leiden tot grote negatieve gevolgen als uitsluiting door de samenleving, maar ook tot stress, schaamte, psychische problemen en het mijden van zorg.”
