Duizenden mensen demonstreerden in juni 1979 in Gasselte tegen de opslag van kernafval. Foto: Archief/Bert Verhoeff
Nu waterstof wordt opgeslagen in de zoutkoepel bij Veendam kan daar geen radioactief afval meer in. Deskundige Herman Damveld vindt dat de regering ook zoutkoepels in Drenthe kernafvalvrij moet verklaren.
Deze week is de inspraak gestart voor het plan om op vijf kilometer ten oosten van Veendam een grote waterstofbatterij aan te leggen in tien zogeheten cavernes, dat zijn onderaardse ruimten in zoutkoepels. Het plan is van EnergyStock, een bedrijf van de Gasunie.
De zoutkoepels bij Veendam moeten al binnen enkele jaren, voor 2028, een enorme energiebuffer worden als er op grote schaal waterstof wordt opgeslagen. Zo’n ‘batterij’ is snel nodig omdat de zon niet altijd schijnt en de wind niet altijd waait, maar we wel snel afhankelijk worden van deze energie.
‘Voordeel voor mensen in het Noorden’
Productie van waterstof gaat met elektriciteit uit windmolens. Een deel van de waterstof wordt opgeslagen om later te gebruiken als bron van energie als de zon niet schijnt en de wind niet waait. Op die manier kan volgens energie-expert Damveld opslag in zoutkoepels bijdragen aan een duurzame energievoorziening.
Hij vindt het een ‘voordeel voor de mensen in het Noorden’ dat de zoutkoepels nu worden bestemd voor waterstofopslag. ,,Radioactief afval blijft immers een miljoen jaar gevaarlijk en betekent een risico voor vele toekomstige generaties na ons”, legt Damveld uit.
Radioactief afval moet volgens hem worden opgeslagen op een plek die toegankelijk is voor werknemers die controleren of alles goed gaat. ,,Omdat in de zoutkoepel bij Veendam al van die cavernes zijn aangelegd, en er meer moeten komen voor de opslag van waterstof, is deze nu al per definitie ongeschikt voor de opslag van kernafval.”
In de jaren tachtig is vaak tegen opslag van kernafval in noordelijke zoutkoepels gedemonstreerd. Damveld pleit ervoor dat de regering besluit om nu al een streep te zetten door de mogelijkheid om radioactief afval van kerncentrales op te slaan in andere noordelijke zoutkoepels bij Anloo, Gasselte, Hooghalen, Onstwedde, Pieterburen en Schoonloo.
‘Geen alternatief voor Veendam te vinden in Nederland’
Volgens TNO kunnen in de zoutkoepel Zuidwending 50 tot maximaal 104 cavernes aangelegd worden. Uit een recente studie waaraan Gasunie in Groningen meewerkte blijkt dat Nederland tussen de 60 en 120 cavernes waterstofbuffer nodig heeft om een betrouwbare levering van energie te garanderen.
Damveld heeft de stukken die de inspraak ingaan bestudeerd. De les die hij daaruit trekt is dat Nederland ‘geen alternatieven heeft voor Zuidwending en die ook niet worden overwogen’. Nergens kunnen voor het jaar 2027 nog locaties gevonden worden die net zo geschikt zijn als Veendam.
Wanneer en waar inspraak over waterstof in bodem Veendam?
De inspraak over de waterstofopslag bij Veendam begon op 14 april 2023 met de publicatie van de concept-Notitie Reikwijdte en Detailniveau (concept-NRD).
Dat stuk is volgens Herman Damveld de eerste stap in de milieueffect-rapportage (mer) en ligt voor een periode van 6 weken ter inzage. Het ministerie van Economische Zaken en Klimaat houdt op 10 mei vanaf half zeven een informatieavond in de Stainkroeg in de Ommelanderwijk tussen Veendam en Nieuwe Pekela.
Donderdag komt Dagblad van het Noorden met het project Rondje Ereschuld in Veendam, waarin mensen wordt gevraagd wat ze van mijnbouwactiviteiten in de bodem onder hen vinden.
