Haatmails, intimidatie en bedreiging: RUG-wetenschappers hebben er steeds meer last van. 'Onderwerpen als klimaat, corona en migratie zijn altijd goed voor veel reacties'
Haatmails, intimidatie: hoogleraar statistiek en columnist Casper Albers van de Rijksuniversiteit Groningen krijgt er volop mee te maken. Universiteiten nemen maatregelen om het aantal bedreigingen en intimidaties aan het adres van wetenschappers een halt toe te roepen.
Een optreden in een talkshow, een opiniestuk in een tijdschrift of krant, een column: veel is er niet nodig een lawine aan intimiderende mails en haatreacties te veroorzaken. Wetenschappers krijgen er meer en meer mee te maken. ,,Onderwerpen als klimaat, corona en migratie zijn altijd goed voor een groot aantal reacties’’, weet Albers die naast fervent twitteraar ook columnist voor de Volkskrant is. ,,Want er zijn nu eenmaal veel mensen die denken dat vaccins puur vergif zijn en dat premier Rutte een duivel is die babybloed drinkt.’’
Universiteiten willen bedreigingen aan adres wetenschappers halt toeroepen
De Vereniging van Universiteiten (VSNU) neemt een aantal landelijke maatregelen om medewerkers te steunen. Zo doen universiteiten bij bedreiging, fysiek of seksueel geweld, stalking en inbraak meteen aangifte. Ook komen er speciale trainingen en wordt het platform WetenschapVeilig opgericht om de bedreigingen in kaart te brengen.
Albers heeft nog geen persoonlijke bedreigingen gekregen. ,,Meestal blijft het bij gevloek en getier. Maar ik ken collega’s bij wie dat wel is gebeurd.’’
Hoogleraar gezondheidsrecht Birgit Toebes kreeg een aantal ‘pittige mails’ nadat ze beargumenteerde waarom een vaccinatieplicht misschien een goed idee is. ,,Ik ben niet persoonlijk bedreigd’’, benadrukt ze. ,,Maar er was wel sprake van grofheden, gevloek en getier. En de boodschap was vaak onsamenhangend. Er werd nogal eens naar de Neurenberg-wetgeving verwezen. Maar de Neurenberg principes zijn na de Tweede Wereldoorlog opgesteld om de gruwelijke medische experimenten begaan tijdens het nazi-regime in de toekomst te voorkomen. Verwijzing daarnaast is erg misplaatst, want het voorkomen van dergelijke medische experimenten is natuurlijk heel iets anders dan vaccinatie onder voorwaarden verplicht stellen.
‘Ik denk dat de boosheid niet met corona te maken heeft’
Vooral de boosheid trof haar. ,,Ik denk dat de boosheid niet zozeer met corona te maken heeft, maar dat er sprake is van een onderliggende boosheid die via corona wordt geventileerd. Maar wat hier de oorzaak van is, is eigenlijk meer een sociologisch vraagstuk.’’
In april deed RUG-docente Léonie de Jonge aangifte van intimidatie vanwege een ‘extreemrechtse lastercampagne’. Het is niet bekend tegen wie aangifte is gedaan en waaruit de intimidatie bestaat. Zowel de universiteit als De Jonge deden hier geen uitspraken over. ‘Het gaat niet zozeer over mij persoonlijk’, liet ze destijds weten. ‘Dit is niet alleen een aanval op mij als persoon, maar op de wetenschap en de academische vrijheid.’
De omstreden en anonieme website Vizier Op Links hekelde haar optreden in het programma Argos Medialogica. De Jonge is als universitair docent gespecialiseerd in extreemrechtse organisaties. Deze aflevering ging over ‘Journalistiek in Crisistijd’. De Jonge onderzocht de relatie tussen succesvolle politieke partijen en media-aandacht.
De VSNU overhandigde maandag de handreiking ‘Aanpak bedreiging en intimidatie van wetenschappers’, die door alle veertien universiteiten wordt onderschreven, onder meer aan onderwijsminister Van Engelshoven.
