Het vergt enorme installaties om de pieken en dalen in het gasaanbod goed te kunnen opvangen. Foto: Duncan Wijting
Gasunie greep Open Energiedag zaterdag met beide handen aan om de buren te laten zien wat er allemaal gebeurt bij Energiebuffer Zuidwending.
Gerard van Pijkeren woont in Middelstum, midden in het aardbevingsgebied. Niet dat dit nu direct dé aanbeveling was om hem directeur te maken van EnergyStock Zuidwending, een dochter van Gasunie. Maar het komt wel van pas. Hij weet wat mijnbouwactiviteiten doen met mensen in de omgeving.
Van Pijkeren leidt ons tijdens de open dag rond op de locatie. Al na 100 meter houdt een meneer hem tegen. „Kan ik je nog even spreken, Gerard?” Ja hoor, dat kan straks wel even. „Dat gebeurt vaker”, vertelt Van Pijkeren. „Mensen houden je op straat gewoon even tegen om wat te vragen.”
Optelsom van activiteiten
Hij vervolgt: „Wat wij doen, heeft misschien niet zo’n groot effect, maar het is de optelsom van activiteiten in de bodem waarover mensen zorgen hebben. Je hebt hier bijvoorbeeld ook de zoutwinning en het Annerveen-gasveld is hier niet ver vandaan. Het leidt toch tot bodemdaling.”
„Je hebt misschien ook wel zonnepanelen op je dak”, zo begint Van Pijkeren zijn uitleg van het waarom van de gasopslag. „Als er wolken voor de zon komen, dan krijg je meteen minder stroom en dan moeten de gasgestookte centrales meteen meer leveren. Wij zorgen ervoor dat er direct extra gas beschikbaar is.”
Dit is dus een wezenlijk verschil met de gasopslag in een gasveld bij Langelo die vooral dient om tijdens koude winters over voldoende voorraad te beschikken. „Wij gebruiken hier zoutcavernes voor, ruimtes in de bodem die bij zoutwinning voor gasopslag zijn gemaakt. Die zijn makkelijk toegankelijk en je kunt er ook snel weer gas uithalen.”
Het klinkt allemaal simpel, maar het vergt nogal wat machines en apparatuur om dit allemaal te regelen. Zo staan er op het terrein grote compressoren, die het gas in de cavernes pompen. In die holtes bevindt zich vaak wat water, waardoor het gas gedroogd moet worden voordat het het net in kan.
Gaspiloten
Vanuit Groningen sturen ‘gaspiloten’ de buffer bij Zuidwending aan. Vanuit een grote controlekamer houden zij de gasvoorziening op peil. Toch is er ook bij Zuidwending nog een controlekamer. „Die kunnen we gebruiken voor onderhoud of een storing”, legt Van Pijkeren uit. „We koppelen het onderdeel dan af van de aansturing uit Groningen en kunnen ter plekke de zaak regelen.” Op het terrein zijn dagelijks wel tien tot vijftien mensen bezig met onderhoud en dergelijke.
Waterstof is een andere energiedrager in opkomst, daarom zijn er plannen om bij de gasbuffer ook waterstof op te gaan slaan. Het waterstof wordt elders gemaakt en via pijpleidingen naar Zuidwending gebracht. Het intensievere gebruik van de gasopslag is voor omwonenden reden om hun hart vast te houden.
De gasopslag is nodig, maar omwonenden kunnen ook last hebben van bodemdaling en dergelijke. Foto: Duncan Wijting
„Het Rijk is bezig vergunningen te regelen via de rijkscoördinatieregeling, die ze ook toepasten bij de windturbines in Oost-Groningen en -Drenthe”, zegt Van Pijkeren. „Den Haag staat dan ver van de lokale bevolking”, zucht hij. „Daarom doen wij ons uiterste best goed met de mensen in onze omgeving om te gaan. We laten hier graag zien wat je allemaal met waterstof kunt doen.”
Biogas
Zo staat er op het terrein al een kleine electrolyser en een pompstation voor waterstof. Ter gelegenheid van de open dag zijn er ook enkele waterstofauto’s te zien.
Ook biogas is in opkomst als alternatief voor aardgas . Als je het ‘verbetert’ tot dezelfde kwaliteit als aardgas, kun je het in de opslag mengen met aardgas. In de omgeving zijn genoeg potentiële leveranciers van grondstoffen: boeren met mest, de Avebe, Suikerunie in Groningen. „Toch loopt het geen storm met biogas”, zegt Van Pijkeren. „Het is een andere markt dan zon en wind. Die zijn gewoon voorhanden, maar mest bijvoorbeeld moet je kopen. De prijzen kunnen variëren, dat maakt het lastiger.”
Na de rondleiding, op weg naar het parkeerterrein, komen we een vader en zoon uit Westerlee tegen. Zoon glimt van trots omdat zijn vader hem een persoonlijke rondleiding gaf. Vader werkt zelf in deze sector en is daarom voorzichtig publiekelijk zijn mening te geven. „Tja, het is heel belangrijk dat dit soort voorzieningen er zijn”, zegt hij diplomatiek. „Maar ik snap ook dat mensen in de buurt er last van hebben. Ik vind in elk geval wel dat Gasunie er alles aan doet om goed met de omgeving te communiceren.”
Zoonlief doet dit schooljaar eindexamen vmbo-t. Wil hij net als vader in een bedrijf als dit gaan werken? „Ik wil in elk geval een technische opleiding gaan doen.” Dus waar een open dag niet goed voor is.