Presentator op tv én in Forum Groningen Winfried Baijens bij de voorvertoning van De aarde beeft (4). Foto: Jaspar Moulijn
Hoe hebben de Groningers de beschaving kunnen opbrengen om de verantwoordelijken niet te lijf te gaan? Die vraag rees andermaal na de voorvertoning van het slot van De aarde beeft in Forum Groningen. Emoties kwamen los.
De Rabo Studio in het Forum zat afgeladen vol, zaterdagmiddag, voor de vierde en laatste aflevering van de documentaire-reeks De aarde beeft over Groningen. Natuurlijk was de aardbevingsproblematiek de aanleiding, maar voor het juiste perspectief – hoe kleineer je een provincie optimaal – legde presentator Winfried Baijens de hele naoorlogse geschiedenis van Groningen onder de loep.
Publieke waardering voor de empathische benadering
Hij was nu in deze zaal de presentator, live voor het publiek. Baijens en de tv-ploeg werden na afloop vanuit de zaal overladen met complimenten. De empathie waarmee hij en de rest van de Andere Tijden-ploeg De aarde beeft hebbengemaakt en die hij nu ook in de zaal etaleerde, maakte grote indruk. In die zaal zaten veel rechtstreeks of indirect betrokkenen. Ze waren geëmotioneerd nu ze mensen uit de Randstad meemaakten die wél naar hen luisterden.
Aflevering 4 hakt er in. Deze komt vrijdag op tv, en legt nog eens schrijnend het leed bloot van de huizenvernietiging, van de snijdende onzekerheid, de onveiligheid onder de krakende balken. Jelmer en Carmen Vellenga uit Eenrum hebben net nog maar weer eens te horen gekregen dat ze voor hun verscheurde en verzakte boerderij nul euro kunnen verwachten. En er komt nu ook niemand meer kijken. Zwart op wit.
Strijdbare en geëmotioneerde wethouder Annalies Usmany-Dallinga van Eemsdelta. Foto: Jaspar Moulijn
Dertig à veertig keer onderzoek: nul euro
In de aflevering schat Carmen dat ze in al die jaren dertig tot veertig mensen over de vloer heeft gehad voor onderzoek, beslissing, contra-expertise enzovoort. Daar is lekker aan verdiend. Nu zijn zij en Jelmer ten einde raad. Na elk nieuw kraakgeluid kijken ze of de baby van een half jaar er goed door is gekomen. Het was een van de reeks aangrijpende momenten in én na de vertoning.
De camera focust behalve op de fysieke scheuren ook op die in gemeenschappen. Op de onderlinge verwijdering, omdat het ene gezin wel een nieuw huis krijgt en de buren niet, met eenzelfde huis en dezelfde ellende. ,,Alleen omdat daar in een ander tijdvak is gemeten”, zei wethouder Annalies Usmany-Dallinga van Eemsdelta. Ze toonde zich zowel gefilmd op het scherm als op de tribune strijdbaar.
NPO-baas Frederieke Leeflang zat in de zaal
De aarde beeft is dus van Andere Tijden, dat van de NTR is en de NTR valt dan weer onder de NPO, de verzamelde publieke omroepen. NPO-baas Frederieke Leeflang was speciaal voor de vertoning naar het Forum gekomen. Of de aardbevingsproblematiek ook impact op haar had, wilde Baijens weten.
Dat was het geval, al was het alleen maar omdat Leeflang tijdens haar studie in Groningen woonde. ,,Boven snackbar het Sterretje op het Gedempte Zuiderdiep. Recht tegenover het Nieuwsblad van het Noorden.” Bovendien had ze familie in Onnen en Den Andel. ,,Mijn oom was beeldhouwer. De directeur van de Gasunie vroeg of hij een beeld van een poes voor hem wilde maken. Mooi niet dus.”
Die oom is Hugo Hol. Van hem is ook het monument tegen de kernwapenwedloop dat op het gras van het Emmaplein in de stad staat. ,,Daar ben ik nog steeds trots op”, zei Leeflang.
Regisseur Femke Veltman had wat kijkgegevens mee. Zoals te verwachten viel, zijn de eerste drie afleveringen het meest door Groningers bekeken. ,,Zes keer zo veel. Ook Drenten en Friezen keken goed.” Zeeuwen en Utrechters waren het minst geïnteresseerd. ,,Maar heel bijzonder: iedereen die heeft gekeken deed dat van het begin tot het einde. De mensen die zich bij ons met zulke cijfers bezighouden vertelden me dat ze dat nooit meemaken.”
Laatste aflevering: vrijdag op NPO2
Ook de laatste uitzending is het uitkijken waard. De aarde beeft is te zien op vrijdag 2 februari, om 20.27 uur op NPO 2. En alle uitzendingen op NPO Start.
