De Groningse gemeenteraad vergaderde vorige week voor het laatst in het provinciehuis. Na het zomerreces keert de raad terug naar de Grote Markt na een twee jaar durende verbouwing van het Stadhuis. Foto: Gemeente Groningen
Met een laatste marathonsessie over de gemeentefinanciën rolde de Groningse raad vorige week het zomerreces in. Wat vooral opviel: met het aantreden van de nieuwe coalitie lijkt de sfeer in de politieke arena op te klaren.
Als je er even tussenuit gaat, zie je bij terugkeer des te scherper wat er veranderd is. Let maar eens op straks, na de vakantie. Precies zo’n ervaring had uw verslaggever vorige week. Na een jaartje rondlopen in Provinciale Staten, was hij voor even terug in de Groningse raadszaal. En hij keek ervan op.
Verse wethoudersploeg lijkt meer bereid te luisteren
Wat er precies zo anders was? Niet eens zozeer al die nieuwe gezichten. Na de verkiezingen van maart is de Groningse gemeenteraad voor de helft ververst. Maar dat was niet de grootste verrassing. Vooral de sfeer tussen raad en college en de toon van het debat vielen op. De wethoudersploeg die dik twee weken geleden aantrad namens de nieuwe vijfpartijencoalitie, lijkt meer dan voorheen bereid te luisteren naar de oppositie.
De raad gaat er altijd even goed voor zitten, zo’n debat over de jaarrekening over het afgelopen jaar en de financiële vooruitzichten voor de komende jaren. Dat is, naast de vaststelling van de jaarlijkse begroting, hét moment om terug en vooruit te blikken. En meer nog, om de politieke verlanglijstjes op tafel te leggen voor de spaarzame financiële speelruimte die het college nog open heeft gelaten.
Oppositie ziet stroom moties niet afgewimpeld, maar zomaar aangenomen
Het zorgde vorige week voor een golf aan wensen en opdrachten uit de raad. Liefst 43 moties produceerden de twaalf fracties. Moesten de oppositiepartijen voorheen van goeden huize komen om hun moties langs het gesloten front van de coalitie te krijgen, nu zagen ze er tot hun eigen verrassing een hele reeks aangenomen, soms zelfs met volle steun van de hele raad.
Van de negentien moties die werden aangenomen (waarvan negen unaniem), kwamen er elf van de oppositie. Dat loopt van een onderzoek naar de daling van het aantal studentenkamers door de toenemende ‘verstudioficering’ in de stad (van Student & Stad) tot een gezamenlijk protest tegen het kabinetsplan om wegenbelasting voortaan per kilometer te heffen, wat noordelijke autorijders extra in de portemonnee raakt omdat de reisafstanden hier relatief langer zijn dan elders (van de Stadspartij 100% Groningen).
Van meer cameratoezicht in binnenstad tot verschoontafel voor de baby bij herentoilet
Nog eens twaalf moties werden door de indieners ingetrokken omdat het college belooft er werk van de maken of er al mee aan de slag ís. Vrijwel allemaal voorstellen van de oppositie. En ook hier een bont palet: van een oproep om in openbare toiletten niet alleen bij de dames een verschoontafel voor de baby aan te bieden, maar ook bij de heren (van de Partij van het Noorden) tot meer cameratoezicht op drugshandel en andere illegale praktijken in de binnenstad (PVV).
Dat oppositiepartijen meer noten op hun zang hebben in zo’n debat, is op zich niet heel verwonderlijk. De coalitiepartijen hebben als het goed is immers al veel van hun wensenlijstje verzilverd in de college-onderhandelingen. Toch is bijvoorbeeld CDA-fractieleider Jalt de Haan blij verrast dat zijn oproep om meer woonprojecten te realiseren voor ouderen in de gemeente, nu eens een keer niet kansloos bleek maar door kersvers wethouder Rik van Niejenhuis én de voltallige raad werd omarmd.
‘Je krijgt het gevoel: deze coalitie laat zien dat ze wil samenwerken’
,,De houding achter de collegetafel is coöperatiever dan voorheen’’, evalueert De Haan. Natuurlijk, wethouders willen toch altijd eerst en vooral het uitgestippelde beleid over de drempel trekken bij de raad. ,,Maar bij veel reacties van achter de collegetafel op moties van de oppositie, krijg je nu wel het gevoel: deze coalitie laat zien dat ze bereid is tot samenwerking. Misschien gaat het bij veel moties om ‘laaghangend fruit’ , onderwerpen waar geen bloed uit vloeit. Maar het is een begin.’’
Je hoeft geen kortstondig teruggekeerde verslaggever te zijn om het verschil te zien. Ook raadsnestor Amrut Sijbolts, fractieleider van de Stadspartij 100% Groningen, merkte het op in het debat. Hij loopt al bijna twaalf en een half jaar mee in de Groningse gemeenteraad. Doorgaans is Sijbolts scherp in zijn kritiek op de coalitie, nu deelde hij een voorzichtig compliment uit. ,,Misschien moeten we niet te vroeg juichen, maar dit líjkt op een constructieve houding. Ons is die in ieder geval zeer welgevallig.’’
Na de zomer verder in fonkelnieuwe raadzaal in vernieuwbouwd Stadhuis
Met die opwekkende gedachte kunnen oppositie én coalitie de vakantie in. In september mogen ze weer volle bak met elkaar aan de slag in een fonkelnieuwe raadzaal in het vernieuwbouwde Stadhuis aan de vertrouwde Grote Markt.