Dit is het verhaal achter het beroemde Brintahuisje bij Warffum. 'Ze woonden er nog terwijl de gemeente het wilde slopen'

Van ver doemt ie al op vanaf de weg richting Warffum. Het spierwitte huisje tegen een blauwe lucht en groene velden. Eromheen enkel leegte, verderop een boerderij. Het vráágt erom gefotografeerd te worden.

Waarom het huis vernoemd is naar het papmerk? In de jaren tachtig werd het huisje vastgelegd door een fotograaf van Brinta, na een tip van de Firma Offringa in Warffum. Dat bedrijf handelde in tarweproducten en was betrokken bij de Brintafabriek in Foxhol, zegt de 91-jarige Koos Knol uit Warffum. De foto kwam op de Brintapakken en op slag was ie beroemd.

Brinta is een beroemd papmerk uit de jaren veertig dat écht bekend werd toen Reinier Paping de Elfstedentocht won. Op de vraag wat hij had ontbeten reageerde hij: ‘Och wat lichte kost, een bord Brinta’.

De bewoners van de boerderij hadden geen idee, werden niet eens geïnformeerd of gevraagd. Of ze het leuk vonden? „Daar vonden ze niet zoveel van. Het gebeurde gewoon en daar hadden ze het niet echt over”, zegt Zwaantien Bentema (68). Het bewuste Brintapak uit de jaren tachtig hebben ze wel bewaard. Toch een beetje trots.

Jan Bentema, Zwaantiens man, is vierde generatie akkerbouwer op deze plek. Hij woonde toentertijd met zijn ouders op de boerderij aan het einde van het erf waar het Brintahuisje staat. Zijn grootvader verbleef als hoogbejaarde in het huisje. En dat terwijl de gemeente het al in 1971 onbewoonbaar had verklaard en wilde dat het gesloopt werd. „Hij negeerde dat, hij stelde geen eisen. Hij wilde absoluut niet in een bejaardentehuis.” Slopen was ook toen de grootvader overleed geen optie volgens Bentema. „De binding van de familie met het huisje was nog te sterk. Bovendien had het nog een functie. Het was bijvoorbeeld een plek om samen te komen na het jagen.”

Zwaantien zelf kwam in 1992 op de boerderij wonen. Of ze het huisje herkende van de Brinta? Jazeker.

Maar hoe staat het nu met het pandje? Onderhoud is er de laatste jaren nogal bij ingeschoten. Een likje verf zo nu en dan, daar bleef het bij. De binnenkant is vochtig en tochtig, er zitten kieren en scheuren in de muren en bij storm druipt het water langs de muren. Het is dan ook al decennia onbewoond. De familie gebruikt het als een soort opslag voor oude meubels. Er staan rotanstoelen, houten tafels met kleedjes, aan de muren hangen schilderijen en een oude marionet bungelt aan een balk.

Een paar weken geleden kwam een bouwbedrijf uit Uithuizen langs voor isolatie van de - eveneens - oude boerderij waar het gezin Bentema woont. Zwaantien Bentema vroeg ze ook even naar het oude Brintahuisje te kijken, ze had het gevoel dat ze er iets mee moest doen. De bouwvakkers zagen er wel wat in om het te restaureren. Deels met de 10.000 euro aardbevingsgeld die de familie kreeg en met spaargeld.

„Ik wil dit zo graag”, zegt Bentema. „Toen die mensen hier aan de slag gingen kreeg ik meteen helemaal energie om ermee aan de slag te gaan. Ik heb gewoon wat hulp nodig.” Ze ziet het als een hobby, een project voor haar pensioen. Het doel is het huis weer bewoonbaar te krijgen. En ze vindt het ook belangrijk om cultureel erfgoed te behouden voor Groningen. In 2015 kreeg het een stempel van de gemeente: beeldbepalend gebouw.

Het Brintahuisje, dat in de achttiende eeuw gebouwd is, is een arbeidershuisje. Er staan er meer van in de provincie, maar meestal staan ze dichter bij de boerderij, zegt historicus Erik de Graaf uit Warffum. En er zijn ook al veel gesloopt. Tot ongeveer de Tweede Wereldoorlog woonden mannen die op de boerderij werkten met hun gezin in deze huisjes. Soms wel met z’n zevenen. De huur werd van het ‘schamele salaris’ van de arbeiders getrokken. Volgens de Graaf kwam het ook voor dat de vrouw in het boerderijhuis werkte.

Het huisje zelf is op zich niet zo bijzonder, zegt De Graaf, behalve dan de bekendheid door de Brintaverpakking. „Iedereen hier in Warffum weet waar je het over hebt als je het Brintahuisje noemt. Het is erg nostalgisch voor oudere mensen”, zegt De Graaf. Het pandje heeft ook een rol gehad in een film. Drie dagen lang lag het huis overhoop voor opnames, maar een uitnodiging voor de première in Amsterdam kreeg Bentema niet. „Ik ben gewoon gegaan.”

Hoe vol de woonkamer van het Brintahuisje staat, zo schaars is de keuken ingericht. Er staat een kattenbak voor de kat die in het huis woont, er is een simpel keukenblad. Daaronder vandaan haalt Bentema een oud bordje. ‘Onbewoond verklaard’, staat erop. Alles aan haar blik zegt: blij dat dit pareltje al die jaren geleden niet gesloopt is.