Een installateur plaats een airconditioner in een woning in Hooglanderveen (archiefbeeld). Foto: ANP
Airco’s winnen ook in de winter snel terrein als kostenbesparing. Ze helpen duur gas te vermijden. De verkopen overtreffen vorige records. De mond-tot-mondreclame maakt dat ze ook volgend jaar snel in aantal groeien. Maar niet iedere consument weet dat ze eraan kunnen verdienen.
De stookkosten van huishoudens lopen dankzij airco’s terug, bij de huidige energieprijzen is dat onder de streep zo’n 110 tot 150 euro per jaar, stelt energieleverancier Vattenfall na nieuw marktonderzoek.
Tijdens de corona- en energiecrisis haalden consumenten de apparaten op grote schaal in huis. „Jaren ervoor werden ze vooral gekocht om te koelen. Maar deze apparaten kunnen ook verwarmen en zijn daarin heel effectief: binnen een paar minuten is de ruimte al verwarmd en je hoeft niet je hele huis te verwarmen”, zegt Wouter Wolfswinkel, innovatiemanager bij Vattenfall. „Zeker rondom de winter bieden ze een uitkomst.”
’Verrassend’
Er komen bovendien steeds krachtiger modellen airco’s op de markt, ook met een stillere buitenmotor of -unit. „Op basis van trendrapporten is het waarschijnlijk dat het aantal de komende jaren nog verder gaat stijgen”, aldus Wolfswinkel, die erkent dat de aanhoudende stormloop op airco’s ook voor Vattenfall een verrassing is.
„De airco-markt vestigt dit jaar een nieuw record”, aldus de zegsman van Techniek Nederland, de branchevereniging van 30.000 bedrijven en zzp’ers in de installatiebranche en technische detailhandel.
Naar verwachting zal het aantal verkochte airco’s dit jaar nog de grens van 300.000 stuks overschrijden, aldus bureau DNE Research. Daarmee passeert 2025 het recordjaar 2021, toen 297.000 nieuwe airco’s werden geïnstalleerd. Volgens cijfers van het CBS lag het aantal verkochte airco’s vorig jaar op 268.000.
Meer thuiswerkers
In 2030 zou het totale elektriciteitsgebruik van airco’s in Nederland bijna verdrievoudigd zijn ten opzichte van 2022, berekende TNO. Want behalve dat steeds meer huishoudens ze aanschaffen, neemt het aantal airco’s per huishouden toe.
In totaal zijn er nu ruim 2,2 miljoen airconditioners in Nederland. Die uitdijende vraag hangt, behalve met warmere zomers en de hoge stookkosten, ook samen met de groei van het aantal thuiswerkers, aldus installateurs van Techniek Nederland.
’Bij echte kou cv aan’
Een moderne airco is een zogeheten lucht-lucht-warmtepomp. Het apparaat koelt in de zomer, en bij omkering van zijn productiesysteem haalt het met een druk op de knop ook lucht op om binnen de ruimte op te warmen. „De airco alleen inzetten voor verkoeling is een gemiste kans”, zegt Wolfswinkel, die eerder met leverancier Feenstra een warmtepomp bouwde die ook in oudere, minder goed geïsoleerde woningen hoog rendement biedt.
„De binnenunits van de airco kunnen ruimtes in de woning zelfstandig verwarmen, zoals de woon-, werk- of slaapkamer. Wordt het echt flink koud, dan kan de cv-ketel een handje meehelpen, maar op een veel lagere temperatuur, waardoor het gasverbruik daalt.”
Daarnaast zijn er mobiele airco’s, maar die vreten veel stroom, waarschuwt kenniscentrum Milieu Centraal.
Voor studio of slaapkamer
„Een belangrijk voordeel is dat je met een airco in een keer een systeem hebt dat het hele jaar functioneert”, aldus de expert van Techniek Nederland. „Voor woonkamers, studio’s of slaapkamers kan zo’n lucht-lucht-systeem een slimme keuze zijn.”
Ook voor de portemonnee. Maar opvallend genoeg dringt dat nog niet echt door bij veel consumenten, zegt Wolfswinkel. De cijfers in een nieuwe peiling van bureau Markteffect, in opdracht van Vattenfall, verrasten hem.
Daaruit blijkt dat mensen wel zien dat er op duur gas bespaard wordt. Maar 58 procent van alle Nederlanders weet niet dat ze daadwerkelijk geld besparen door de airco te gebruiken als verwarming.
Aanvuling op cv
Bijna 70 procent weet ook niet dat ze er ook CO2-uitstoot mee kunnen verlagen. „Als je dan toch een airco hebt, is het financieel een verstandig verwarmings-keuze voor sommige perioden van het jaar, en technisch is het ook een prima oplossing”, aldus Vattenfall-specialist Wolfswinkel.
„Maar het is een aanvulling, naast je cv. Want in een koude winter stook je zo niet je hele huis warm. Zet je je airco dan uit, dan wordt het huis ook heel snel weer kouder.”
Er zijn beperkingen aan airco’s, benadrukken ook de installateurs van Techniek Nederland. „Een airco is meestal ontworpen om slechts een enkele ruimte tegelijk goed te verwarmen. Wanneer je dat in meerdere kamers wilt, zijn meerdere binnen-units nodig”, zegt de woordvoerder.
„Dat kan het onpraktisch of kostbaar maken als je zo’n systeem als hoofdverwarming voor een hele woning gebruikt. Ook het gevoel van warmte is anders.” Wolfswinkel: „Wie zijn woning volledig aardgasvrij wil maken, kiest het beste voor isoleren en een all-electric warmtepomp of warmtenetaansluiting.”
Want de radiatoren en vloerverwarming geven stralingswarmte, die geleidelijk en vaak aangenamer aanvoelt. Wolfswinkel: ,,Een airco verplaatst namelijk warme lucht. Gebruik de airco’s vooral als bijverwarming of voor gerichte verwarming per ruimte, niet als je primaire verwarming voor een grote woning..”
