Hulp van je ouders bij aankoop huis? Zo werkt het tegenwoordig. ‘Zien een verschuiving van schenken naar lenen’

Vermogen is ongelijk verdeeld tussen de generaties. Senioren zitten dankzij erfenissen en waardevermeerdering van huizen veelal goed in de slappe was, terwijl jongeren zich diep in de schulden moeten steken om een huis te bemachtigen. Nadat ze dikwijls al een flinke studieschuld zijn aangegaan.

Een oplossing is dat ouders hun kinderen financieel helpen. Daarvoor was ooit de jubelton in het leven geroepen: maximaal 100.000 euro die je voor huisgerelateerde uitgaven belastingvrij mocht schenken. Die is afgeschaft. Maar daarmee zijn de mogelijkheden niet uitgeput.

Om te beginnen zijn er altijd nog de bedragen die je belastingvrij mag schenken: eenmalig 33.129 euro en elk jaar 6908 euro. Anders dan bij de jubelton mag het kind wat de fiscus betreft helemaal zelf weten wat hij of zij met dit geld doet. Schenk je meer aan je kind of partner, dan vraagt de fiscus tot een bedrag van 158.669 euro tien procent.

„We zien de laatste tijd echter een verschuiving van schenken naar lenen”, zegt notaris Ariën Nielsen van het gelijknamige notariskantoor aan het Zuiderpark in Groningen. „Hier komen veel mensen die hun kinderen met een lening willen helpen. Dat heeft als voordeel dat je wat gemakkelijker een van je kinderen kunt helpen. Het vermogen blijft van jou en het heeft geen gevolgen voor de nalatenschap aan anderen.”

Bij een lening is het wel zaak een marktconforme rente te vragen. Bij een erg lage of geen rente ziet de Belastingdienst dit als een verkapte schenking. Dan kan er dus een belastingaanslag volgen. „Maar je kunt wel die jaarlijkse belastingvrije schenking verrekenen met de rente”, zegt Nielsen.

Vervolgens rijst de vraag of je een hypotheek aan de lening koppelt of niet. Nielsen: „Banken stellen die zekerheid, omdat ze hun klanten niet kennen. Ouders kennen hun kinderen natuurlijk wel en dan kun je je afvragen of dat nodig is. Als notaris adviseren we wel om die zekerheid in te bouwen, maar kinderen zeggen dan soms: ‘Vertrouw je mij niet?’. Voordeel van een hypotheek is wel dat de marktconforme rente lager is dan bij een lening zonder zekerheid, bevestigt Nielsen.

Wil je toch schenken, dan kun je het beste al je kinderen tegelijkertijd hetzelfde bedrag toestoppen. Gelijke monniken, gelijke kappen. Maar als je drie of vier kinderen hebt, moet je diepe zakken hebben. Wil je toch een van je kinderen geld schenken, dan kun je in je testament een clausule opnemen dat zoon of dochter alvast dit bedrag heeft gehad en dat dit met de erfenis wordt verrekend.

Hopelijk heb je nog vele jaren te gaan tot je overlijden. Nielsen waarschuwt dat je daarom ondanks zo’n clausule toch scheve gezichten kunt krijgen. „Zo van: Piet heeft dat geld al een tijd geleden gehad, wij moesten erop wachten. En misschien is dat bedrag dan door de inflatie een stuk minder waard geworden.”

Het belangrijkste is vooral om open kaart te spelen en schriftelijk vast te leggen wat je doet, benadrukt Nielsens. „Niks is zo vervelend als dat mensen er bij het overlijden van vader of moeder ineens achter komen dat hun broer of zus een tijd geleden al een schenking of een lening heeft gehad.”

Ook willen ouders nog wel eens dat hun geld na een echtscheiding aan de ‘warme kant’ van de familie blijft. Van belang hierbij is de vraag of hun kinderen voor of na 2018 zijn getrouwd. Sinds dat jaar zijn huwelijken niet meer standaard in gemeenschap van goederen. „Je kunt een uitsluitingsclausule opnemen waardoor het geld bij jouw zoon of dochter blijft, ook als hij of zij in gemeenschap van goederen is getrouwd.”

Last but not least moet je goed voor jezelf blijven zorgen. Nielsen ziet soms dat ouders wel erg gul zijn. „Denk goed na of je zelf goed kunt blijven leven”, adviseert Nielsen. „En luister naar je emoties. In de jaren zeventig en tachtig was de trend om je huis bij leven alvast over te dragen aan de kinderen. Maar dan spraken we mensen die zeiden: ik wil geen huur betalen aan mijn kinderen. Als het niet goed voelt, moet je het niet doen.”