Irma Noorbergen, Herman Koopman en Eric Ebbers (vanaf links) vorig jaar bij de opvang van overtollig water in raingarden van Unilin op bedrijventerrein Euvelgunne in Groningen. Foto: Jaspar Moulijn
Bij flinke buien stond het snel blank bij laminaat- en pvc-vloerenspecialist Unilin op bedrijventerrein Euvelgunne in Groningen. Sinds het regenwater is afgekoppeld van het riool zijn er nooit meer zulke waterballetten.
,,Als het regent staat dit in 5 tellen vol", wijst Herman Koopman, zogenoemd hub-manager van Unilin in Groningen, het voormalige Koninklijke Peistman, dat ook onder de nieuwe naam nog altijd specialist is in laminaat en pvc-vloeren. Hij staat naast de raingarden aan de rand van het parkeerterrein van zijn bedrijf op bedrijventerrein Euvelgunne in het zuidoosten van Groningen stad.
Een raingarden bestaat, in dit geval, uit vier verdiepte tuinborders van zo'n 4 meter bij 1,60 meter diep, die met elkaar in verbinding staan. Al het hemelwater van het dak van 1870 vierkante meter, plus al het water van het parkeerterrein van 884 vierkante meter, komt hierin terecht en in bergingen onder de parkeervakken, die geplaveid zijn met waterdoorlatende tegels (het Rain(a)Way-systeem). Vanuit de ondergrondse berging, waar 55.000 liter water in kan, infiltreert het water gecontroleerd in de ondergrond en vult daar het grondwater aan.
De raingarden is uiteraard een oase van biodiversiteit – op een bedrijventerrein ligt nu eenmaal veel asfalt. In de bakken is de grote kattenstaart in de nadagen van haar bloei. De grond die vrijkwam bij het graven van de verdiepte borders is achter het pand opgebracht. Ook daar is een bloementuin ontstaan. Nu bloeien de teunisbloem, het kaasjeskruid en – nog even – de ossentong nog. Maar uitgebloeide contouren van het slangenkruid, de grote kaardenbol en wilde peen zijn nog duidelijk te herkennen.
Bij hevige buien hadden we hier natte voeten. Het water kwam in de wc’s omhoog
We wandelen om het gebouw heen met Koopman, Irma Noorbergen, manager bedrijvenpark van Bedrijvenvereniging Zuidoost, en met Eric Ebbers, projectleider vanuit de gemeente Groningen, en praten over het project Klimaatregelen Euvelgunne. Ook elders op Euvelgunne hebben bedrijven namelijk maatregelen genomen om hemelwater van het riool af te koppelen.
,,Kijk, bij de buurman zijn we net klaar met een wadi om het gebouw heen", zegt Ebbers. Door het hek van een opslagboxenverhuurder zien we inderdaad een verdiepte strook die vol staat met kruiden. ,,We zagen dat er een projectontwikkelaar bezig was en toen hebben we die benaderd. Op het laatste moment zijn deze maatregelen er nog ingepast."
Het project om hemelwater niet terecht te laten in het rioleringsstelsel heeft aanzienlijke voordelen. Voor Unilin zijn die duidelijk, vertelt Koopman. ,,Bij hevige buien hadden we hier natte voeten. Het water kwam in de wc's omhoog. We merken dus direct wat van onze maatregelen. Er zijn al een paar flinke buien geweest, en toen kwamen we er met een droog achterwerk van af."
Clusterbuien
De aanleiding voor het project is het feit dat het rioleringsstelsel de clusterbuien niet kan verwerken en de gemeente maar een klein deel van het oppervlak in eigendom heeft, vertelt Ebbers. Ook het rioolstelsel verderop in de stad - het rioolwater moet van hier naar de rioolwaterzuiveringsinstallatie in Garmerwolde - raakt bij dergelijke buien overbelast. ,,Maar hier al dat asfalt open te breken om een gescheiden stelsel aan te leggen is niet te doen. Daar hangt ook een prijskaartje aan, en we dachten: dat geld kunnen we efficiënter inzetten."
,,En opengebroken wegen geven heel veel overlast op bedrijventerreinen", vult Noorbergen aan, die 350 van de ruim duizend bedrijven in Groningen Zuidoost vertegenwoordigt. Koopman: ,,Je wilt niet weten hoeveel facturen wij krijgen bij de kleinste werkzaamheden, al is het maar het trekken van een nieuw internetkabeltje. Als leveranciers niet terecht kunnen, kost hen dat geld."
Dus kwam er een samenwerking tussen onder meer de gemeente, Bedrijvenverening Zuidoost, de Regio Groningen-Assen, de waterschappen Hunze en Aa's en Noorderzijlvest, de kennisinstellingen Van Hall en Hanzehogeschool. Er werd een afkoppelcoach in het leven geroepen.
Zo begon in 2019 het klimaatadaptatieproject op Euvelgunne bij een kleine kopgroep, waaronder bouwmaterialengroothandel BMN, waar 7000 vierkante meter dak en 20.000 vierkante meter opslag- en parkeerterrein werd afgekoppeld. Daar worden sindsdien de toiletten doorgespoeld met regenwater.
Hemelwaterjenever
Inmiddels zijn ruim twintig bedrijven bij het project betrokken. Sommige bedrijven hebben wadi's aangelegd, er wordt regenwater gebruik als koelwater, Hooghoudt heeft bij wijze van stunt een hemelwaterjenever gestookt (maar dat was eenmalig), bedrijven die vlak aan de Hunze staan wateren daar rechtstreeks op af, er wordt heel wat geëxperimenteerd. ,,Om te ontdekken wat werkt en te laten zien wat allemaal mogelijk is", zegt Ebbers.
Andere bedrijventerreinen hebben inmiddels belangstelling getoond, vertelt Noorbergen. ,,30 oktober komen de Aanjagers Programma Verduurzaming Bedrijventerreinen, een landelijke club, voor een rondleiding.
Eric Ebbers, Herman Koopman en Irma Noorbergen (vanaf links) achter Unilin op bedrijventerrein Euvelgunne in Groningen. Foto: Jaspar Moulijn
Negen hectare verhard oppervlak is inmiddels afgekoppeld. Het project streeft eerst naar achttien van de in totaal zestig hectare op Euvelgunne. Deelnemers kunnen een subsidie tegemoet zien, maar moeten ook een eigen bijdrage leveren. Unilin stak zelf zo'n 15.000 euro in de maatregelen. ,,Het is leuk om hieraan mee te doen", zegt Koopman. ,,Unilin werkt wereldwijd volgens het principe van OneHome, wat onder meer inhoudt dat we onze ecologische voetafdruk zo klein mogelijk willen maken. We recyclen pvc-afval en kunnen tegenwoordig zelfs de lijmresten ervan scheiden. We willen zo circulair mogelijk werken en daar passen ook deze klimaatmaatregelen bij."
Zwerfvuil
Voordat de verslaggever de grote kattenstaart heeft gedetermineerd met zijn mobiele telefoon, heeft Noorbergen de naam van het gewas al goed geraden. Koopman bukt zich om een stuk weggewaaid piepschuim uit de raingarden te vissen. ,,Even wat zwerfvuil opruimen."
,,Vorige week waren we hier met 66 mensen zwerfvuil aan het rapen in het kader van de World Cleanup Day", zegt Noorbergen. ,,Mooi hè; ooit begonnen we met 25 deelnemers. We hebben heel wat afval weggehaald."
Koopman: ,,Tja, het blijft een bedrijventerrein hè..."