De gemiddelde webshopconsument lijkt zich niet heel bewust van circulariteit en herbruikbaarheid. BOXO brengt daar verandering in, meende de jury van de Duurzame Dertig. Met de herbruikbare pakketpostverpakkingen won het bedrijf van Okke de Jonge de categorie Start-up.
Veel tijd om te bekomen van de verrassing van de winst in de categorie Start-up van de Duurzame Dertig nam Okke de Jonge van BOXO vorige week woensdag niet. ,,Ik zat meteen weer achter de laptop, want er moet ook gewerkt worden”, glimlacht hij in de bedrijfskantine in Kollum. ,,Ik ben van de nuchterheid, zo van: mooi, maar we moeten nu ook weer door.”
Okke de Jonge (23) richtte in 2021, tijdens zijn studie Ondernemerschap en Retailmanagement aan hogeschool NHL Stenden in Leeuwarden, het bedrijf op om een duurzame oplossing voor de verpakking van postpakketten te bedenken, te maken en ingevoerd te krijgen. Uit bigbags voor melkpoeder van FrieslandCampina, die om hygiëneredenen maar één enkele keer gebruikt mogen worden en dan altijd bij het afval belandden, maakt BOXO stevige verzendverpakkingen voor met name kleding- en boekenbestellingen. Met een statiegeldsysteem en een netwerk van inleverpunten is een duurzaam alternatief gerealiseerd voor de kartonnen pakketverpakkingen die na eenmalig gebruik bij het oudpapier belanden.
Verpakkingen met label van BOXO. Foto: Jilmer Postma
De jury van de Duurzame Dertig, de jaarlijkse groene verkiezing van Friesch Dagblad, Dagblad van het Noorden en Leeuwarder Courant, prees deze innovatie, die een breed gedragen ergernis over de verspilling van steeds weer nieuw karton wegneemt. De statiegeldgedachte is bovendien ‘een slimme toepassing op circulaire businessmodellen’ en maakt ‘voor de consument zichtbaar wat circulaire economie is’. De Jonge: ,,Ik ben door deze prijs nog gemotiveerder geworden om dit concept te laten slagen. Die laat zien dat het probleem herkend wordt en onze oplossing erkend wordt.”
Drie partijen
De prijs van 50.000 euro mediabudget van uitgever Mediahuis Noord kan De Jonge goed gebruiken. ,,Onze uitdaging is dat we te maken hebben met drie partijen: de webshops, de consumenten, en het inlevernetwerk. Die moeten we allemaal mee zien te krijgen en daar zijn drie verschillende marketingmethodes voor nodig.”
De Jonge registreerde BOXO in 2021. Vanaf 2022 werden de eerste verzendverpakkingen gemaakt in het naaiatelier van Dokwurk in Dokkum. Een jaar later stopte de sociale werkvoorziener met dit atelier, en kwam De Jonge uit bij Harry Hietkamp, die in Kollum een atelier heeft waar mensen met afstand tot de arbeidsmarkt kussens op maat maken. ,,Die zijn hoofdzakelijk voor buitenmeubilair”, vertelt Hietkamp. ,,Het is dus een seizoensproduct. We zijn met andere bedrijven in zee gegaan om jaarrond te kunnen produceren.”
Zo worden hier ook de hoezen voor zittingen van gerecyclede bureaustoelen gemaakt uit afgedankte spandoeken en reclamebanieren voor Opnieuw! uit Buitenpost, ook een Duurzame Dertig-genomineerde. Vier mensen zitten achter de naaimachine, van wie er vandaag drie zijn. Ze feliciteren De Jonge bij binnenkomst meteen met de prijs. Ze hebben wel eens de duizend verpakkingen in een week aangetikt, zegt Hietkamp.
Uit het juryrapport
Het verandert nog niet direct iets aan het gesleep met spullen van over de hele wereld en aan het eindeloze geconsumeer maar BOXO handelt wél met de stortvloed van eenmalig gebruikt karton verpakkingen. Dat maakt dit idee goed opschaalbaar; de statiegeldgedachte is een slimme toevoeging op circulaire businessmodellen in deze branche. Concrete inspiratie die nodig is om ook andere bedrijven stappen te laten zetten in deze richting. Het is simpel maar je moet het maar bedenken én doen. En de herbruikbare zakken zijn gemaakt van gebruikte big bags, dus die krijgen hiermee ook een goede nieuwe bestemming. Het voor de consument zichtbaar maken wat circulaire economie is en het enorme potentieel voor groei die dit bedrijf biedt, maken dit jonge bedrijf een terechte winnaar in deze categorie.
Dat zijn nog altijd minieme aantallen. ,,Ons marktaandeel is nog vele nullen achter de komma. Er worden twee miljoen pakketjes per dag bezorgd in Nederland. Onze ambitie is om de norm te worden, dat het net zo normaal is als het inleveren van een leeg kratje bier, dus dan moet om te beginnen 51 procent van de pakketjes in BOXO-verpakkingen verzonden worden. Een miljoen dus.”
Inleverpunten
Er zijn nu 48 inleverpunten in Nederland. De Jonge, zijn twee compagnons en zes medewerkers werken aan de uitbreiding ervan. Er loopt een proef bij vijf vestigingen van Bruna. ,,Mijn collega Thomas gaat de steden in en benadert bloemenwinkels, kledingwinkels, sigarenzaken, pakketpunten, wat dan ook, om het inlevernetwerk te vergroten.”
Ook het aantal webshops dat de BOXO-mogelijkheid aanbiedt groeit. Internetshops als Loofys, Ellastiek, Bord en Meer, Pogo Design en Vry bieden de mogelijkheid al aan. ,,Onze softwarebouwers hebben zelf een tool gemaakt die herkent of een klant in de buurt van een inleverpunt woont, en zo ja, dan krijgt die de mogelijkheid om een statiegeldverpakking te gebruiken. Net als je bij het uitchecken de betaalmethode en de verzendmethode kiest, kun je ook kiezen voor de verpakkingsmethode. We zijn bewust begonnen met een aantal kleinere webshops.”
Ook het klantenbestand moet vergroot worden om BOXO tot een succes te maken. ,,Nu focussen wij nog op de bewuste, duurzame klant, die bereid is om de verpakking naar een inleverpunt terug te brengen. Maar we willen ook klanten meekrijgen die niet zo duurzaam gemotiveerd zijn. We zijn nu dus in onderhandeling met pakketbezorgers om de mogelijkheid om de lege verpakkingen met de bezorger mee terug te geven te creëren.”
Alledaagse ergernis
Het idee voor BOXO ontstond uit een alledaagse ergernis. ,,Ik noteer altijd problemen die ik tegenkom. Het viel me op dat ik veel dingen opschreef die met thuisshoppen en pakketbezorging te maken hadden. Dingen komen beschadigd aan, je krijgt heel grote dozen met een heel klein product erin, de dozen zijn heel mooi maar die moet je toch meteen weggooien, dat soort dingen. Het voelt allemaal zo ouderwets is zo’n gigantische markt. We verzenden twee miljoen pakketten per dag, hoe kunnen we nou met zo’n dom systeem werken met zijn allen? Ik dacht: ik ga een verpakking maken die minder lucht vervoert en duurzaam is, dus meerdere malen meegaat.”
Want het thuisconsumentisme is op zichzelf al onduurzaam genoeg. ,,In de bezorgmarkt van de e-commerce is het gigantisch misgegaan: iedereen bestelt maar en alle busjes rijden achter elkaar door de straten. Aan de verpakking kunnen we in ieder geval iets doen.”
De BOXO-verpakkingen zijn geschikt voor kleding en boeken. Ook aanbieders van andersoortige producten, zoals elektronica en wijn, willen duurzamere verpakkingsmethodes. ,,Die willen we meteen meenemen in het statiegeldsysteem, zodat alle herbruikbare verzendverpakkingen altijd bij alle inleverpunten ingeleverd kunnen worden. Als iedereen zijn eigen retoursysteem gaat optuigen gaat het mis.”
Top 10
Dit is de top 10 uit de categorie Circulaire start-up van de Duurzame Dertig 2024. De nummers 1 tot en met 3 zijn gekozen door de jury, 4 tot en met 10 is gerangschikt op alfabetische volgorde.
