Zo moet megabatterij in Delfzijl pieken op stroomnet voorkomen. Opslag is vergelijkbaar met 300 miljoen AAA-batterijen bij elkaar

Bij de aankondiging in het voorjaar van 2023 was de batterij in Delfzijl nog de grootste van Nederland. Leopard, zoals Giga Storage het project in Delfzijl noemt, heeft een opslagcapaciteit van 1200 megawattuur en een vermogen van 300 megawatt. Leopard kan in vier uur opgeladen worden, ontladen kost net zoveel tijd. Om iets van een beeld te geven: de batterij in Delfzijl is vergelijkbaar met 300 miljoen AAA-batterijen bij elkaar.

De afgelopen twee jaar zijn er grote batterijprojecten bijgekomen. In Vlissingen wordt bijvoorbeeld gewerkt aan een batterij van 1400 megawattuur en vermogen van 350 megawatt. Maar de batterij-opslag in Delfzijl kan nog groeien. Bij de bouwstart zei CEO Kevin Dijkers van Giga Strorage woensdag dat hij met havenbedrijf Groningen Seaports (eigenaar van de grond) in gesprek is over uitbreiding van Leopard. Over de omvang daarvan wilde Dijkers nog niets zeggen.

In Delfzijl is de batterij direct aangesloten op het hoogspanningsnet. In de omgeving wordt via wind- en zonneparken veel duurzame elektriciteit opgewekt. Kort gezegd slaat de batterij elektriciteit op als er veel groene stroom wordt geproduceerd. Die stroom wordt weer terug geleverd als de vraag naar stroom groot is.

Daarmee kunnen pieken op het hoogspanningsnet worden afgetopt. Richting een stabiel elektriciteitsnet in 2030 zegt netbeheerder Tennet een grote rol te zien voor batterijen. Om het systeem stabiel te houden, voorziet Tennet in 2030 in Groningen een batterijvermogen van meer dan 2000 megawatt, in Drenthe tussen de 200 en 1000 megawatt.

Enkele voorwaarden verbindt de netbeheerder er wel aan. Zo heeft het de voorkeur als een batterij wordt gebouwd nabij plekken waar zon- en windparken actief zijn, de stroom die zij leveren kan dan direct worden opgeslagen. Ook is een locatie dicht bij een hoogspanningsstation aantrekkelijk vanwege de kosten en kortere kabels.

De aanleg van Leopard vergt een investering van 300 miljoen euro. Giga Storage is een onderneming, er moet geld verdiend worden. Het bedrijf gaat een deel van de capaciteit van de batterij verhuren aan derden. Speculeren met stroom van Leopard zit er volgens  Giga Storage niet in.

Het bedrijf wijst erop dat energiemarkten het stroomnet bepalen. Als Tennet stroom wil, zegt het bedrijf tegen de markt ‘wie kan ons op dat tijdstip die stroom leveren’. Stroomleveranciers, dus ook de partijen die capaciteit huren op Leopard, kunnen op dat tijdslot bieden.

Het beste bod wint. Voor Tennet betekent dat het de beste prijs krijgt voor dat moment.

Bovendien claimt Giga Storage dat het ook diensten levert als het gaat om netcongestie en overbelasting van het net. Een batterij leidt, er zegt Giga, volgens onderzoek toe dat stroom goedkoper kan worden omdat netbeheerders minder investeringen hoeven te doen om pieken op te vangen.

De stroom die Giga Storage opslaat komt binnen via het elektriciteitsnet. Terug leveren gaat ook weer via het net. Hoe zit het met de kosten voor gebruik van het net, de transportkosten?

Daarover hebben de Amstelveners een stevige robber gevochten met Tennet. Giga Storage vindt de transportkosten niet eerlijk en te hoog, omdat het zichzelf beschouwt als energiecentrale die uitgesteld stroom levert. Een leverancier betaalt niets.

Ja. Vorige zomer is een nieuw contract in het leven geroepen. Volgens dat contract mag Giga Storage over een jaar gezien 85 procent van de tijd de batterij laden dan wel ontladen. In de overige 15 procent van de tijd kan Tennet tegen Giga zeggen ‘jullie mogen de batterij nu niet ontladen ofwel stroom aan het net terug leveren’. Dat zal gebeuren op momenten met veel zon en wind, dus momenten waarop er veel stroom wordt geproduceerd en het dus druk is op het.

In ruil daarvoor krijgt Giga Storage een korting op de transportkosten die kan oplopen tot 65 procent. Hoe vaker het verzoek komt geen stroom te leveren. Hoe hoger de korting, met een maximum van dus van 65 procent.