Bij de VW fabriek in Emden is een kade voor schepen die de auto's vanuit de fabriek naar talloze plekken in de wereld vervoeren. EPA/Ingo Wagner
Niedersachsen Ports (Nports) wil de komende jaren honderden miljoenen euro’ s investeren in de verdere ontwikkeling van de haven in Emden. Twee grote projecten springen in het oog. Aanpassen en renoveren van de grote zeesluis en de aanleg van een grote scheepskade.
Hebben de forse investeringen in de Emder haven gevolgen voor de Eemshaven? Kiezen rederijen er straks voor om hun schepen in de Ostfriese haven te laten lossen en laden?
De Eemshaven heeft een groot voordeel ten opzichte van Emden. De Noord-Groningse haven is direct vanaf de Noordzee te bereiken. Dat betekent een kortere vaartijd. Wil een kapitein met zijn schip naar Emden dan moet hij sowieso extra reistijd inplannen omdat het schip door de zeesluis moet en weer terug.
Daarnaast klinkt het mooi: honderden miljoenen euro’ investering. Maar in feite gaat het grotendeels om een inhaalslag. Want waar de Eemshaven up to date is, heeft Emden met achterstallig onderhoud te maken. Vandaar dat Nports de honderd jaar oude, grote zeesluis voor ongeveer honderd miljoen euro wil moderniseren.
Met dit project is overigens al in juni 2024 begonnen en duurt ongeveer tien jaar. Volgens Nports moet de zeesluis aangepast worden om het achterland te beschermen tegen mogelijke overstromingen.
Groningen Seaports maakt zich in ieder geval niet direct zorgen over haar concurrentie positie ten opzichte van Emden. ,,Emden is een ander soort haven dan wij. Er is op dit moment veel vraag naar kades/bedrijfsterreinen in de Eemshaven, waardoor we ons niet direct zorgen maken om de ontwikkelingen daar”, zegt woordvoerder Tim Lambeck.
,,Ook voor wat betreft de afbouw van cruiseschepen zien we niet direct een risico”, zegt Lambeck. Cruiseschepen gebouwd op de Meyer Werft in Papenburg worden meestal afgebouwd in de Eemshaven. Ook wordt er brandstof getankt, veelal LNG. Af en toe laat Meyer een cruiseschip afbouwen in Emden of Bremerhaven. Op dit moment ligt Asuka III in Emden aan de kade. Dat cruiseschip is veel kleiner dan de meeste cruiseschepen van Meyer.
Emder haven uitvalsbasis voor militaire voertuigen
Het tweede grote project in de Emder haven is de bouw van een scheepskade, waarvan de aanleg deze zomer begint. De kosten worden geraamd op 70 miljoen euro. Het dicht de kloof tussen Emspier en Emskai. Daardoor kunnen er grotere en ook meer schepen afmeren voor het laden en lossen.
De kades zijn belangrijk voor het verschepen van nieuwe auto’s van de VW fabriek. Ook is de haven een belangrijke uitvalsbasis voor militaire voertuigen. Meer diepgang is nodig, omdat Emden, bij de monding van de rivier de Eems, met een slibprobleem te maken heeft.
Door de getijdenregeling, bij de stormvloedkering Emssperwerk bij Gandersum, verliezen de ligplaatsen in de buitenhaven van Emden bij eb ongeveer 40 centimeter aan waterdiepte, waardoor schepen -vooral autoschepen- niet meer volledig kunnen lossen. Het slibprobleem speelt al tientallen jaren in de rivier de Eems.
NPorts heeft de afgelopen twintig jaren 275 miljoen euro geïnvesteerd in de uitbreiding van haar haven in Emden. Het grootste afzonderlijke project in de haven van Emden sinds 2005 was de renovatie van de Nesserlandersluis, die 97 miljoen euro heeft gekost. Daarnaast is de afgelopen jaren 95 miljoen euro geïnvesteerd in onderhoudsmaatregelen, waarvan 8 miljoen euro in het onderhoud en de uitbreiding van de spoorinfrastructuur.
Naast de grote zeesluis en de versteviging van de kade zijn er voor 2025 verdere investeringen gepland. Circa 20 miljoen euro wordt geïnvesteerd in de verdere ontwikkeling van de haven, vergezeld door 23,6 miljoen euro voor het onderhoud van de bestaande infrastructuur. Er wordt een half miljoen euro geïnvesteerd in de havenspoorlijn en een miljoen euro in het onderhoud ervan.
De haven is een belangrijke werkgever in Ost-Friesland. Volgens een recent onderzoek naar de werkgelegenheidstrends waren in 2023 in de regio Emden 9.367 mensen direct en indirect werkzaam bij de haven. Meer dan in welke andere havenregio in Nedersaksen dan ook.