De miljarden die het nieuwe kabinet toezegt voor de komst van Lelylijn zijn het belangrijkste nieuws uit het regeerakkoord, zegt VNO-NCW-voorman Ton Schroor Foto: Jilmer Postma
De miljarden die het nieuwe kabinet wil uittrekken voor de aanleg van de Lelylijn leiden tot grote bijval in Groningen en Drenthe. ,,We hebben de helft nu binnen.’’
Drie miljard voor de Lelylijn. Het is voor Ton Schroor, directeur van VNO-NCW MKB Noord, ‘het nieuws’ van het regeerakkoord. ,,Natuurlijk moeten we nog met regionale overheden en ook met de EU aan de slag om de rest van het geld voor de aanleg bij elkaar te krijgen. Maar met dit bedrag alvast in de portemonnee hebben we een mooie onderhandelingspositie.’’
Als het aan Schroor ligt, worden er de komende jaren dan ook concrete stappen gezet richting de aanbesteding van de spoorlijn die Groningen via Drachten, Heerenveen en Lelystad met Amsterdam verbindt. De lijn zal de reistijd van en naar het Noorden aanzienlijk verkorten.
Schroor heeft met VNO-NCW MKB Noord de afgelopen periode stevig gelobbyd om de lijn op de agenda te krijgen. De kosten worden geschat op 5 tot 6 miljard euro. ,,Daarvan hebben we de helft nu binnen. En dat is een heel mooi resultaat.’’
Volgens Schroor bevat het hele regeerakkoord veel goed nieuws voor ondernemers. ,,Er is veel ambitie, de miljarden vliegen je om de oren. Wat voor ondernemers goed nieuws is, is dat er werk wordt gemaakt van verduurzaming. Dat wordt niet opgelegd via regels en restricties, maar er wordt echt hulp aangeboden’’, aldus Schroor. Verder wijst hij op de impuls voor de woningbouw rond Assen en Groningen, de afhandeling van aardbevingsschade en het ‘nee’ tegen gasboringen in de Waddenzee.
Naast de vreugde over de Lelylijn is er een ‘beetje verdriet’ over de Nedersaksenlijn. De spoorlijn die Emmen verbindt met Groningen. Die lijn wordt niet genoemd in het stuk van VVD, D66, CDA en ChristenUnie.
Daar was stilletjes wel een beetje op gehoopt, zegt woordvoerder Henk Kwak van de stichting Nedersaksenlijn. ,,Maar groot is de teleurstelling niet. We hebben onze pijlen gericht op het volgende kabinet. In het regeerakkoord van de ministersploeg die in 2025 aantreedt, willen we de Nedersaksenlijn wel opgenomen hebben. Tot die tijd gaan we door met onze lobby richting de regio, Den Haag en Brussel’’, aldus Kwak.
Juiste verbindingen leveren het meeste op
Ook NOM-directeur Dina Boonstra is blij met de toezegging voor de Lelylijn. ,,Goede infrastructuur is een vanzelfsprekende voorwaarde voor economische vooruitgang. De juiste verbindingen leveren het meeste op. Daarnaast wordt ingezet op versterking van de ROC’s voor een goede aansluiting van het onderwijs op de arbeidsmarkt en een leven lang leren. Eveneens enorm waardevol voor het noordelijke mkb. En ook de voortzetting van de regiodeals met Niedersaksen wil ik niet onvermeld laten.’’
Ze ziet in het regeerakkoord thema’s die ook in Noord-Nederland een voorname rol spelen. ,,Vergroening van de scheep- en luchtvaart en synthetische kerosine. Nieuwe verdienmodellen voor biobased materialen en stikstofbinding, en natuurlijk de kringlooplandbouw. Ik ben ervan overtuigd dat een aanzienlijk deel van de 35 miljard vanuit het klimaat- en energietransitiefonds en de 25 miljard voor het stikstoffonds in het Noorden zal landen.’’
Met kernenergie groene waterstof maken
Cas König, algemeen directeur van Groningen Seaports, is blij met de ambitie van het komende kabinet om in de kopgroep te zitten van de transitie naar een groene industrie. ,,Als een van de middelen wordt in het regeerakkoord gemeld dat de productie en import van waterstof wordt opgeschaald. Daar is onze regio klaar voor. Met de plannen voor kernenergie kan groene waterstof worden geproduceerd.’’
Daarnaast is König verheugd dat er geld wordt gereserveerd voor de aanleg van de Lelylijn. Deze treinverbinding kan bijdragen aan de versterking van de economie in het Noorden en een betere internationale treinverbinding met het noorden van Duitsland.
Een punt dat in dit akkoord volgens hem ontbreekt, is de aanwijzing van de windmolenparken op zee. ,,Daar hebben we onlangs nog een brief over geschreven naar de Tweede Kamer. Ik kijk dan ook uit naar de verdere uitwerking van de details, vooral over de plek waar en hoe deze energie aan land komt.”
Geen massale onteigening van boeren
Landbouworganisatie LTO Nederland reageert kritisch op het akkoord. De voorgestelde stikstofreductie is volgens de boeren ‘onrealistisch en vraagt het onmogelijke van de beperkte uitvoercapaciteit van de overheid’. ,,Maar er komt geen massale onteigening en geen halvering van de veestapel”, aldus LTO-voorzitter Sjaak van der Tak. „Tegelijk wordt de lat voor stikstofreductie onhaalbaar hoog gelegd.’’
LTO wil met het kabinet praten over de besteding van het stikstoffonds van 25 miljard euro. ,,Het kabinet maakt terecht miljarden vrij om boeren en tuinders te ondersteunen in de verduurzaming van de sector. De verdeling tussen gelden voor stoppers enerzijds en die voor innovatie anderzijds moet beter. Het is tekenend dat de kosten voor de uitvoer van beleid met 1,7 miljard hoger zijn dan die voor innovatie van stalsystemen, waar 1 miljard voor is’’, aldus Van der Tak.