Zorgen bij boeren Hans (49) en Edwin (34) over stikstofplan provincie Drenthe. ‘Wil niet weer met mijn trekker de weg op’

'De boer aan het roer’. Dat is de kern van het programma Toekomstgericht Landelijk Gebied Drenthe (TLGD), waarin wordt gepoogd om de stikstofuitstoot de komende jaren drastisch terug te dringen.

De landbouw in Drenthe krijgt te maken met harde reductiedoelen, van 30 procent voor reguliere veebedrijven tot zelfs 60 procent in gebieden dichtbij Natura 2000. De boeren mogen zelf kiezen hoe ze die doelen willen bereiken, maar vrijblijvend is het allemaal niet. Wie niet meebeweegt, krijgt het zwaar voor de kiezen.

De presentatie van het rapport TLGD zorgde voor veel verontruste reacties bij Drentse agrariërs, mede omdat er nog veel onduidelijk is. Woensdag debatteert Provinciale Staten over de plannen. Eén van de insprekers bij het debat is biologisch pluimvee- en melkveehouder Hans Brinke (49) uit Orvelte. „Van oorsprong kom ik uit de Achterhoek, maar mijn ouders kochten in 1999 deze boerderij in Orvelte. In 2010 heb ik het overgenomen.”

Hij pakt een papiertje van de tafel waar hij met pen wat aantekeningen op heeft gemaakt. „Ik wil vooral benadrukken dat wij boeren geen stelletje zeikerds zijn en dat we het allermooiste vak ter wereld hebben. Maar we willen dat vak nog wel tot in lengte van jaren blijven uitoefenen. Dat komt met alle plannen straks fors onder druk te staan.”

Terwijl Hans koffie zet, schuift ook Edwin Boer (34) aan bij het gesprek aan de keukentafel. Hij runt samen met zijn ouders een gemengd bedrijf in Elp, met 200 stuks melkvee en kalveren plus een beetje akkerbouw. Zijn bedrijf bevindt zich letterlijk op een steenworp afstand van Natura 2000-gebied.

„Veel van ons land grenst aan Natura 2000. Dat betekent straks wellicht dat we die grond niet meer mogen bemesten of bespuiten. Dat heeft wel impact. Het betreft zo’n 40 procent van het totaal aantal hectares. Daar zijn wel financiële verplichtingen over aangegaan. Het is nog onduidelijk of er vergoedingen of subsidies tegenover staan. Dan komt wel de levensvatbaarheid van je bedrijf in het geding."

De boer aan het roer. Beide agrariërs lachen wat meewarig om die zin. Zelf ervaren ze het niet zo. „We zitten roerloos achterop het schip”, blijft Edwin in de beeldspraak, „we moeten maar afwachten waar het schip straks heen vaart. Hopelijk de goede kant op."

„Je kunt wel zeggen dat we aan het roer staan, maar er staat gewoon heel veel onzekerheid tegenover”, vindt Hans „Straks heb je als bedrijf 30 of zelfs 60 procent gereduceerd en dan is het nog niet zeker of de vergunningverlening daarmee wel op gang komt. Dat is een kwalijke zaak."

Tot 2027 gebeurt er sowieso weinig op het gebied van vergunningverlening, want eerst moet de natuur worden hersteld. Of daarna Drenthe weer van het stikstofslot kan, hangt van veel factoren af.

Edwin Boer: „Op informatieavonden werd wel gezegd: we gaan van start en dan hopen we dat het goed gaat. Maar dat geeft een ontiegelijke onzekerheid en heeft impact op je bedrijf. Er zijn in het verleden wel vaker technieken bedacht om stikstofuitstoot te reduceren, maar die hielden uiteindelijk geen stand bij de rechter."

Biologisch boer Hans heeft een lager reductiedoel dan zijn collega Edwin, 30 procent. Hij verwacht dat wel te kunnen realiseren. „Maar in het TLGD staat niet hoe. Over de pluimveesector staat geschreven dat de Best Beschikbare Technieken (BBT) moet worden ingezet, maar het is onduidelijk wat die beste technieken dan zijn. Bovendien gaat het vaak over stalmaatregelen. Maar mijn kippen lopen over het algemeen buiten.”

Hoe het ook zij, beide boeren willen graag meewerken om Drenthe weer van het slot te halen. „Maar als ik in een 60 procent reductiegebied zou zitten, zoals Edwin, dan zou ik er wel slecht van slapen”, bekent Hans.

Edwin haalt zijn schouders op. „Gelukkig slaap ik nog wel goed, maar ik ben bang dat je nu van alles met elkaar bedenkt en dat de boel straks weer als een kaartenhuis in elkaar stort. Dat frustreert.”

„Er moet gewoon duidelijkheid komen”, stelt Hans, „voor minstens tien jaar. Dan weet je waar je aan toe bent. Ik wil niet zoals een aantal jaren geleden weer met mijn trekker de weg op om te protesteren. Daar heb ik helemaal geen zin in. Maar als het moet, doe ik het.”