Twee wandelaars lopen door het toekomstig bouwgebied Kloosterheide in de richting van Kloosterakker. Door stikstof loopt de ontwikkeling van Kloosterheide vertraging op. Foto: Marcel Jurian de Jong
Drenthe zit al geruime tijd ‘op slot’ vanwege de uitwerking van stikstof op kwetsbare natuur. Dat laat zich het sterkst voelen in Assen waar de uitbreiding van woonwijk Kloosterheide stagneert. „Daardoor staat de bestaande woningmarkt in Assen in de fik.”
Op de rommelige en deels met rijplaten bedekte straten van Kloosterakker in Assen staan tientallen bestelbusjes van bouwbedrijven en installateurs geparkeerd. Vrachtwagens met bouwmateriaal rijden af en aan. Verschillende bouwvakkers bewegen zich als mieren rond verschillende woonblokken en huizen die deels nog in de steigers staan.
De drukte aan de ene kant van de ontsluitingsweg Maaier in Kloosterakker staat in schril contrast met de rust aan de andere kant. In een groot stuk overwoekerd grasland liggen grote bulten zand en zwarte grond. In de verte liggen de Norgervaart en de N373 richting Veenhuizen. Er rijden geen auto’s. De weg is afgesloten vanwege werkzaamheden.
Duizend nieuwe woningen
Binnen enkele jaren wordt in het niemandsland tussen de Norgervaart en Kloosterakker een compleet nieuwe woonwijk uit de grond gestampt. Zo’n duizend nieuwe woningen moeten er komen ten westen van Assen. Dat is tenminste het plan. Maar al meer dan een jaar ligt het project stil.
Een ontbrekende natuurvergunning staat verdere ontwikkeling in de weg. Stikstof houdt de provincie Drenthe in een wurggreep. Nieuwe natuurvergunningen worden al een tijd lang niet afgegeven. En dus staat ook Kloosterheide stil. Eerst moet iets gedaan worden aan herstel van kwetsbare natuur. Kloosterheide ligt op een steenworp afstand van Natura 2000-gebied Fochteloërveen.
Een drone-foto van het toekomstig bouwgebied Kloosterheide. Rechts de waterberging parallel aan de Norgervaart. Links de wijken Kloosterveen en Kloosterakker. Foto: gemeente Assen
Roosdom-Tijhuis bezit veel grondposities in Kloosterheide. Het bouwbedrijf met 260 medewerkers en kantoren in Rijssen en Capelle aan den IJssel, is jaarlijks betrokken bij de bouw van zo’n 700 tot 800 woningen. Een aantal daarvan wordt al bewoond in de wijk Kloosterveen. Het bedrijf popelt om aan de slag te kunnen met fase 3 van de nieuwbouwwijk in Assen.
Wouter van Drie is directeur gebiedsontwikkeling van Roosdom Tijhuis. Hij typeert de stagnering van die plannen voor het Overijsselse bouwbedrijf als een ‘rimpeling in de vijver’. Maar, om in die beeldspraak te blijven, wel eentje veroorzaakt door een grote steen en met heel ruime kringen. „We hebben veel projecten lopen, maar meestal kunnen die in meer of mindere mate wel nog steeds doordraaien. Dat Assen nu tijdelijk ‘on hold’ staat is wel tamelijk uniek”, zegt Van Drie.
Voor Roosdom Tijhuis heeft de vertraging geen grote consequenties. Ja, er is geld geïnvesteerd in de gronden en daarover wordt jaarlijks rente betaald. Maar voor de bedrijfsvoering is de impact nog gering. „Wij hebben als ontwikkelende bouwer nog wel voldoende werkvoorraad. Maar dit heeft vooral veel impact voor de inwoners van Assen en de mensen die hier graag een woning willen kopen. Daar zit de meeste pijn. Die moeten nog langer in de wachtkamer zitten.”
De kaart van de Asser woonwijk Kloosterveen met in het geel gearceerd het toekomstige Kloosterheide. Beeld: gemeente Assen
Daar is nieuwbouwmakelaar Arjan Lamberink het roerend mee eens. Hij stond jarenlang aan het roer van een makelaarskantoor in Assen. Inmiddels is hij het nieuwe bedrijf Woonwzr gestart, dat gemeentes en ontwikkelaars adviseert op het gebied van nieuwbouw. Daarnaast begeleidt Woonwzr mensen die een nieuwbouwwoning zoeken.
Lamberink is positief over de ontwikkeling van Kloosterveen en het toekomstige Kloosterheide, maar waarschuwt voor een te eenzijdige woningbouwstrategie.
Gelukkig hoeft nog steeds niemand in Assen onder een brug te slapen
„De reflex is vaak om vooral veel starterswoningen te bouwen. Dat lijkt logisch gezien de enorme vraag, maar daarmee los je het doorstromingsprobleem niet op en soms vergroot je het zelfs. Je blust met benzine. Daardoor staat de bestaande woningmarkt in Assen in de fik. Als er onvoldoende woningen zijn voor doorstromers en senioren, komt de hele boel vast te zitten. Dat zien we al een aantal jaren als een probleem in Assen.”
‘De sleutel ligt in doorstroming’
Volgens Lamberink ligt de oplossing daarom breder dan alleen nieuwbouw. „Alleen maar ‘bouwen, bouwen, bouwen’ roepen is te simpel. De sleutel ligt in doorstroming én het beter benutten van de bestaande woningen.”
De stikstofdepositie houdt de woningmarkt nu ook gevangen. Kloosterheide voelt die pijn het hardst. Zonder passende maatregelen om stikstofuitstoot te reduceren is er nul vooruitgang. Maar volgens Lamberink is dat niet het enige probleem in Assen.
Nieuwbouwmakelaar Arjan Lamberink: „Je blust met benzine. Daardoor staat de bestaande woningmarkt in Assen in de fik.” Eigen foto
De hoofdstad in Drenthe staat er niet om bekend erg slagvaardig te zijn als het gaat om het bouwtempo. De stroperigheid regeert, weet Lamberink. „Als je het vergelijkt met mijn geboortestad Hardenberg zie je dat daar jaarlijks meer woningen worden gerealiseerd dan in het aanzienlijk grotere Assen. Dat laat zien dat het ook anders kan.”
Volgens hem ligt dat niet aan een gebrek aan ambitie. „De bestuurlijke wil is er zeker, zowel bij de wethouder als in de gemeenteraad. Maar in de praktijk zie je dat plannen vaak vastlopen in de uitvoeringsfase. Procedures stapelen zich op en de ambtelijke capaciteit staat onder druk. Je moet soms de ambtelijke organisatie figuurlijk een schop onder de kont geven. Het moet nu gebeuren, gas erop met elkaar. De woningmarkt wacht niet op beleid, maar op woningen.”
Sneer voor BBB
De gemeente Assen acht het met de gemeenteraadsverkiezingen in zicht niet opportuun om te reageren op de stagnerende bouwplannen in Kloosterheide. Wethouder Albert Smit laat via zijn woordvoerder Eddy Beuker weten dat de gemeente Assen druk bezig is met de voorbereiding voor de totstandkoming van de nieuwe woonwijk en in afwachting is van de benodigde natuurvergunning. „We gaan ervan uit dat we binnen afzienbare tijd verder kunnen met de ontwikkeling van het gebied.”
Burgemeester Marco Out was onlangs namens het college van B&W echter vrij scherp in zijn brief aan de provincie Drenthe, met –tussen de regels door– een sneer in de richting van de grootste coalitiepartij BBB.
‘Pijnlijke maatregelen’
„Vooral bij het creëren van stikstofruimte is er een belangrijke rol weggelegd voor de provincie. Wij zien de opgave waarvoor de provincie is gesteld en de belangen en zorgen van boerengezinnen”, schrijft Oud in een reactie op de concept-omgevingsvisie.
„Wij zien echter ook de belangen van onze ondernemers die door willen of zich willen vestigen; de mensen die dringend een dak boven hun hoofd nodig hebben of mensen die zich graag veilig verplaatsen waarvoor aanpassingen van wegen nodig zijn. Wij vragen u dan ook om een voortvarende aanpak van de stikstofproblematiek waarbij misschien pijnlijke maatregelen nodig zijn”, waarschuwt Out.
De provincie Drenthe is druk bezig met het oplossen van de stikstofperikelen, benadrukt gedeputeerde Yvonne Turenhout. Die overigens niet van BBB-, maar van PvdA-huize is. Turenhout heeft hoge verwachtingen van het programma Toekomstgericht Landelijk Gebied Drenthe (TLGD). Dat is de eigen aanpak van de provincie om Drenthe weer uit de stikstofcrisis te halen en vergunningverlening weer mogelijk te maken.
De brug over de Kloostervaart voor (brom)fietsers en bestemmingsverkeer. Rechts in de verte Kloosterakker. Foto: Marcel Jurian de Jong
„Ik ben ervan overtuigd dat het TLGD voldoende geborgde maatregelen in zich heeft om de natuur weer te laten herstellen en Drenthe van het stikstofslot te halen. We verwachten ook dat de maatregelen die Drenthe neemt bij de rechter stand zullen houden. Voor de zomer geven we er een klap op”, denkt Turenhout.
Tevens wordt reikhalzend uitgekeken naar de resultaten van de Taskforce Stikstof, zoals die is opgetuigd door het nieuwe kabinet Jetten. „Ik begrijp dat we hun plannen ook nog voor de zomer kunnen verwachten. Daar komen veelbelovende maatregelen in over zonering rond Natura 2000-gebieden en grondgebonden landbouw. Dat zal voor lucht zorgen in het stikstofdossier. Wat dat betreft gebeurt er best een hoop. We zijn echt wel een stuk verder dan een jaar geleden”, aldus de gedeputeerde.
‘Niemand slaapt onder een brug’
Wie weet kunnen de aannemers en installateurs dan de komende jaren eindelijk hard aan de slag om de resterende hectares grond tot de waterberging aan de rand van de Norgervaart vol te bouwen. Dat zal een boel woningzoekenden die ongeduldig wachten op een nieuwe koop- of huurwoning in Assen vast heel gelukkig stemmen.
Maar alle gedoe met stikstof, de ambtelijke stroperigheid en de wachtlijsten met woningzoekenden ten spijt, alles is relatief weet nieuwbouwmakelaar Arjan Lamberink. „Gelukkig hoeft nog steeds niemand in Assen onder een brug te slapen.”
Van alle kanten belicht
De provincie Drenthe staat tot 2050 voor de uitdaging om 45.000 nieuwe huizen te bouwen. Dit om het nijpend woningtekort in de provincie op te lossen. Maar bouw je dan vooral woningen voor ouderen of probeer je juist jonge mensen aan een starterswoningen te helpen? Of kan dat allebei? Moeten er nieuwe woonwijken verrijzen of wil je ook uitbreiden binnen dorpskernen? Over die overwegingen en uitdagingen gaat het vooral in onze nieuwe serie verhalen, waarin we de woningopgaaf in Drenthe van alle kanten belichten. Tips of reacties: drenthe@dvhn.nl
