Janny Smid bij de verbouwde schuur in Valthe. Foto: Boudewijn Benting
De provincie en gemeenten in Drenthe versoepelen de regels voor wonen om de klemzittende huizenmarkt vlot te trekken. Soms is de praktijk echter weerbarstig. Janny Smid uit Valthe probeert al jaren haar schuur of erf te mogen bewonen. „Ik heb hoop, maar durf nog niet te juichen.”
Janny Smid (62) las een paar jaar geleden in de krant dat de gemeente Borger-Odoorn op zoek was naar plekken in dorpen waar woningen kunnen komen. Nou, zo’n plek had zij wel – en een plan ook.
Ze zag het helemaal voor zich: naast haar boerderij aan de Hoofdstraat 10 in Valthe kon een schuurwoning komen, op een stuk grasland van 3000 vierkante meter. Goed voor vier appartementen. Van de huidige schuur kon een vijfde woning worden gemaakt. Op de website Erfdelen.nl deed ze inspiratie op.
„En ik dacht: we zetten er nog een gemeenschappelijke berging bij, zodat niet iedereen zijn eigen grasmaaier hoeft te hebben. Dan ben je ook meer mét elkaar. We waren allemaal best wel een beetje eenzaam, zo tijdens en vlak na de coronaperiode.”
Ze was bereid de grond goedkoop aan een coöperatie te verkopen. „Aan een vereniging uit het dorp, niet aan mensen van buitenaf.”
Gegadigden
Zelf zou zij er ook een plekje kunnen krijgen. Zo kon ze ruimte vrijmaken in de boerderij waar ze toen woonde, voor een gezin.
Gegadigden voor de appartementen waren er al, onder wie kennissen uit Valthe voor wie de eigen woning te groot was geworden.
Maar die kennissen zijn inmiddels verhuisd naar het Ermerstrand, Janny naar Emmen en haar plan naar de ijskast. „Ik heb van de gemeente geen enkele reactie gekregen op mijn appartementenplan.”
Ze was te laat, erkent ze. De sluitingstermijn voor het aandragen van locaties was ruim een week verstreken. „Via via heb ik begrepen dat het hierdoor nooit in behandeling is genomen.”
Gedoe over schuur
Ondertussen is er gedoe ontstaan over de voormalige schuur bij de boerderij, die Janny met haar partner heeft verbouwd tot woonruimte. Er hebben tijdelijk twee mannen gewoond die dringend een plek nodig hadden. „De gemeente wist ervan en gedoogde het.”
Die gedoogsituatie veranderde toen Janny er na het vertrek van de mannen zelf in trok. Ze had haar boerderij verkocht om te verhuizen naar Emmen en woonde ter overbrugging in de verbouwde schuur, die inmiddels kadastraal was afgesplitst en nu Hoofdstraat 10B als adres heeft.
„Een buurman heeft de gemeente verzocht om te handhaven en dan doet de gemeente dat. Officieel mag ik er alleen mijn kantoor in hebben. Ik ben jurist en schoorsteenveger. De administratie doe ik hier.”
Douche zonder kranen
Janny en haar partner zijn er elke dag vanwege de katten en kippen die er rondlopen. Maar wonen is er dus niet toegestaan, zo kregen ze te horen.
Janny wijst naar het keukenblok, waarvan het kookgedeelte noodgedwongen onklaar is gemaakt. Op de plek van de kookplaat ligt nu een houten plaat.
De wc zit er nog wel, want een kantoor mag een toilet hebben. „En hier was de douche”, showt Janny de douchecabine. De kranen zijn weggehaald en vervangen door afdekdopjes. De ruimte doet nu dienst als kledingkast. „Het is een kwestie van de kranen terugplaatsen en het is klaar. Je zou hier vanaf morgen kunnen wonen. Het is puur een papieren kwestie.”
Op last van de gemeente heeft Janny de kookplaat uit het keukenblok gehaald en vervangen door een afdekplaat. Foto: Boudewijn Benting
Maar er gloort hoop voor Janny. De gemeente Borger-Odoorn heeft de regels omtrent wonen op een erf namelijk versoepeld. Ze wil onder meer tijdelijke woningen toestaan voor maximaal vijftien jaar. Zoals meer gemeenten hoopt ze er de klemzittende woningmarkt mee vlot te trekken.
‘Regels zijn niet helder’
Janny wil binnenkort in gesprek met de gemeente. „Mag ik dan nu eindelijk wonen in mijn verbouwde schuur? Ik probeer het al zo lang voor elkaar te krijgen. Ik zie zeker mogelijkheden, maar echt duidelijk is het allemaal nog niet. De gemeente wil weliswaar tijdelijke woningen toestaan, maar wat als zo’n woning in een bestaand gebouw komt, zoals bij mij het geval is?”
Volgens Smid zijn de nieuwe regels niet helder over grote voormalige boerenschuren. „Over de oppervlakte van tijdelijke woningen binnen de bebouwde kom staat niets vermeld; alleen voor tijdelijke woningen buiten de bebouwde kom. En die mogen niet groter zijn dan 50 vierkante meter. Mijn schuur is groter.”
Overigens laat ook haar nooit van de grond gekomen idee voor een nieuwe schuurwoning met appartementen haar niet los. „De provincie Drenthe heeft het rapport ‘Ruimte zat in Drentse dorpen’ opgesteld. Nou, hier sowieso! Maar de Rekenkamer van Borger-Odoorn concludeerde ook al dat in Borger-Odoorn opvallend weinig actie is als het gaat om bijzondere woonvormen.”
Gemeente: Oud-Valthe geen goede plek
Volgens de gemeente Borger-Odoorn heeft Smid nooit een officieel verzoek voor de appartementen ingediend bij de gemeente. „Er is wel contact geweest in het verleden en we hebben gezegd dat de plannen niet passen in het bestemmingsplan voor Valthe”, stelt woordvoerder Rogier Verhagen.
„De locatie helpt ook niet. Die ligt in Oud-Valthe en daar zijn veel inwoners fel tegen nieuwbouw of veranderingen in gebruik, omdat dit de oude kern aantast.”
Verhagen stelt dat de gemeente beleid heeft gemaakt om particuliere initiatieven onder bepaalde voorwaarden mogelijk te maken.
„Het provinciale rapport waar mevrouw het over heeft, is nog niet vertaald naar gemeentelijk beleid, maar we zijn er zeker wel mee bezig. En we pakken ook al veel initiatieven op, verdeeld over de dorpen. Maar het is niet vanzelfsprekend dat elk initiatief past in het gemeentelijk beleid of dat we dit beleid snel even aanpassen.”
Verhagen stelt dat in het boerderijdeel dat Smid heeft verkocht, wel twee wooneenheden mogelijk zijn gemaakt. De vraag of zij in haar vrijstaande schuur mag wonen, kan de gemeente zo niet beantwoorden. „„Als zij wil weten wat mogelijk is op haar perceel, nodigen we haar uit een vooroverleg in te dienen.”
Janny Smid bij de verbouwde schuur. Foto: Boudewijn Benting
Van alle kanten belicht
De provincie Drenthe staat tot 2050 voor de uitdaging om 45.000 nieuwe huizen te bouwen. Dit om het nijpend woningtekort in de provincie op te lossen. Maar bouw je dan vooral woningen voor ouderen of probeer je juist jonge mensen aan een starterswoningen te helpen? Of kan dat allebei? Moeten er nieuwe woonwijken verrijzen of wil je ook uitbreiden binnen dorpskernen? Over die overwegingen en uitdagingen gaat het vooral in onze nieuwe serie verhalen, waarin we de woningopgaaf in Drenthe van alle kanten belichten. Tips of reacties: drenthe@dvhn.nl
