Geloofcentrum Hoogeveen: diepchristelijke club met 'goede bedoelingen' trekt spoor van financiële ellende

Binnen is het stervenskoud.

Het is begin 2024. Het nieuwe Jezus Christus-zalencentrum en restaurant aan de Brinkkampen in Spier houdt een proefdraaidag. Over ruim twee weken, op Valentijnsdag, verricht burgemeester Jan Zwiers van Midden-Drenthe de officiële opening van de horecagelegenheid. De buurt is nieuwsgierig. Eindelijk zit er weer leven in de bekende plek op de hoek, waar voorheen restaurant De Rooie Ridder en het Schortinghuis zaten.

Binnen is alles nog zoals het was voordat de vorige eigenaar de tent sloot. Aan de grote stamtafel zit de eigenaresse op een hoge, rode stoel. Dorpelingen fluisteren over een troon. De vrouw is gewikkeld in dekens en kleden. Vriendelijk heet zij het handjevol buurtbewoners welkom.

De buren gaan zitten en bestellen koffie. Ze kijken wat onwennig naar het tafereel. Medewerkers lopen op snowboots. Op een gegeven moment komt een man van achterin de 20 vanuit de keuken het restaurant ingelopen. Om zijn nek hangt een gitaar. Hij tokkelt een liedje. Daarna verdwijnt hij weer.

Op Valentijnsdag lezen de buren in huis-aan-huiskrant De Krant van Midden-Drenthe dat de geplande opening van het restaurant op het allerlaatste moment is afgeblazen. Er zijn problemen met de vergunning. Die is te laat aangevraagd om op tijd beoordeeld te kunnen worden, zegt Petra van der Ploeg van de gemeente Midden-Drenthe. Bovendien stond in de agenda van burgemeester Zwiers niets over het openen van een restaurant, vult de woordvoerster aan.

De buurt vindt het een raar verhaal. De scepsis verdwijnt iets naar de achtergrond als het restaurant enkele weken later alsnog open gaat. Overigens zonder toestemming om alcohol te schenken, omdat de uitbaters niet aan de gestelde voorwaarden voor een alcoholvergunning kunnen voldoen.

In diezelfde periode verschijnt op Hoogeveen Regio, een nieuwssite die gerund wordt door vrijwilligers, een waarschuwend artikel over Geloofcentrum Hoogeveen. Voorzitter van deze christelijke beweging is Marjolein van Gennep, 57 jaar, wonend in Hoogeveen. Zij zat tijdens de proefdraaidag op de troon in het restaurant.

Van Gennep wordt omschreven als een charismatische en ondernemende vrouw, met een enorme overtuigingskracht. Op YouTube zijn tientallen video’s te vinden waarin Van Gennep als voorganger de luisteraar toespreekt. Ze gelooft in de eindtijd en wil mensen voorbereiden op de komst van Here Jezus. Alles wat zij doet, doet ze naar eigen zeggen in opdracht van hogerhand. „Als je met Marjolein praat, komt het weleens voor dat ze je tot stilte maant. Dan zegt ze: wacht even, God zegt iets tegen me”, vertelt een oud-bezoeker van het Geloofcentrum Hoogeveen.

In 2012 richt ze Geloofcentrum Hoogeveen op, een diepchristelijke stichting die mensen in nood wil helpen, zoals ex-gedetineerden, verslaafden, mensen met schulden en eenzame ouderen. Onder meer door dagbesteding en bijbelstudie aan te bieden, maar ook bijvoorbeeld stervensbegeleiding. Ook pretendeert de stichting huizen te zuiveren van zwarte magie en demonen. ‘We helpen mensen waar geen potjes voor zijn vanuit de overheid’, staat op een bord geschreven in het restaurant in Spier.

Geloofcentrum Hoogeveen is een lastig te omschrijven organisatie, ook omdat de beweging opereert onder de naam The Treasure. Met deze commerciële tak, zoals Van Gennep het zelf omschrijft, moet geld verdiend worden om de christelijke hulp te kunnen bekostigen. In het handelsregister van de Kamer van Koophandel (KvK) is een wirwar van namen te vinden rondom de stichting.

Zomaar een greep: Blue Pearl, Bilal Centrum, Hineni Banners, Buurtcentrum GHL (Geloof, Hoop en Liefde), Borduur Naaistudio Kimberley, Van Rups tot Vlinder School, The Treasure en Bruidsboetiek De Vlinder. Recent veranderde de naam van het restaurant in Spier van JC (Jezus Christus) in De Herberg.

Wat opvalt is dat de groep zich als een kameleon door de regio beweegt. Telkens is de beweging onder een andere verschijningsvorm op zoek naar een nieuw onderkomen. Dan als bruidsboetiek, dan als muziekwinkel, vervolgens als buurtcentrum, een jaar later als vrije school en op dit moment als restaurant en conferentiecentrum. De stichting slijt huurpanden in Hoogeveen, maar ook buiten de stadsgrenzen in Pesse, Hollandscheveld en nu Spier.

Vaak zijn de initiatieven geen lang leven beschoren en verdwijnt de beweging rond Van Gennep even snel als ze kwam. Geldnood loopt als een rode draad door het verhaal van de stichting, blijkt uit onderzoek van DVHN. Inkomsten zijn zo onvoorspelbaarals het weer. Of de stichting het eind van de maand redt, kan afhangen van de verkoop van één trouwjurk, vertelt Van Gennep aan deze krant.

Bij dat gesprek zit ook Erin Rietema (35), de belangrijkste vertrouweling van Van Gennep. Rietema zegt in 2015 haar baan op om God te dienen en treedt toe als secretaris van de stichting. Van haar rijst het beeld van een enthousiaste vrouw, een regelneef, maar ook iemand die precies doet wat Van Gennep van haar verlangt. Ook Wesley Hofstede (28), de man met gitaar om z’n nek, is een vaak terugkerende naam binnen de beweging. Hij is op enig moment ‘Apostel Marketing Manager’.

Op verschillende plekken is de stichting door verhuurders uit panden gezet vanwege oplopende schulden, zoals nu opnieuw het geval is in Spier. In de meeste gevallen laten pandeigenaren het erbij zitten, want, zo is het idee, van een kale kip kun je niet plukken. Een oud-bezoeker herinnert zich dat de elektriciteit eens werd afgesloten in een pand aan de Van Echtenstraat in Hoogeveen vanwege onbetaalde rekeningen.

Een ANBI-verklaring (algemeen nut beogende instelling) uit 2019 en 2020 schetst eveneens een beeld van een wankel financieel bestaan. Dankzij die status komt een instelling in aanmerking voor belastingvoordelen. In deze verplichte ANBI-verklaring schrijft het bestuur over achterstallige betalingen en dat bij meerdere mensen leningen lopen. Van volgelingen wordt gevraagd om geld te doneren, zoals vaak gebeurt binnen kerkelijke genootschappen.

Maar de financiële situatie is niet altijd kommer en kwel. Zo huurt de stichting een tijdlang een ruimte in dorpshuis De Wenning in Pesse voor de school Van Rups tot Vlinder. Dit schooltje wordt opgericht door ouders die vinden dat hun kind niet gedijt in het reguliere onderwijs. In Pesse zullen enkele inwoners de stichting vooral herinneren als een vreemd gezelschap, dat bij enkele huizen probeert zelfgemaakte spulletjes en knutselwerkjes van de handvol leerlingen te verkopen.

Het wordt een kortstondig avontuur, de initiatiefnemer – die anoniem wenst te blijven – naar eigen zeggen met een kater achterlatend. Hoewel het schooltje snel sluit en de stichting verkast naar een goedkoper pand, bevestigt de dorpshuisbeheerder dat alle huurlasten betaald zijn.

Wat opvalt, is dat rondom Geloofcentrum Hoogeveen diverse mensen cirkelen die ooit dichtbij stonden, maar inmiddels geen goed woord meer over hebben voor de organisatie. Zodra de stichting in een nieuw pand probeert haar vleugels uit te slaan, worden huurbazen, al dan niet anoniem, gebeld met de mededeling om op te passen voor Van Gennep en haar consorten. Over de beweging doen verhalen de ronde over religieuze, financiële en emotionele chantage.

Veel van die verhalen zijn pure laster, meent een bekende evangelist uit Noordscheschut, die niet met naam in de krant wil. Deze man schreef een boek over geloofsgemeenschappen met sektarische kenmerken en hing uit nieuwsgierigheid een tijdlang rond bij de stichting. „Gevaarlijk zijn ze niet, hoor. Maar als Marjolein zegt dat God iets tegen haar zegt, dan denk ik aan godsdienstwaanzin en grootheidswaanzin. Ze hebben ook maar een handvol volgelingen. Waarom ga je niet gewoon nederig in een kerk dienen om je geloof uit te dragen?”

Geloofcentrum Hoogeveen denkt te groots, zegt hij. „Ze hebben misschien 8 euro op de bank, maar ze denken in grote panden. Nieuwkomersdenken aan een groot project mee te doen, maar in werkelijkheid is het een luchtbel.”

Van Gennep heeft veel invloed onder een trouwe schare volgers, blijkt uit een voorval van zes jaar geleden. Eind augustus 2018 voorspelt ze dat de Heer in de eerste week van september 2018 komt. Op de bewuste video is ze te zien in de bekende rode stoel. Ze spreekt met stemverheffingen. „Er is net verteld dat de Heer binnen een paar dagen komt. En daar sta ik duizend procent achter. Ik, als apostel in Christus Jezus, Marjolein van Gennep, heb doorgekregen van de Heilige Geest: deze week, de week van 4 september 2018.”

De boodschap veroorzaakt onrust onder volgers van Geloofcentrum Hoogeveen, herinnert een man, die jarenlang actief was bij de stichting. Hij wil zijn verhaal alleen anoniem doen. „Een rare tijd. Ik had echt het gevoel dat er die week iets nieuws zou komen. Ik en ook andere christenen zouden naar de hemel gaan. Daar was ik van overtuigd.”

Deze man wilde naar eigen zeggen meer uit het geloof halen en raakte tijdens een bezoek begeesterd door het Geloofcentrum. Hij zegde zijn baan op en probeerde de religieuze boodschap overal te verspreiden, onder meer tijdens dePulledagen in Hoogeveen. „Mensen krijgen bij de stichting een bakkie koffie en een luisterend oor. Soms worden mensen ook echt geholpen. Bijvoorbeeld door ze inzicht te geven in hun schuldproblemen. Maar er zit altijd een idee achter: vissen naar nieuwe mensen.”

Inmiddels heeft hij de beweging enkele jaren geledende rug toegekeerd vanwege stress over de financiën en de geloofsovertuiging over de eindtijd. Voor hem was september 2018 een sleutelmoment. De Heer kwam niet en hij bleef vertwijfeld achter. „Het klopte allemaal niet. Vanaf dat moment werd ook anders tegen ons aangekeken. In Hoogeveen kwamen we op de radar van veel mensen als een apart clubje.”

Vanwege Van Genneps invloed ligt religieuze manipulatie op de loer, vertelt de man. Bijvoorbeeld om geld te geven om financiële zorgen weg te nemen. Zelf maakte de man duizenden euro’s over van zijn spaarrekening naar de stichting. „Het was een duidelijke keuze om te geven. Maar natuurlijk wel ingegeven door de situatie waarin ik me bevond”, zegt hij daarover.

„Ik kan niet zeggen dat mensen rechtstreeks werden gedwongen om geld te geven. Maar op basis van een profetie kon Marjolein wel overtuigen dat je iets moest doen. Vooral gelovige mensen waren bereid geld te geven. Ik ken mensen die blijvende financiële schade hebben opgelopen.” Ook een ander oud-bezoeker doneerde honderden euro’s en spreekt van manipulatie: „Door middel van profetie worden mensen gemanipuleerd om dingen voor de stichting te doen of om geld te geven”.

Ondanks de geldzorgen lukt het de stichting telkens om nieuwe panden te huren. Zo bedraagt de kale huur van het restaurant in Spier enkele duizenden euro’s per maand. Een succesverhaal is het allerminst. Af en toe zitten er plukjes mensen voor een broodje of een diner. Lange tijd moet de stichting het doen zonder alcoholvergunning.

Behalve restaurant is de horecagelegenheid ook een plek voor kerkelijke bijeenkomsten. De missie is om God groot te maken, schrijft het Geloofcentrum op haar website. Buurtbewoners zien geregeld mensen, gewapend met trommels en aanbiddingsvlaggen, het pand induiken voor gebedsdiensten.

Bedrijfsmakelaars Klaassen Vastgoedmakelaardij, die het horecapand begin dit jaar te huur aanbood namens eigenaar Timo Veenendaal, vertelt dat Geloofcentrum Hoogeveen net als elke andere huurder gescreend is. „We hebben de partij nagetrokken en we hebben daarbij geen vervelende dingen ontdekt. In mijn ogen is het een solide partij”, vertelde bedrijfsadviseur Jan Elslo toentertijd.

Maar inmiddels zijn die woorden achterhaald. De huurschuld is aanzienlijk, bevestigt pandeigenaar Timo Veenendaal. Ook hij werd voordat hij het pand verhuurde, benaderd door mensen die hem waarschuwden voor de stichting. „Maar daar wilde ik eerst niets van weten. Zaken met elkaar doen blijft een zaak van wederzijds vertrouwen. Deze mensen hadden een verhaal dat ze vanuit het geloof iets wilden betekenen voor de maatschappij. Ik vond dat mooi klinken en heb zelfs een vriendelijke huurprijs gerekend voor de beginperiode.”

Veenendaal blijft even stil. „Maar dat was niet het eerlijke verhaal. Ze zijn met voorbedachte rade een huurcontract aangegaan, terwijl ze wisten dat ze de huur niet konden betalen. Ik krijg berichten dat de stichting geld vraagt van mensen met een uitkering om de huurachterstand te betalen. Dat is slechter dan slecht.”