Muzikale duizendpoot Henk van Os (69) uit Klazienaveen trok altijd zijn eigen plan

Wat is hier aan de hand, dacht Sophie van Os nadat ze jaren geleden uit de auditieruimte van een talentenjacht kwam. In de hal stond een hele groep mensen te zingen en te filmen rondom een piano. Opeens zag ze haar vader zitten. Het ene na het andere verzoeknummer speelde hij, met handen én voeten.

Het typeert Henk van Os, muzikant in hart en nieren. Thuis weten ze niet anders dan dat hij altijd met muziek bezig is. Op het werk ook, want hij is voor generaties leerlingen dé muziekleraar op de Katholieke Mavo en later op het Esdal College in zijn woonplaats Klazienaveen. Hij richt het Mavokoor op en organiseert allerlei muzikale activiteiten.

Ondertussen is hij ook inzetbaar als leraar Frans, Nederlands, godsdienst en maatschappijleer. Hij is de docent met de meeste bevoegdheden. In zijn lessen is humor de rode draad. Leerlingen en collega’s mogen hem erg graag: hij komt voor de kinderen op en als hij weet dat iemand het thuis niet breed heeft, schuift hij die leerling wat geld toe voor een broodje.

In zijn vrije tijd dirigeert hij koren in Klazienaveen en omgeving. Een optreden met Henk komt altijd goed. Al repeteert hij met piano en bedenkt hij vlak voor een optreden dat hij toch accordeon gaat spelen; hij zorgt altijd dat het goedkomt.

Henk wordt op 6 december 1956 geboren als negende en jongste kind in het gezin Van Os uit Klazienaveen. Van broer Gerard krijgt hij zijn eerste accordeon. Dagelijks gaat de jonge Henk oefenen in de schuur. Hij krijgt ook les en blijkt enorm muzikaal. Later leert hij zichzelf piano en kerkorgel spelen. Daarbij is Bach zijn grote voorbeeld.

Hij treedt op met bandjes op feesten en partijen. Hebben ze geen drummer, dan blijkt Henk dat ook te kunnen. Samen met zijn vrouw Miep krijgt hij drie kinderen: Judith, Tim en Sophie, aan wie hij zijn muzikale genen doorgeeft.

Wat anderen van hem vinden, interesseert hem niet. Hij geeft zijn kinderen en leerlingen dan ook steevast mee: kijk niet te veel naar een ander, maar kijk naar jezelf en Carpe Diem. Hij trekt altijd zijn eigen plan en is snel tevreden. Dat laatste geldt alleen niet voor de muziek: die moet perfect zijn.

Als de kinderen klein zijn, is hun vader veel weg voor optredens. Toch mist hij maar weinig van ze: hij is weg als zij slapen, maar laat het overdag nooit afweten. Ook al komt hij om drie uur ’s nachts thuis, op zaterdagochtend staat hij altijd bij Tim langs de lijn op het voetbalveld en zondagochtend is hij gewoon in de katholieke kerk als organist of koordirigent.

Meer dan 25 jaar treedt hij in het zomerseizoen op in het Duitse vakantiepark Schloss Dankern. Dochter Judith gaat vanaf haar tienerjaren steeds vaker mee om te zingen. Tijdens die wekelijkse optredens spelen ze covers van oude en nieuwe nummers: alle verzoekjes kan Henk spelen.

Zoon Tim gaat drummen. Steeds vaker treden de drie samen op. Ze noemen zich Family. Als Henk vanuit de piratenwereld de vraag krijgt of ze Nederlandstalige muziek kunnen gaan maken, leggen ze zich daarop toe.

Henk, Judith en Tim brengen het album Onderweg naar jou uit, met daarop het populaire nummer Klazienaveen. Hun muziek wordt veel gedraaid en ze geven optredens op piratenfestivals, in discotheken en op feesten door het hele land, soms wel drie keer in één weekend. Family wordt steeds bekender. Henk is bloedfanatiek, maar Miep vindt dat het soms wel wat rustiger kan en houdt hem een beetje in toom. Naar haar luistert hij. Waar Henk overal en nergens is, bewaakt Miep thuis de balans.

Alles verandert als Tim begin 2006 omkomt bij een auto-ongeluk. Henk zegt voor het eerst in zijn leven optredens af. „Ik speel nooit weer”, zegt hij. Dat houdt hij twee weken vol. Bij het eerste optreden daarna is het openingsnummer ’t Het nog nooit zo donker west van Ede Staal.

Daarna gaat hij weer best vaak op pad, ook al bestaat Family niet meer. Hij bedenkt het muzikale programma Breng eens een zonnetje met bekende meezingers van vroeger, waarmee hij voornamelijk optreedt in woonzorgcentra. Dat doet hij samen met Judith of Sophie; wie kan, gaat mee.

Het liefst rijdt Henk in een oude Volvo-stationwagen. Daar past zo lekker veel in. De rol duct tape die standaard in het dashboardkastje ligt, is niet alleen bedoeld om kabels op een podium vast te plakken, maar ook voor de auto zelf. Een losse spiegel blijft met tape prima zitten.

Dure auto’s wil hij niet. Geld interesseert hem ook niet, zolang de kinderen en Miep het maar goed hebben. Het weinige geld dat hij vraagt voor optredens, is voor zijn dochters. Voor hem is het optreden een pure hobby. Een portemonnee heeft hij nooit gehad.

In Frankrijk redt hij zich op de camping ook wel zonder geld. Als de kinderen hem tijdens een vakantie kwijt zijn, vinden ze hem terug aan de bar, waar hij compleet in de watten wordt gelegd met hapjes en drankjes. Blijkt dat hij de medewerkers heeft verteld dat hij van de ANWB is en de boel komt inspecteren.

Het werk op school bouwt hij na 45 jaar af, maar met optreden en koren dirigeren stopt hij niet. Ondertussen laat hij ook zijn vier kleinkinderen Norah, Hanne, Ramses en Romée kennismaken met muziek. Zo geeft hij Norah (9) wekelijks pianoles en worden altijd nét voor het slapen gaan spontane jamsessies gehouden, met dansen op Engelbewaarder als favoriet. Opa is van het gek doen en de verwennerij.

Hij zwemt de laatste jaren veel: ’s zomers in het buitenbad in Erica en ’s winters in Emmen. Als hij in september afgelopen jaar de diagnose slokdarmkanker krijgt, trekt hij dezelfde dag nog dertig baantjes. Hoe dan, vragen de artsen in Groningen zich af. Net zoals wanneer hij thuis tijdens de chemobehandelingen heel ziek wordt, maar in Groningen wel zelf het UMCG binnenloopt. Zijn bloedwaarden zijn zo slecht dat hij de artsen opnieuw versteld doet staan.

Henk is mentaal onverwoestbaar. Als blijkt dat er geen uitzaaiingen zijn, gaat hij voor volledige genezing. Ook al is de behandeling loodzwaar, klagen doet hij niet.

Eind december wordt de tumor operatief verwijderd. De operatie slaagt, maar na een paar dagen zijn er opeens complicaties. Drie nieuwe ingrepen mogen niet baten. Ook nu trekt Henk zijn eigen plan. Dit is geen leven, besluit hij. Wel wil hij eerst van Miep – met wie hij 45 jaar getrouwd is - en de kinderen weten of ze zich zullen redden. „Ik vind het wel moeilijk”, zegt Sophie. „Giet wel weer over”, is het nuchtere Drentse antwoord.

Bang voor de dood is hij niet. Hij gaat naar Tim, daarvan is hij overtuigd. Carpe Diem.